Washington – Brussels – Mỹ liên tiếp phát đi các động thái cứng rắn nhằm vào Iran, nhiều đối tác thương mại và Saudi Arabia, trong khi Liên minh châu Âu (EU) thông qua gói trừng phạt mới với Nga, làm gia tăng sức ép trên nhiều mặt trận quốc tế.
- Rau má làng Đông Sơn mang về trăm triệu đồng mỗi năm
- Trump đe dọa phá cầu Iran nếu tàu Mỹ bị tấn công ở Hormuz
- NASA phát hiện tiểu hành tinh Donaldjohanson lắc lư như con quay
Chỉ trong chưa đầy một ngày, Washington đồng thời cân nhắc phương án quân sự quy mô lớn đối với Iran, chuẩn bị áp thuế theo Mục 301 với 60 đối tác thương mại và đưa ra điều kiện đối với thỏa thuận hạt nhân dân sự với Saudi Arabia. Cùng thời điểm, EU công bố gói trừng phạt thứ 21 nhằm vào Nga – được xem là lớn nhất kể từ khi xung đột Ukraine bùng phát năm 2022.
Theo hãng tin Al Jazeera dẫn lời Tổng thống Donald Trump ngày 23/7, ông đang xem xét một chiến dịch quân sự nhằm vào Iran với quy mô “lớn hơn bất kỳ chiến dịch nào trước đây”, dù chưa đưa ra thời điểm quyết định cuối cùng. Động thái này diễn ra ngay sau khi Hạ viện Mỹ thông qua nghị quyết yêu cầu chấm dứt các hoạt động quân sự nhằm vào Iran nếu chưa được Quốc hội phê chuẩn.
Theo báo Dân Trí, nếu được triển khai, các đợt tập kích mới sẽ có quy mô lớn hơn “Chiến dịch Cuồng nộ” mà Mỹ từng phối hợp với Israel tiến hành vào cuối tháng 2. Ông Trump cũng cho biết Israel có thể tham gia chiến dịch trong thời gian rất ngắn nếu Washington yêu cầu, đồng thời khẳng định Mỹ có thể hành động độc lập mà không phụ thuộc vào đồng minh.
Trong khi đó tại Brussels, Đại diện cấp cao EU phụ trách đối ngoại Kaja Kallas công bố gói trừng phạt thứ 21 nhằm vào 218 cá nhân và tổ chức của Nga. Theo báo Tuổi Trẻ, sau quá trình đàm phán giữa 27 quốc gia thành viên, EU thống nhất miễn trừ trong một năm đối với các hợp đồng vận chuyển khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Nga được ký từ năm 2022, nhưng vẫn giữ nguyên lệnh cấm nhập khẩu LNG của Nga từ ngày 1/1/2027.
Gói trừng phạt mới tập trung vào hơn 100 ngân hàng, các tổ chức tiền điện tử và hơn 40 tàu bị cáo buộc thuộc “hạm đội bóng tối”, lực lượng được cho là hỗ trợ Nga né tránh cơ chế áp giá trần đối với dầu mỏ. Tuy nhiên, nhiều thành viên EU như Hy Lạp, Pháp, Italy, Đức, Áo và Bồ Đào Nha cũng đề nghị được miễn trừ một số biện pháp do lo ngại tác động kinh tế đối với chính các nước trong khối.
Ở lĩnh vực thương mại, Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) dự kiến công bố quyết định áp thuế theo Mục 301 đối với 60 đối tác thương mại sau quá trình điều tra bắt đầu từ tháng 3. Mỹ cho rằng các đối tác này chưa có biện pháp đủ hiệu quả để ngăn chặn hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức.
Theo Vnbusiness, mức thuế bổ sung từng được đề xuất dao động từ 10% đến 12,5% tùy từng quốc gia, trong đó Việt Nam nằm trong nhóm bị đề xuất mức cao nhất. Bà Deborah Elms, chuyên gia của Hinrich Foundation (Singapore), nhận định việc Mỹ viện dẫn Mục 301 có thể mở đường cho các biện pháp thương mại bổ sung trong tương lai.
Cùng với đó, thỏa thuận hạt nhân dân sự giữa Mỹ và Saudi Arabia được Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cùng Hoàng tử Abdulaziz bin Salman ký ngày 22/7 cho phép Riyadh tự làm giàu uranium mà không cần tham gia Nghị định thư bổ sung của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA). Theo cựu Bộ trưởng Quốc phòng Israel Avigdor Lieberman, cơ chế này có thể làm gia tăng nguy cơ chạy đua vũ trang tại Trung Đông.
Việc Mỹ đồng thời gia tăng sức ép quân sự, thương mại và ngoại giao trong khi EU mở rộng các biện pháp trừng phạt cho thấy môi trường địa chính trị quốc tế đang tiếp tục diễn biến phức tạp. Những quyết định tiếp theo của Washington đối với Iran cũng như việc triển khai các chính sách thương mại mới sẽ tiếp tục thu hút sự quan tâm của cộng đồng quốc tế.
Nhật Minh (tổng hợp)
