Ngày 17/7/2025, hội thảo “Nâng cao nhận thức nhà đầu tư hướng tới nâng hạng thị trường chứng khoán” đã mở ra nhiều vấn đề cốt lõi: từ cải cách thể chế, hoàn thiện hạ tầng đến nâng cao trải nghiệm nhà đầu tư. Đây không chỉ là bước tiến về thứ hạng, mà là cuộc cải tổ toàn diện nền tảng thị trường tài chính quốc gia.
- Vinhomes và Vincom Retail bắt tay phát triển phố thương mại hạng sang tại Giảng Võ
- Tăng trưởng GDP 2025: Mục tiêu cao, áp lực lớn nhưng không bất khả thi
- Nhân sự CNTT khu vực công được hỗ trợ 5 triệu đồng/tháng từ 15/8/2025
Trải nghiệm nhà đầu tư nước ngoài – chiếc chìa khóa nâng hạng
Theo đại diện Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN). Việc Việt Nam tiệm cận các tiêu chí nâng hạng của FTSE Russell là tín hiệu tích cực. Tuy nhiên, yếu tố quyết định vẫn là trải nghiệm thực tế của nhà đầu tư nước ngoài. Những đánh giá về độ minh bạch, khả năng tiếp cận thị trường. Tính thanh khoản và thủ tục hành chính sẽ quyết định cơ hội nâng hạng lên “thị trường mới nổi”.
Việc triển khai cơ chế không cấp vốn trước (NPF) từ cuối năm 2024. Đã làm thay đổi diện mạo dòng vốn quốc tế tại Việt Nam. Hơn 50% lệnh mua từ khối ngoại hiện đã đi qua NPF. Cho thấy niềm tin của nhà đầu tư đang gia tăng. Tuy vậy, để duy trì và nâng cao trải nghiệm. Cơ chế thanh toán đối tác trung tâm CCP, dự kiến triển khai trong 1-1,5 năm tới, được xem là mắt xích quan trọng.
Tác động:
✅ Thị trường sẽ minh bạch hơn, vận hành chuyên nghiệp hơn.
✅ Giúp nhà đầu tư quốc tế an tâm với rủi ro vận hành, tạo niềm tin dài hạn.
Rào cản pháp lý và sự cần thiết phải gỡ “room ngoại” cho doanh nghiệp
Một trong những thách thức lớn nhất là sự phức tạp trong không gian đầu tư cho khối ngoại. Hiện có hơn 400 doanh nghiệp trên sàn có tỷ lệ sở hữu nước ngoài bằng 0. Nguyên nhân đến từ việc doanh nghiệp đăng ký quá nhiều ngành nghề có điều kiện . Nhiều ngành không thực sự hoạt động. Nhưng vẫn vô tình trở thành rào cản pháp lý khiến khối ngoại không thể đầu tư.
Bộ Tài chính đang gấp rút sửa đổi quy định về tỷ lệ sở hữu nước ngoài. Thu hẹp danh mục ngành có điều kiện. Đẩy nhanh quy trình công bố thông tin theo chuẩn song ngữ. Đây là tiền đề giúp các quỹ đầu tư toàn cầu có thể tiếp cận thị trường Việt Nam một cách rõ ràng và hiệu quả hơn.
Tác động:
✅ Doanh nghiệp dễ huy động vốn ngoại hơn.
✅ Nhà đầu tư quốc tế tiếp cận thị trường minh bạch, công bằng.
✅ Giảm lãng phí cơ hội đầu tư, tạo lực đẩy cho cổ phiếu có tiềm năng.
Nhà đầu tư cá nhân – điểm yếu cần được bồi đắp bằng tri thức và định chế
Với hơn 10 triệu tài khoản chứng khoán, trong đó 99,78% là nhà đầu tư cá nhân. Sự thiếu ổn định trong hành vi đầu tư đang là nguyên nhân dẫn đến những cơn sóng ngắn hạn, thiếu bền vững. Nhà đầu tư cá nhân Việt Nam thường đầu tư theo cảm tính. Thiếu chiến lược dài hạn và ngần ngại khi tiếp cận các định chế đầu tư chuyên nghiệp.
Ông Nguyễn Sơn – Chủ tịch HĐTV VSDC nhận định, cần có chính sách ưu đãi thuế, phí đối với dòng vốn đầu tư thông qua quỹ. Đồng thời đẩy mạnh truyền thông và đào tạo tài chính cá nhân. Nếu không thay đổi, thị trường Việt Nam dù được nâng hạng cũng khó duy trì vị thế khi biến động.
Tác động:
✅ Tăng tỷ trọng vốn dài hạn, giảm đầu cơ ngắn hạn.
✅ Góp phần tạo mặt bằng giá cổ phiếu bền vững, ổn định cho thị trường.
Cải cách thể chế và ứng dụng công nghệ – trụ cột kiến tạo niềm tin thị trường
Cùng với sửa đổi Thông tư 07, Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước đang phối hợp cải tiến quy trình mở tài khoản, xử lý giao dịch và tiếp cận ngoại tệ. Song song đó, hệ thống công nghệ thông tin KRX được triển khai từ tháng 5/2025. Đã nâng cấp hạ tầng xử lý lệnh, lưu ký, thanh toán theo chuẩn quốc tế.
Về thể chế, các quy định về chào bán chứng khoán, công bố thông tin, cơ chế giám sát . Đang được sửa đổi để tiến tới mức độ minh bạch tương đương với các thị trường phát triển. Các tiêu chí ESG (môi trường – xã hội – quản trị) cũng đang được tích hợp vào sản phẩm tài chính. Nhằm thu hút vốn từ các quỹ toàn cầu.
Tác động:
✅ Gia tăng tính minh bạch – công bằng – hiệu quả trong vận hành.
✅ Nâng cao năng lực giám sát và quản lý rủi ro vĩ mô.
Truyền thông và đào tạo: Đòn bẩy nâng chất thị trường dài hạn
Truyền thông chính thống, báo chí tài chính chuyên sâu. Chương trình đào tạo nhà đầu tư được xem là ba mũi nhọn trong chiến lược cải thiện chất lượng thị trường. Theo ông Phan Xuân Thủy (Ban Tuyên giáo TƯ), cần có 5 giải pháp then chốt:
- Đào tạo nhà đầu tư;
- Xử lý tin giả, tin đồn;
- Minh bạch thông tin doanh nghiệp;
- Tuyên truyền tài chính trên nền tảng số;
- Ưu đãi thuế cho đầu tư qua định chế.
Sự tham gia của các hiệp hội, tổ chức quỹ và các công ty chứng khoán trong việc tổ chức hội thảo. Xuất bản tài liệu, chia sẻ kiến thức tài chính – đầu tư . Là nền tảng quan trọng giúp chuyển dịch hành vi đầu tư từ “ngắn hạn kiếm lời” sang “dài hạn bền vững”.
Việt Nam cần nắm bắt “cửa sổ cơ hội” nâng hạng để bứt phá đến 2030
Theo Ngân hàng Thế giới, nếu Việt Nam được nâng hạng lên thị trường mới nổi và duy trì cải cách. Dòng vốn nước ngoài có thể đạt 25 tỷ USD đến năm 2030. Đây không chỉ là cơ hội tiếp cận dòng vốn dài hạn. Mà còn là cú hích để Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh khu vực. Trở thành điểm đến đầu tư chiến lược tại châu Á.
Tuy nhiên, để tận dụng cơ hội này, Việt Nam không chỉ cần “vượt rào” về kỹ thuật. Mà còn phải thay đổi sâu sắc từ thể chế, hạ tầng, hành vi nhà đầu tư đến truyền thông thị trường.
Tổng hợp
