Cơn sốt trí tuệ nhân tạo đang thúc đẩy nhu cầu chip toàn cầu tăng vọt, đưa doanh thu ngành bán dẫn lần đầu tiên chạm ngưỡng nghìn tỷ USD vào năm nay.
Ngành bán dẫn và dự báo tăng trưởng mạnh mẽ trong năm 2026
Hiệp hội Công nghiệp Bán dẫn Mỹ (SIA) vừa công bố những số liệu ấn tượng về sự phục hồi và bứt phá của thị trường vi mạch toàn cầu. Theo báo cáo ngày 6/2, doanh thu toàn ngành trong năm 2025 đã đạt mức 791,7 tỷ USD, ghi nhận mức tăng trưởng 25,6% so với con số 630,5 tỷ USD của năm trước đó. Đây được xem là tiền đề quan trọng cho một bước ngoặt lớn hơn trong tương lai gần.
John Neuffer, Chủ tịch kiêm CEO của SIA, nhận định rằng dù năm 2025 đã đạt mức doanh thu hàng năm cao nhất từ trước đến nay, nhưng dư địa tăng trưởng vẫn còn rất lớn. Ông dự báo doanh thu toàn cầu của ngành trong năm 2026 sẽ chính thức cán mốc 1.000 tỷ USD. Đây là cột mốc lịch sử khẳng định vị thế xương sống của linh kiện bán dẫn đối với nền kinh tế số hiện đại.
Động lực chính thúc đẩy sự tăng trưởng này đến từ việc bán dẫn là nền tảng cốt lõi cho hầu hết các công nghệ mới nổi. Từ trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), mạng viễn thông thế hệ 6G cho đến xe tự lái, tất cả đều đang tạo ra một cơn khát chip chưa từng có trên toàn cầu. Các lĩnh vực này không chỉ duy trì mà còn liên tục gia tăng áp lực lên năng lực sản xuất của các hãng công nghệ.
Ngành bán dẫn ghi nhận sự bùng nổ của các dòng chip xử lý
Trong cơ cấu doanh thu, các sản phẩm chip logic phục vụ xử lý dữ liệu đang giữ vị trí dẫn đầu với giá trị đạt 301,9 tỷ USD, tăng tới 39,9% so với năm trước. Chip nhớ cũng không kém cạnh khi đứng thứ hai với tổng doanh thu 223,1 tỷ USD, tương đương mức tăng trưởng 34,8%. Những số liệu này phản ánh xu hướng tập trung vào các thiết bị có hiệu năng cao để đáp ứng nhu cầu xử lý thông tin phức tạp.
Về mặt địa lý, khu vực châu Á – Thái Bình Dương tiếp tục là đầu tàu tăng trưởng với mức tăng 45%, vượt xa Mỹ (30,5%), Trung Quốc (17,3%) và châu Âu (6,3%). Đáng chú ý, Nhật Bản là thị trường lớn duy nhất chứng kiến sự sụt giảm với mức tăng trưởng âm 4,7%. Sự phân hóa này cho thấy sự dịch chuyển mạnh mẽ của các trung tâm sản xuất và tiêu thụ chip trên bản đồ thế giới.
Làn sóng trí tuệ nhân tạo đang tạo ra những biến động sâu sắc trên thị trường, làm thay đổi trật tự giữa các đối tác lớn. Nvidia hiện đã thay thế Apple để trở thành khách hàng quan trọng nhất của TSMC – nhà sản xuất chip theo hợp đồng lớn nhất hành tinh. Để đáp ứng nhu cầu tăng phi mã, TSMC đang phải nỗ lực tối đa để mở rộng công suất, dự kiến có thể phải tăng gấp đôi trong thập kỷ tới.
Những bước tiến mới trong chuỗi cung ứng vi mạch tại Việt Nam
Sức hấp dẫn từ mảng chip phục vụ AI lớn đến mức một số nhà sản xuất đã ưu tiên cung ứng cho doanh nghiệp thay vì người dùng cuối. Quyết định này đã gián tiếp đẩy giá các linh kiện phổ thông như RAM và SSD tăng vọt trên thị trường bán lẻ. Điều này cho thấy sự cạnh tranh khốc liệt để giành quyền tiếp cận nguồn cung linh kiện bán dẫn giữa các phân khúc khác nhau.
Trong bối cảnh đó, Việt Nam đang có những bước tiến dài để thâm nhập sâu hơn vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu. Thay vì chỉ dừng lại ở các khâu thiết kế hoặc đóng gói đơn giản cho nước ngoài, các doanh nghiệp nội địa đã bắt đầu đầu tư vào sản xuất hạ tầng cứng. Đây là một sự chuyển dịch quan trọng, đánh dấu khả năng tự chủ dần về mặt công nghệ của các đơn vị trong nước.
Cụ thể, vào đầu năm 2026, Viettel đã chính thức khởi công nhà máy chế tạo chip bán dẫn đầu tiên với lộ trình vận hành vào năm 2028. Song song đó, FPT cũng giới thiệu cơ sở kiểm thử và đóng gói tiên tiến dự kiến đi vào hoạt động ngay trong năm nay. Những dự án này không chỉ nâng cao vị thế của Việt Nam mà còn góp phần đa dạng hóa nguồn cung cho thị trường thế giới.
Theo: Báo VnExpress
