Nhân viên văn phòng đối mặt với tình trạng kiệt sức do lạm dụng trí tuệ nhân tạo

Tình trạng lạm dụng AI gây cháy não đang trở thành vấn đề nghiêm trọng tại công sở. Thay vì giải phóng sức lao động, trí tuệ nhân tạo khiến nhiều nhân viên rơi vào vòng xoáy quá tải và sụt giảm năng suất làm việc.

Nghịch lý năng suất và giới hạn nhận thức của con người

Nghiên cứu năm 2026 của Boston Consulting Group (BCG) chỉ ra rằng nhiều nhân viên đang cảm thấy quá tải khi phải liên tục giám sát và kiểm soát các công cụ trí tuệ nhân tạo. Điều này dẫn đến mức độ mệt mỏi về tinh thần gia tăng nhanh chóng. Một nghiên cứu từ Đại học California, Berkeley cũng xác nhận rằng khi nhân viên tận dụng được lợi thế hiệu suất từ AI, họ thường bị giao thêm nhiều đầu việc hơn, làm gia tăng nguy cơ quá tải. Thay vì tận dụng những khoảng nghỉ ngắn để tái tạo năng lượng, nhiều người lại dùng thời gian đó để viết câu lệnh (prompt) với hy vọng hoàn thành công việc nhanh hơn.

Thuật ngữ “AI brain fry” hay “cháy não vì AI” đã bắt đầu xuất hiện để mô tả trạng thái kiệt quệ này. Theo Julie Bedard, Giám đốc điều hành tại BCG, người lao động dường như đang chạm tới giới hạn năng lực của bộ não do tốc độ xử lý quá nhanh. Họ không còn đủ khả năng nhận thức để xử lý toàn bộ thông tin và đưa ra các quyết định cần thiết. Đáng chú ý, dữ liệu cho thấy năng suất chỉ thực sự cải thiện khi sử dụng tối đa ba công cụ AI; nếu lạm dụng từ bốn công cụ trở lên, hiệu quả làm việc sẽ sụt giảm đáng kể. Tình trạng này phản ánh một thực tế: công nghệ đang đòi hỏi con người phải hoạt động vượt quá giới hạn tự nhiên.

Ảo tưởng về tiết kiệm thời gian và sự biến mất của tư duy sâu

Báo cáo từ phần mềm phân tích nhân sự ActivTrak tiết lộ một sự thật gây sốc: AI không thực sự giúp tiết kiệm thời gian như kỳ vọng. Phân tích trên hơn 10.000 người dùng cho thấy thời gian dành cho các nhiệm vụ thực tế đã tăng từ 27% đến 346% sau khi áp dụng AI. Cụ thể, thời gian xử lý các công việc lặp lại như email tăng 104%, hoạt động nhắn tin tăng 145% và quản lý công việc tăng 94%. Thay vì làm nhẹ gánh nặng, AI đang buộc nhân viên phải đa nhiệm nhiều hơn, đồng thời lấy đi thời gian dành cho những nhiệm vụ phức tạp đòi hỏi sự tập trung sâu.

Thực tế này trái ngược hoàn toàn với những dự báo lạc quan từ các lãnh đạo công nghệ hàng đầu thế giới. Trong khi Demis Hassabis của Google DeepMind mơ về một kỷ nguyên vàng nơi AI giúp con người trở thành siêu nhân, hay Elon Musk tin rằng công việc sẽ trở thành một sở thích tự nguyện, thì dữ liệu hiện tại lại cho thấy xu hướng tiêu cực. Thời lượng của các phiên làm việc tập trung không bị gián đoạn đã giảm 9% trong ba năm qua, và đến năm 2025, tỷ lệ thời gian người lao động thực sự vào guồng chỉ còn 60%. Việc hy sinh tư duy sâu để đáp ứng khối lượng công việc do AI tạo ra đang đẩy lực lượng lao động vào một cuộc khủng hoảng tinh thần mới.

Theo: Báo Dân trí