Chim họa mi và khướu bạc má được yêu thích nhờ tiếng hót hay, nhưng việc đưa chúng vào Sách đỏ từ năm 2023 đòi hỏi người nuôi phải tuân thủ pháp luật.
- Giám đốc công ty dược tại Sài Gòn bị bắt vì hàng lậu
- Tây Ninh: Nghịch tử bắt tay người ngoài giả danh công an cướp hơn 2 triệu USD của mẹ ruột
- Chế độ ăn OMAD: Lợi ích giảm cân cấp tốc và những rủi ro đi kèm
Tình trạng suy giảm nghiêm trọng của chim họa mi và khướu bạc má
Trong đời sống văn hóa tinh thần tại Việt Nam, chim họa mi và khướu bạc má từ lâu đã trở thành những loài chim cảnh quen thuộc nhờ dáng vẻ thanh thoát và tiếng hót đặc biệt thu hút. Chim họa mi với vòng tròn trắng quanh mắt như đeo kính, phân bố chủ yếu ở khu vực miền Bắc và Bắc Trung Bộ, trong khi khướu bạc má với vệt lông trắng đặc trưng lại có mặt trải dài từ Bắc chí Nam. Cả hai đều thuộc bộ chim Sẻ và có tập tính sinh sống khá đa dạng trong môi trường tự nhiên nhiệt đới. Tuy nhiên, đằng sau vẻ đẹp thanh tao đó là một thực trạng đáng lo ngại khi số lượng của chúng trong tự nhiên đang sụt giảm một cách nhanh chóng.
Theo dữ liệu từ Sách đỏ Việt Nam, quần thể chim họa mi đã mất đi khoảng 50% số lượng chỉ trong vòng hai thập kỷ qua, khiến loài này bị xếp vào mức “Nguy cấp”. Khướu bạc má cũng không nằm ngoài vòng xoáy suy giảm khi mất đi 30% quần thể, hiện chỉ còn dưới 10.000 cá thể và được xếp ở mức “Dễ bị tổn thương”. Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến tình trạng này không phải do sự biến đổi khí hậu toàn cầu, bởi Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) vẫn đánh giá quần thể thế giới của chúng ở mức ổn định. Tại Việt Nam, sự sụt giảm này chủ yếu bắt nguồn từ nạn bẫy bắt tràn lan để phục vụ nhu cầu nuôi chim cảnh, kết hợp với việc môi trường sống tự nhiên bị thu hẹp. Sự mất cân bằng này đã buộc các cơ quan chức năng phải đưa cả hai loài vào danh mục bảo vệ nghiêm ngặt từ năm 2023.
Quy định pháp lý mới về việc quản lý và nuôi nhốt chim cảnh
Trước tình trạng suy thoái của các loài chim quý, từ ngày 1/7/2025, Thông tư 27/2025/TT-BNNMT sẽ chính thức có hiệu lực, thiết lập một khung pháp lý chặt chẽ hơn đối với việc sở hữu các loài thuộc nhóm IIB. Theo đó, chim họa mi và khướu bạc má được xác định là những loài động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm nhưng vẫn có khả năng phục hồi nếu được quản lý đúng cách. Khác với nhóm IB bị cấm hoàn toàn mọi hoạt động thương mại, các loài thuộc nhóm IIB như họa mi hay khướu bạc má vẫn được phép nuôi nhốt và mua bán. Tuy nhiên, người sở hữu phải đáp ứng những điều kiện vô cùng khắt khe, bao gồm việc xin giấy phép từ cơ quan kiểm lâm và phải chứng minh được nguồn gốc hợp pháp của vật nuôi.
Việc thực thi quy định mới này đồng nghĩa với việc những người có sở thích nuôi chim cảnh cần phải cân nhắc và kiểm tra kỹ lưỡng hồ sơ của vật nuôi trước khi quyết định mua sắm hoặc duy trì việc nuôi nhốt trong gia đình. Bất kỳ hành vi nào liên quan đến việc săn bắt, vận chuyển hay buôn bán trái phép mà không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc đều bị coi là vi phạm pháp luật. Mức xử phạt hành chính đối với những sai phạm này có thể lên tới hàng trăm triệu đồng, tùy thuộc vào quy mô và tính chất của vụ việc. Sự thay đổi này không chỉ nhằm răn đe các hành vi xâm hại động vật hoang dã mà còn hướng tới việc nâng cao ý thức cộng đồng trong việc bảo vệ đa dạng sinh học, đảm bảo rằng những tiếng hót của họa mi hay khướu bạc má sẽ vẫn còn ngân vang trong môi trường tự nhiên thay vì chỉ tồn tại trong những chiếc lồng sắt.
Theo: Báo Dân trí
