Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương) vừa có giấy mời gửi Công ty Cổ phần Tập đoàn VNG, yêu cầu doanh nghiệp này giải trình toàn bộ nội dung liên quan đến việc thu thập, sử dụng thông tin người dùng và cung cấp dịch vụ trên nền tảng Zalo.
- Hàng nghìn tài xế có thể gián đoạn qua trạm thu phí không dừng từ đầu năm 2026
- Sau tập trận quanh Đài Loan, ông Tập tuyên bố mạnh mẽ về “thống nhất Tổ quốc”
- Mua bán trái phép hóa đơn hơn 200 tỷ đồng
Buổi làm việc dự kiến diễn ra vào sáng 31/12, nhằm làm rõ thông tin phục vụ công tác quản lý nhà nước về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Động thái trên được đưa ra trong bối cảnh Zalo bất ngờ yêu cầu người dùng “cập nhật điều khoản dịch vụ mới” để tiếp tục sử dụng ứng dụng, khiến nhiều người dùng bày tỏ sự khó chịu và lo ngại về quyền riêng tư dữ liệu cá nhân.
Yêu cầu cung cấp đầy đủ hồ sơ pháp lý và điều khoản sử dụng
Theo nội dung giấy mời, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia yêu cầu VNG phối hợp báo cáo và cung cấp nhiều nhóm thông tin, tài liệu liên quan trực tiếp đến người dùng cá nhân.
Trước hết, VNG phải cung cấp thông tin pháp lý cơ bản của doanh nghiệp, bao gồm tư cách pháp lý, vai trò của VNG trong việc sở hữu, quản lý, vận hành nền tảng Zalo tại Việt Nam, cũng như đối tượng người dùng của nền tảng này.
Đồng thời, doanh nghiệp phải cung cấp toàn bộ các văn bản, tài liệu liên quan đến điều khoản sử dụng Zalo hiện đang áp dụng đối với người dùng cá nhân tại Việt Nam; các phiên bản điều khoản sử dụng đã được áp dụng trong thời gian 12 tháng gần nhất. Đối với từng phiên bản, VNG phải làm rõ thời điểm ban hành, thời điểm có hiệu lực và hình thức công bố tới người dùng.

Cách thức cập nhật điều khoản và hệ quả với người dùng
Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cũng yêu cầu VNG cung cấp thông tin, tài liệu liên quan đến việc sửa đổi, cập nhật điều khoản sử dụng, bao gồm: cách thức thông báo cho người dùng; việc yêu cầu người dùng chấp nhận điều khoản mới; và các hệ quả phát sinh trong trường hợp người dùng không chấp nhận nội dung cập nhật.
Một nội dung được yêu cầu làm rõ là quy định tại Điều 5 Thỏa thuận sử dụng Zalo, trong đó nêu việc “tiếp nhận và chia sẻ, chuyển giao thông tin Tài khoản với các Công ty thuộc VNG bao gồm công ty con, công ty thành viên, công ty liên kết”.
Ủy ban đề nghị VNG cung cấp toàn bộ các văn bản, tài liệu hiện hành quy định về việc thu thập, xử lý, lưu trữ, chia sẻ và bảo vệ thông tin người dùng Zalo. Trường hợp VNG không ban hành văn bản riêng về chính sách bảo vệ thông tin người dùng, cơ quan quản lý yêu cầu làm rõ hình thức thể hiện, vị trí công bố và cách thức để người dùng có thể tiếp cận, tìm hiểu đầy đủ dữ liệu cá nhân của mình.
Ngoài ra, VNG phải báo cáo về cách thức tổ chức, vận hành và cung cấp dịch vụ cho người dùng cá nhân trên môi trường trực tuyến; quy trình cung cấp thông tin cho người dùng trong suốt quá trình sử dụng dịch vụ; cũng như các lựa chọn mà người dùng được đưa ra khi chấp nhận hoặc không chấp nhận các điều khoản, chính sách liên quan đến thông tin cá nhân.

Phản ứng của người dùng trước điều khoản mới
Trước đó, Zalo gửi thông báo yêu cầu chủ tài khoản phải cập nhật điều khoản dịch vụ mới để tiếp tục sử dụng ứng dụng. Trong các điều khoản mới có nhiều nội dung gây chú ý, như việc Zalo có quyền thu thập và chia sẻ dữ liệu cá nhân của người dùng, bao gồm dữ liệu cơ bản và dữ liệu cá nhân nhạy cảm.
Theo nội dung thỏa thuận, dữ liệu cá nhân được đề cập gồm: số điện thoại, họ và tên, tuổi, giới tính, mối quan hệ gia đình, thông tin CMND/CCCD/hộ chiếu, hình ảnh cá nhân, thư điện tử. Điều 5 Thỏa thuận sử dụng Zalo cũng quy định VNG có quyền áp dụng các biện pháp kỹ thuật nhằm thu thập và xử lý dữ liệu liên quan đến tài khoản người dùng.
Nếu không đồng ý với thỏa thuận mới, người dùng sẽ không được tiếp tục sử dụng Zalo; hệ thống sẽ tự động xóa tài khoản sau 45 ngày nếu người dùng không thay đổi quyết định. Nhiều người dùng cho rằng các điều khoản này xâm phạm quyền dữ liệu riêng tư, dẫn tới làn sóng phản đối trên mạng xã hội.
Đặt trong khung pháp lý hiện hành và sắp có hiệu lực
Ở góc độ pháp lý, Khoản 1 Điều 15 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023 quy định tổ chức, cá nhân kinh doanh có trách nhiệm bảo đảm an toàn, bảo mật thông tin của người tiêu dùng khi thu thập, lưu trữ, sử dụng, chỉnh sửa, cập nhật hoặc chia sẻ thông tin.
Điều 16 của luật này cũng nêu rõ, việc thu thập thông tin người tiêu dùng chỉ được thực hiện khi có sự đồng ý của người tiêu dùng, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác; đồng thời việc sử dụng thông tin phải đúng mục đích đã thông báo và được người tiêu dùng chấp thuận.
Đáng chú ý, yêu cầu cập nhật điều khoản dịch vụ mới của Zalo diễn ra ngay trước thời điểm Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Luật này đặt ra nhiều nghĩa vụ mới đối với các nền tảng mạng xã hội và dịch vụ truyền thông trực tuyến, trong đó siết chặt hoạt động thu thập, xử lý dữ liệu cá nhân, đặc biệt là dữ liệu nhạy cảm liên quan đến giấy tờ tùy thân.
Theo Điều 29 của Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, mạng xã hội “không được yêu cầu cung cấp hình ảnh, video chứa nội dung đầy đủ hoặc một phần giấy tờ tùy thân làm yếu tố xác thực tài khoản”, đồng thời phải thông báo rõ ràng cho người dùng về nội dung dữ liệu được thu thập ngay khi cài đặt và sử dụng dịch vụ.
Ngay sau khi Zalo yêu cầu cập nhật điều khoản mới, trên App Store và Google Play, ứng dụng này liên tục nhận hàng loạt đánh giá 1 sao cùng nhiều bình luận tiêu cực. Nhiều ý kiến cho rằng nền tảng đang “ép buộc” người dùng chia sẻ dữ liệu cá nhân và xâm phạm quyền riêng tư.
Theo: Vneconomy















