Nguyễn Minh Tâm bị công an tạm giữ, làm việc tại trụ sở cơ quan điều tra (Ảnh: Chụp màn hình/Tuổi Trẻ)
Sau một va chạm lời nói tưởng chừng rất nhỏ tại cổng bệnh viện, một bảo vệ đã mất mạng vì nhát dao chí mạng. Vụ án gây rúng động dư luận khi nghi phạm ra tay trong cơn bộc phát, rồi lên kế hoạch cầm cố tài sản, vay tiền để bỏ trốn qua Campuchia.
Tối 20/12, tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Vĩnh Long, một mâu thuẫn xảy ra trong lúc các bảo vệ đang làm nhiệm vụ giữ xe. Khi anh N.H.P. thu tiền giữ xe và xảy ra cự cãi với một nữ khách, ông N.A.K. tiến đến hỏi han để làm rõ sự việc. Từ đây, giữa các bên nảy sinh tranh cãi gay gắt. Nguyễn Minh Tâm, khi đó đang ngồi uống cà phê gần cổng bệnh viện, bất ngờ can thiệp bằng lời lẽ hăm dọa, khiến tình hình thêm căng thẳng.
Sau lời đe dọa, Tâm rời đi nhưng không chấm dứt sự việc. Đối tượng về nhà lấy dao rồi quay lại bệnh viện. Khi ông K. và anh P. còn đang trao đổi, Tâm bất ngờ áp sát và dùng dao đâm nhiều nhát vào người ông K. Nạn nhân được đưa vào cấp cứu ngay sau đó nhưng không qua khỏi do vết thương quá nặng, tử vong trong đêm.
Kế hoạch bỏ trốn bất thành của nghi phạm
Ngay sau khi gây án, Tâm nhanh chóng rời khỏi hiện trường, ném hung khí tại khu vực gần Đài Truyền hình tỉnh Vĩnh Long nhằm xóa dấu vết. Đối tượng mang xe máy đi cầm cố, đồng thời vay mượn tiền của nhiều người quen. Theo cơ quan điều tra, Tâm dự định dùng số tiền này để bỏ trốn qua Campuchia nhằm trốn tránh trách nhiệm hình sự.
Nhận được tin báo, Công an tỉnh Vĩnh Long đã triển khai các biện pháp nghiệp vụ khẩn trương. Nhiều mũi trinh sát được cử đi rà soát, truy xét các hướng di chuyển của nghi phạm. Sau hơn một ngày lần theo dấu vết, rạng sáng 22/12, lực lượng chức năng đã bắt giữ Nguyễn Minh Tâm khi đối tượng đang lẩn trốn tại phường Thanh Đức.
Tại cơ quan công an, Tâm thừa nhận toàn bộ hành vi phạm tội. Nghi phạm được xác định có tiền án và mới chấp hành xong án phạt tù. Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố vụ án, tiếp tục hoàn tất hồ sơ để khởi tố bị can về hành vi giết người theo quy định pháp luật.
Vụ việc là lời cảnh báo về hậu quả đặc biệt nghiêm trọng từ những hành vi bạo lực bộc phát, coi thường tính mạng người khác. Chỉ từ một mâu thuẫn nhỏ, một sinh mạng đã bị cướp đi, để lại nỗi đau cho gia đình nạn nhân và bất an trong cộng đồng.
Chủ tịch Kim Jong Un, cùng con gái Ju Ae, tham quan các phòng ngủ của khu nghỉ dưỡng trên núi ở thành phố Samjiyon, Triều Tiên - (Ảnh: Chụp màn hình/Tuổi Trẻ)
Lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un cùng con gái Kim Ju Ae tham dự lễ khánh thành các khách sạn mới tại khu nghỉ dưỡng Samjiyon, vùng núi Paektu, trong hai ngày 20–21/12. Hoạt động này cho thấy Triều Tiên tiếp tục đầu tư hạ tầng du lịch, coi dịch vụ là yếu tố then chốt trong phát triển kinh tế địa phương.
Theo Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên (KCNA), năm khách sạn mới gồm Sobaeksu, Ikkal, Ponnamu, Chongbong và Milyong đã lần lượt được khánh thành tại thành phố Samjiyon. Các công trình nằm ở vùng núi Paektu, hay núi Trường Bạch, khu vực cao nhất Triều Tiên và tiếp giáp biên giới Trung Quốc, có ý nghĩa quan trọng về lịch sử và địa lý.
Ngày 20/12, Kim Jong Un cùng con gái Kim Ju Ae tham dự lễ khánh thành hai khách sạn Ikkal và Milyong. Sự kiện có sự hiện diện của nhiều quan chức thuộc các cơ quan trung ương, cho thấy dự án được triển khai với sự quan tâm ở cấp cao. Trong khuôn khổ buổi lễ, ông Kim Jong Un trực tiếp tham quan các khu phòng nghỉ, không gian giải trí và khu dịch vụ công cộng.
Nhà lãnh đạo Triều Tiên đánh giá các khách sạn có thiết kế kiến trúc kết hợp hài hòa giữa thẩm mỹ và công năng. Ông cho rằng các công trình phù hợp với cảnh quan tự nhiên vùng núi Paektu, đồng thời đáp ứng yêu cầu sử dụng cho hoạt động nghỉ dưỡng và du lịch nội địa.
Dịch vụ được coi là yếu tố quyết định sức hút du lịch
Phát biểu chỉ đạo, ông Kim Jong Un nhấn mạnh vai trò của hệ thống khách sạn trong việc định hình văn hóa du lịch Triều Tiên. Theo ông, bên cạnh hạ tầng hiện đại, chất lượng dịch vụ mới là yếu tố quyết định để thu hút và giữ chân du khách. Vì vậy, cần chú trọng đào tạo đội ngũ nhân viên có tay nghề và thái độ phục vụ chuyên nghiệp.
Ông yêu cầu mở rộng hệ thống đào tạo nghề dịch vụ, nâng cao năng lực chuyên môn cho người lao động và chủ động phát triển các loại hình dịch vụ mới. Mục tiêu là đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của khách lưu trú, đồng thời từng bước nâng tầm ngành du lịch trong nước.
Ba đối tượng Nguyễn Văn Kiều, Trần Mạnh Cường và Trần Sỹ Lợi, theo thứ tự từ trái sang phải. (Ảnh: Chụp màn hình/Công an tỉnh Thanh Hoá)
Sau thời gian lập án đấu tranh, Công an tỉnh Thanh Hóa đã triệt xóa đường dây mua bán, vận chuyển trái phép chất ma túy liên tỉnh. Lực lượng chức năng bắt giữ 6 đối tượng, thu giữ 9.000 viên hồng phiến cùng ketamine, làm rõ phương thức hoạt động tinh vi của nhóm tội phạm.
Đồng loạt phá án, chặn nguồn ma túy từ Ninh Bình về Thanh Hóa
Trần Sỹ Lợi bị lực lượng công an bắt giữ (Ảnh: Chụp màn hình/Công an tỉnh Thanh Hoá)
Qua công tác trinh sát, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Công an tỉnh Thanh Hóa, phát hiện đường dây mua bán ma túy từ các tỉnh ngoài đưa vào Thanh Hóa tiêu thụ. Đối tượng cầm đầu là Nguyễn Văn Kiều, trú tại xã Lam Sơn, Thanh Hóa, điều hành đường dây theo mô hình phân công chặt chẽ, hạn chế tiếp xúc trực tiếp nhằm che giấu hành vi phạm tội.
Khoảng 0 giờ ngày 15/12/2025, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của lãnh đạo Công an tỉnh, lực lượng chức năng phối hợp Cảnh sát giao thông bắt giữ Trần Mạnh Cường tại phường Trần Đăng Ninh, tỉnh Ninh Bình. Thời điểm kiểm tra, Cường đang đi taxi vận chuyển ma túy từ Ninh Bình vào Thanh Hóa. Tang vật thu giữ gồm 9.000 viên hồng phiến và một túi ketamine, tổng khối lượng 1kg ma túy tổng hợp.
Cùng thời điểm, 10 tổ công tác khác đồng loạt bắt giữ các đối tượng còn lại trong đường dây. Trong đó có Trần Sỹ Lợi, trú tại tỉnh Ninh Bình, được xác định là nguồn cung cấp ma túy, cùng các đối tượng Hà Thanh Kiên, Lê Xuân Long và Nguyễn Văn Đại, tham gia tiêu thụ ma túy tại nhiều địa bàn trong tỉnh.
Phương thức hoạt động khép kín, tiếp tục mở rộng chuyên án
Nguyễn Mạnh Cường sa lưới (Ảnh: Chụp màn hình/Công an Thanh hoá)
Theo điều tra ban đầu, Nguyễn Văn Kiều giữ vai trò điều phối toàn bộ hoạt động mua bán, vận chuyển ma túy. Đối tượng này sử dụng Trần Mạnh Cường làm đầu mối liên hệ với nguồn hàng tại Ninh Bình. Việc thanh toán được thực hiện qua các tài khoản ngân hàng không chính chủ nhằm che giấu dòng tiền và tránh bị phát hiện.
Đường dây này có tính chất đặc biệt nghiêm trọng, các đối tượng đều có tiền án, tiền sự về ma túy. Để đối phó lực lượng chức năng, Nguyễn Văn Kiều thường xuyên thay đổi nơi ở, không trực tiếp cất giữ hay giao dịch ma túy. Sau khi nhận “hàng”, Kiều giao cho đàn em cất giấu, chia nhỏ và bán lẻ, gây nhiều khó khăn cho công tác phát hiện, đấu tranh.
Hiện Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Công an tỉnh Thanh Hóa đang tiếp tục mở rộng chuyên án. Cơ quan chức năng khẳng định sẽ xử lý nghiêm các đối tượng theo quy định pháp luật, đồng thời làm rõ các mắt xích liên quan để triệt phá triệt để đường dây ma túy liên tỉnh.
Người dân Trung Quốc chọn mua rau tại chợ ngoài trời giữa bối cảnh giá thực phẩm tăng cao. (Ảnh: Internet)
Từ đầu năm 2025 bất động sản đến bữa cơm hằng ngày, suy thoái kinh tế tại Trung Quốc đang đẩy người lao động vào vòng xoáy giá cả tăng nhanh, thu nhập dậm chân.
Hải Nam sa sút: Khi “cảng tự do” không còn nuôi nổi người dân
Tại Hải Nam, nơi từng được quảng bá là “Hawaii của phương Đông” và là Cảng Thương mại Tự do, đời sống người dân đang ngày càng khó khăn. Không có thiên tai lớn hay gián đoạn vận chuyển, nhưng giá thực phẩm lại tăng mạnh: tỏi lên tới 35 tệ nửa ký, cà chua khoảng 10 tệ một cân, nhiều loại rau xanh có thời điểm còn đắt hơn thịt lợn. Trong khi đó, tiền lương gần như đứng yên, khiến bữa ăn hằng ngày trở thành bài toán sinh tồn, buộc nhiều gia đình phải thắt chặt chi tiêu, ăn cháo, dưa muối hoặc tự trồng rau để cầm cự.
Áp lực sinh hoạt được phản ánh rõ qua hệ số Engel của Hải Nam, lên gần 39%, cao gần gấp đôi Bắc Kinh và Thượng Hải. Giá nhà đã tăng hàng trăm phần trăm trong hai thập kỷ, chi phí suất ăn bình dân tăng 200–400%, nhưng thu nhập không theo kịp. Hệ quả là trung tâm thương mại vắng khách, du lịch suy giảm, cửa hàng đóng cửa hàng loạt, doanh nghiệp cắt lương hoặc phá sản. “Cảng tự do” tồn tại nhiều trên khẩu hiệu hơn trong thực tế, còn người trẻ dần mất lý do để ở lại.
Giá rau leo thang: Cú sốc thời tiết khuếch đại nền kinh tế suy yếu
Khi thu nhập không tăng, chi phí sinh hoạt tiếp tục bị đẩy lên bởi giá thực phẩm, đặc biệt là rau xanh. Năm nay, mức tăng được xem là bất thường do nhiều yếu tố cộng hưởng. Tại Sơn Đông, mưa kéo dài khiến ruộng rau bị ngập úng, sản lượng giảm mạnh và chuỗi cung ứng bị chậm trễ. Đồng thời, không khí lạnh ở miền Bắc đến sớm và dữ dội, khiến cả rau trồng ngoài trời lẫn trong nhà kính đều khó duy trì sản lượng, làm nguồn cung tại chỗ sụt giảm rõ rệt.
Những năm trước, mô hình luân chuyển rau Bắc – Nam giúp ổn định giá cả khi một khu vực gặp khó. Tuy nhiên, năm nay, thời tiết xấu tại Sơn Đông đã khiến mắt xích đầu tiên của chuỗi bị gãy, làm cơ chế điều tiết mất hiệu quả. Dù những ngày gần đây nguồn cung có dấu hiệu phục hồi và đà tăng giá bắt đầu chậm lại, câu chuyện giá rau cho thấy một thực tế rõ ràng: trong bối cảnh kinh tế suy yếu, chỉ một cú sốc nhỏ cũng đủ khiến đời sống người dân chao đảo.
Hàng chục nghìn người Trung Quốc biến mất khỏi đời sống thường nhật vì thuật toán tín nhiệm xã hội. (Ảnh: Chụp màn hình/Nguồn tổng hợp)
Hàng chục nghìn người Trung Quốc biến mất khỏi đời sống thường nhật vì thuật toán tín nhiệm xã hội, khi điểm số cá nhân âm thầm quyết định quyền tồn tại của mỗi công dân.
Ban đầu chỉ là vài người ngủ dưới gầm cầu. Vài gia đình biến mất sau một đêm. Nhưng rồi không ai còn có thể làm ngơ. Trên khắp Trung Quốc, hàng chục nghìn người bị loại khỏi đời sống bình thường không vì phạm tội mà vì điểm số do thuật toán quyết định. Đằng sau khẩu hiệu xây dựng niềm tin là một nhà tù kỹ thuật số không cần tường rào. Hệ thống tín nhiệm theo dõi mọi hoạt động từ chi tiêu, quan hệ xã hội đến hành vi trực tuyến. Tất cả được nén thành điểm số và điểm số ấy quyết định quyền sống của mỗi người. Chỉ cần trễ thanh toán hoặc viết sai một câu, điểm lập tức giảm. Trừng phạt bằng thuật toán diễn ra ngay. Tài khoản ngân hàng bị hạn chế. Các ví điện tử bị khóa. Không thể mua vé tàu hoặc thuê nhà. Tại nhiều thành phố, chủ nhà nhận cảnh báo không cho người điểm thấp thuê phòng. Nhiều gia đình bị đuổi chỉ sau một thông báo vô hình. Tên có thể vào danh sách công dân không trung thực. Mã định danh chuyển sang màu đỏ. Không cần bị bắt vì xã hội tự động quay lưng.
Hiệu ứng lây nhiễm và tầng lớp bị xóa khỏi hệ thống
Nguy hiểm hơn là lây nhiễm xã hội. Chỉ cần giúp một người trong danh sách đen là điểm của bạn cũng có thể bị trừ. Có trường hợp công nhân bị giảm điểm vì cho người vô gia cư mượn sạc điện thoại. Tại các đô thị lớn, thành phố lều xuất hiện dưới gầm cầu. Ở đó có giáo viên, kỹ sư và nhân viên văn phòng từng sống ổn định nhưng nay bị xóa khỏi hệ thống. Nhà tạm trú cũng có thể từ chối họ nếu dữ liệu sinh trắc cho thấy họ vi phạm tín nhiệm. Để lấy lại điểm, nhiều người bị đưa vào khu phục hồi mà dân địa phương gọi là trại lao động kỹ thuật số. Họ phải lao động để chuộc lại tư cách tồn tại. Trong khi đó chính quyền tìm cách xóa dấu vết của tầng lớp này bằng việc gỡ hashtag và kiểm duyệt hình ảnh liên quan. Khi kinh tế chững lại, hệ thống không thu hẹp mà mở rộng. Từ mô hình trật tự số, nó dần trở thành cơn ác mộng sống nơi thuật toán quyết định ai được sống bình thường và ai biến mất giữa ban ngày.
Vì sao giáo dục phải dạy con người biết yêu thương?
Trong xã hội hiện đại, không khó để bắt gặp những con người rất giỏi giang, học vấn cao, kỹ năng tốt, nhưng lại dễ làm tổn thương nhau. Xung đột trong gia đình, bạo lực học đường, tranh chấp nơi công sở hay sự vô cảm ngoài xã hội thường không bắt nguồn từ thiếu kiến thức, mà từ thiếu khả năng đồng cảm. Con người biết rất nhiều thứ, nhưng lại không biết đặt mình vào vị trí của người khác.
Thực tế ấy cho thấy: giáo dục chỉ dạy kiến thức là chưa đủ. Một nền giáo dục nếu chỉ tập trung đào tạo trí tuệ, kỹ năng và thành tích, mà bỏ quên việc nuôi dưỡng lòng nhân ái, sẽ tạo ra những con người thông minh nhưng lạnh lùng. Khi trí tuệ không đi cùng yêu thương, nó có thể trở nên nguy hiểm: lời nói sắc bén có thể làm đau người khác, quyền lực có thể bị lạm dụng, và thành công cá nhân có thể được xây dựng trên tổn thương của người xung quanh.
Yêu thương, trong giáo dục, không phải là cảm xúc mơ hồ hay lời khuyên đạo đức chung chung. Đó là một năng lực xã hội: năng lực lắng nghe, thấu hiểu, tôn trọng sự khác biệt và kiểm soát hành vi của mình trước người khác. Năng lực ấy không phải bản năng hoàn chỉnh. Trẻ em không tự nhiên biết yêu thương đúng cách; các em học điều đó thông qua cách được dạy, được nhìn thấy và được đối xử mỗi ngày.
Chính vì vậy, giáo dục phải dạy con người biết yêu thương như một phần cốt lõi của quá trình làm người. Dạy yêu thương không làm con người yếu đi, mà giúp con người mạnh mẽ hơn trong cách sống cùng nhau. Khi biết yêu thương, con người biết giới hạn hành vi của mình, biết chịu trách nhiệm với lời nói và hành động, và biết rằng tự do cá nhân luôn gắn liền với trách nhiệm xã hội. Nói cho cùng, giáo dục yêu thương chính là giáo dục làm người. Đó là nền móng hình thành nhân cách, giúp con người không chỉ sống giỏi, mà còn sống tử tế trong một thế giới ngày càng phức tạp.
Yêu thương đúng nghĩa: không phải nuông chiều, không phải yếu đuối
Yêu thương không loại trừ kỷ luật. Một sự nghiêm khắc đúng lúc, không làm tổn thương nhân phẩm, chính là biểu hiện sâu sắc của trách nhiệm và nhân ái (Ảnh: Khai Mở)
Một trong những hiểu lầm phổ biến nhất khi nói về giáo dục yêu thương là cho rằng yêu thương đồng nghĩa với mềm yếu hoặc bỏ qua sai lầm. Không ít người lo ngại rằng nếu đề cao yêu thương, con người sẽ thiếu kỷ luật, thiếu bản lĩnh và dễ buông thả. Chính cách hiểu sai này khiến giáo dục giá trị sống đôi khi bị xem nhẹ hoặc bị đẩy sang bên lề.
Thực tế, yêu thương đúng nghĩa luôn đi cùng kỷ luật. Yêu thương không phải là chấp nhận mọi hành vi, mà là dám đặt ra giới hạn rõ ràng để con người không tự làm hại mình và làm tổn thương người khác. Kỷ luật trong yêu thương không nhằm trừng phạt, mà nhằm giúp con người nhận ra trách nhiệm của mình. Một lời nhắc nhở đúng lúc, một sự nghiêm khắc có chừng mực, đôi khi chính là biểu hiện sâu sắc nhất của yêu thương.
Trong giáo dục, điều quan trọng là kỷ luật nhưng không làm nhục. Phê bình hành vi sai, nhưng không phán xét hay hạ thấp con người. Khi trẻ mắc lỗi, điều cần thiết không phải là gán cho các em những nhãn tiêu cực, mà là giúp các em hiểu hậu quả, học cách sửa sai và trưởng thành từ trải nghiệm đó. Yêu thương, vì thế, không loại trừ sai lầm, mà đồng hành cùng quá trình sửa sai.
Vai trò của người lớn đặc biệt quan trọng. Trẻ em không học yêu thương từ những bài giảng dài, mà từ cách các em được đối xử hằng ngày. Khi được tôn trọng, lắng nghe và công bằng, trẻ sẽ học cách tôn trọng người khác. Sự tôn trọng không thể được ép buộc; nó chỉ được hình thành khi con người cảm nhận mình có giá trị.
Sau cùng, yêu thương không phải sự yếu đuối cảm tính, mà là một sức mạnh nội tâm. Đó là khả năng kiểm soát bản thân, biết dừng lại trước khi làm tổn thương người khác, và đủ bản lĩnh để sống tử tế ngay cả khi điều đó không dễ dàng.
Người với người: học yêu thương từ gia đình, nhà trường đến xã hội
Giáo dục yêu thương không phải là điều trừu tượng hay xa vời. Nó được hình thành và nuôi dưỡng qua những mối quan hệ cụ thể, bắt đầu từ gia đình, tiếp nối trong nhà trường và lan tỏa ra xã hội.
Trong gia đình, yêu thương là bài học đầu đời và bền vững nhất. Trẻ em không học cách yêu thương từ những lời dạy khô khan, mà từ việc quan sát hành vi của người lớn. Cách cha mẹ nói chuyện với nhau, cách người lớn xin lỗi khi sai, biết nói lời cảm ơn, hay kiềm chế cảm xúc trong lúc nóng giận đều trở thành những “bài học sống” in sâu trong tâm trí trẻ. Một gia đình biết tôn trọng, lắng nghe và giải quyết bất đồng bằng đối thoại sẽ giúp trẻ hiểu rằng yêu thương luôn đi cùng trách nhiệm và sự tử tế.
Trong nhà trường, yêu thương cần được thể hiện qua một môi trường an toàn về cảm xúc. Học sinh cần được lắng nghe, được bày tỏ suy nghĩ mà không sợ bị chế giễu hay miệt thị. Một ngôi trường không dùng bạo lực, không chấp nhận xúc phạm hay phân biệt đối xử sẽ giúp học sinh học được cách tôn trọng sự khác biệt. Khi các em cảm thấy mình được thấu hiểu, các em mới có khả năng thấu hiểu người khác.
Bước ra xã hội, yêu thương được thể hiện bằng thái độ sống có trách nhiệm. Đó là không vô cảm trước nỗi đau của người khác, không thờ ơ trước bất công, và không đặt lợi ích cá nhân lên trên lợi ích cộng đồng. Yêu thương trong xã hội không đòi hỏi những hành động lớn lao, mà bắt đầu từ sự tử tế trong những việc nhỏ mỗi ngày.
Sau cùng, yêu thương luôn bắt đầu từ những điều rất giản dị. Đôi khi, sống để yêu thương chỉ là không làm đau người khác khi ta có thể tránh được, và biết rằng mỗi hành động nhỏ đều góp phần tạo nên một cộng đồng nhân ái hơn.
Sống để yêu thương: nền tảng của hạnh phúc cá nhân và xã hội bền vững
Sống để yêu thương không bắt đầu từ những điều lớn lao, mà từ sự tử tế trong những hành động nhỏ mỗi ngày (Ảnh: Khai mở)
Một xã hội thiếu yêu thương thường đi kèm với nhiều bất an. Khi con người nghi kỵ lẫn nhau, đặt lợi ích cá nhân lên trên hết và sẵn sàng làm tổn thương người khác để đạt mục tiêu, các mối quan hệ xã hội trở nên mong manh. Bạo lực, xung đột và sự vô cảm không xuất hiện ngẫu nhiên; chúng là hệ quả của một nền tảng giá trị bị đứt gãy. Trái lại, xã hội có yêu thương là xã hội biết hợp tác, biết lắng nghe, và biết giải quyết khác biệt bằng đối thoại. Yêu thương không xóa bỏ mâu thuẫn, nhưng giúp mâu thuẫn được xử lý trong khuôn khổ tôn trọng, từ đó tạo nên sự bền vững lâu dài.
Ở bình diện cá nhân, yêu thương mang lại ý nghĩa sống. Con người không hạnh phúc chỉ vì đạt được nhiều thành tựu hơn người khác, mà vì cảm thấy mình được kết nối, được cần đến và có ích. Khi sống chỉ cho riêng mình, con người dễ rơi vào cô đơn ngay giữa đám đông. Ngược lại, khi biết yêu thương, chia sẻ và nâng đỡ, mỗi hành động dù nhỏ cũng trở thành một phần của điều gì đó lớn hơn bản thân. Yêu thương giúp con người hiểu rằng cuộc sống không chỉ là hành trình tích lũy, mà còn là hành trình trao đi.
Thông điệp giáo dục vì thế cần được nhìn nhận lại: thành công không chỉ là hơn người, mà là sống cùng người khác mà không làm tổn thương. Một cá nhân thực sự trưởng thành là người biết giới hạn cái tôi, biết chịu trách nhiệm với lời nói và hành động, và biết đặt sự tử tế làm kim chỉ nam trong lựa chọn sống.
Sau cùng, yêu thương không phải điều ngẫu nhiên xảy đến. Yêu thương là một lựa chọn sống—lựa chọn mỗi ngày, trong cách ta đối xử với người khác và với chính mình.
Giáo dục không chỉ có nhiệm vụ truyền đạt tri thức, mà còn dẫn dắt con người đi đến những giá trị bền vững. Trong thế giới nhiều biến động, yêu thương chính là điểm tựa giúp con người giữ được sự nhân hậu và xã hội giữ được sự gắn kết. Mỗi người đều có thể bắt đầu từ việc tự soi lại cách sống của mình: cách nói, cách nghe, cách hành xử khi khác biệt nảy sinh.
Giáo dục không chỉ để con người thông minh hơn, mà để con người nhân hậu hơn. Bởi người với người sinh ra không phải để làm tổn thương nhau, mà để yêu thương và cùng sống tử tế.
El Gigante đảo Phục Sinh.Moai là những bức tượng hình người trên đảo Phục Sinh(Ảnh: Chụp màn hình/ Khoa học .tv)
El Gigante đảo Phục Sinh là bức tượng Moai lớn nhất từng được phát hiện, nhưng cũng là tác phẩm bí ẩn nhất khi chưa bao giờ được dựng lên như những tượng khác trên hòn đảo này.
El Gigante đảo Phục Sinh – khối đá khổng lồ bị bỏ dở trong miệng núi lửa
El Gigante được phát hiện gần mỏ đá Rano Raraku, nằm trong miệng núi lửa ở bờ Đông Nam đảo Phục Sinh. Đây là nơi khai sinh phần lớn các tượng Moai nổi tiếng, đồng thời là trung tâm điêu khắc quan trọng nhất của người Rapa Nui cổ đại. Dù chưa hoàn thiện, bức tượng vẫn gây choáng ngợp bởi quy mô vượt trội.
Theo ước tính của các nhà nghiên cứu, nếu được hoàn thành, El Gigante có thể cao tới 22 mét và nặng khoảng 182 tấn. Trọng lượng này tương đương hơn hai chiếc máy bay Boeing 737 chở đầy hành khách. Đây là kích thước chưa từng có trong lịch sử chế tác Moai.
Không giống nhiều tượng khác đã được dựng trên các bệ đá quanh đảo, El Gigante vẫn nằm nguyên tại nền đá gốc. Sự dang dở này khiến bức tượng trở thành hiện vật đặc biệt, phản ánh tham vọng lớn lao nhưng chưa trọn vẹn của người xưa.
Moai là gì và vị trí khác biệt của El Gigante đảo Phục Sinh
Moai là những bức tượng hình người được người Rapa Nui chạm khắc từ đá núi lửa trong giai đoạn khoảng năm 1250–1500 sau Công nguyên. Hàng trăm bức tượng đã được tạo ra, phân bố khắp đảo, trong đó Rano Raraku là nơi tập trung nhiều nhất.
Các tượng Moai mang phong cách cách điệu cao nhưng khá đồng nhất. Đầu lớn, mũi dài, lông mày rậm và môi nhô ra là những đặc điểm dễ nhận thấy. Tay thon dài đặt dọc theo hông, thể hiện kỹ thuật tạo hình tinh tế.
Tuy nhiên, El Gigante đảo Phục Sinh vượt xa mọi chuẩn mực này. Kích thước khổng lồ khiến nó trở thành ngoại lệ hiếm hoi, cho thấy người Rapa Nui từng thử nghiệm giới hạn mới trong nghệ thuật và kỹ thuật điêu khắc đá.
El Gigante đảo Phục Sinh.Cho đến nay, lý do El Gigante đảo Phục Sinh bị bỏ dở vẫn chưa có lời giải dứt khoát(Ảnh: Chụp màn hình/ Khoa học.tv)
Ý nghĩa tinh thần và biểu tượng quyền lực của tượng Moai
Theo các nhà khảo cổ, Moai không chỉ là tác phẩm nghệ thuật mang tính trang trí. Chúng tượng trưng cho linh hồn của các thủ lĩnh và tổ tiên có địa vị cao trong xã hội Rapa Nui cổ đại. Việc dựng tượng gắn liền với quyền lực và trật tự cộng đồng.
Trong tín ngưỡng Polynesia cổ, các vật thể được chạm khắc đúng nghi thức có thể chứa “mana” – nguồn năng lượng tâm linh thiêng liêng. Vì thế, Moai được xem là nơi lưu giữ sức mạnh tinh thần, bảo hộ cho làng mạc và cư dân.
Phần lớn các bức tượng quay mặt về phía đất liền, như đang dõi theo cuộc sống con người. Tuy nhiên, một số Moai quay ra biển, cho thấy vai trò định hướng và biểu trưng vượt ra ngoài phạm vi tín ngưỡng thông thường.
El Gigante đảo Phục Sinh .Moai được xem là nơi lưu giữ sức mạnh tinh thần, bảo hộ cho làng mạc và cư dân.(Ảnh: Cụp màn hình/ Khoa học tv)
Vì sao El Gigante đảo Phục Sinh không bao giờ được hoàn thành
Cho đến nay, lý do El Gigante đảo Phục Sinh bị bỏ dở vẫn chưa có lời giải dứt khoát. Một giả thuyết phổ biến cho rằng kích thước quá lớn đã khiến việc vận chuyển trở nên bất khả thi với công cụ thô sơ thời đó.
El Gigante đảo Phục Sinh.Phần lớn các bức tượng quay mặt về phía đất liền, như đang dõi theo cuộc sống con người(Ảnh: Chụp màn hình / Khoa học tv)
Với trọng lượng ước tính lên tới 182 tấn, El Gigante vượt xa khả năng di chuyển của các phương pháp từng được áp dụng cho các tượng Moai khác. Ngay cả khi dùng dây thừng và xe trượt gỗ, rủi ro tai nạn vẫn rất cao.
Một số nhà nghiên cứu cho rằng trong quá trình chạm khắc, người thợ có thể phát hiện tạp chất hoặc vết nứt trong đá. Điều này buộc họ phải từ bỏ để tránh sụp vỡ khi hoàn thiện.
Quan điểm khác được nhiều học giả đồng tình là việc bỏ lại El Gigante mang tính chủ ý. Bức tượng có thể được xem như cột mốc, đánh dấu sự kết thúc của thời kỳ xây dựng Moai quy mô lớn, khi tài nguyên rừng và sức người dần cạn kiệt.
Tổng thống Donald Trump phát biểu tại Phòng Roosevelt với sự tham gia của Masayoshi Son, Larry Ellison và Sam Altman tại Nhà Trắng vào ngày 21 tháng 1 năm 2025. (Ảnh: Chụp màn hình/Time)
Năm 2025 được xem là bước ngoặt chưa từng có của trí tuệ nhân tạo (AI) khi công nghệ này vươn lên trở thành động lực kinh tế, công cụ cạnh tranh địa chính trị và yếu tố tác động sâu sắc đến đời sống xã hội, từ sản xuất, khoa học cho đến các mối quan hệ con người.
AI bứt phá công nghệ và hạ tầng, tái định hình cán cân toàn cầu
Trong năm 2025, AI phát triển với tốc độ chưa từng thấy, kéo theo sự dịch chuyển mạnh mẽ về quyền lực công nghệ giữa các quốc gia. Mỹ vẫn giữ vai trò trung tâm của hệ sinh thái AI, song Trung Quốc đã nhanh chóng thu hẹp khoảng cách bằng chiến lược mã nguồn mở. Sự ra mắt của DeepSeek R1 cùng các mô hình từ Alibaba và Moonshot AI đã giúp Trung Quốc dẫn đầu về số lượng và mức độ phổ biến của mô hình AI mở trên toàn cầu.
Song song đó, AI đã vượt qua giai đoạn chatbot để bước sang kỷ nguyên agent tự hành. Các hệ thống AI hiện nay có khả năng lập kế hoạch, xử lý nhiệm vụ đa bước, sử dụng công cụ và phối hợp lẫn nhau mà không cần sự giám sát liên tục của con người. Việc triển khai agent AI trong doanh nghiệp đã tạo ra bước nhảy vọt về năng suất, từ vận hành nội bộ đến nghiên cứu chuyên sâu.
Đột phá về năng lực reasoning cũng đánh dấu cột mốc lịch sử khi các mô hình AI đạt trình độ tương đương huy chương vàng Olympic Toán học Quốc tế. Khả năng suy luận logic và tư duy trừu tượng mở ra tiềm năng ứng dụng sâu rộng trong khoa học, y học và kỹ thuật.
Cùng với tiến bộ công nghệ là làn sóng đầu tư khổng lồ vào hạ tầng AI. Các tập đoàn công nghệ toàn cầu đã chi hàng trăm tỷ đô la cho trung tâm dữ liệu, chip và năng lượng, đưa tổng chi tiêu AI tiến sát ngưỡng hàng nghìn tỷ đô la, đồng thời làm dấy lên lo ngại về áp lực môi trường và nguy cơ bong bóng đầu tư.
AI len sâu vào đời sống, kéo theo hệ lụy xã hội và tranh cãi đạo đức
Bên cạnh những thành tựu vượt bậc, năm 2025 cũng chứng kiến mặt trái ngày càng rõ nét của AI. Công nghệ này không còn chỉ là công cụ mà đã trở thành “bạn đồng hành” đối với hàng triệu người, đặc biệt là giới trẻ. Việc hình thành mối quan hệ cảm xúc với chatbot đã đặt ra nhiều câu hỏi về sức khỏe tâm thần và sự thay thế tương tác con người.
Một số vụ việc nghiêm trọng liên quan đến chatbot bị cáo buộc khuyến khích hành vi tự hại đã dẫn đến các vụ kiện tụng và làn sóng chỉ trích toàn cầu. Dù các công ty công nghệ đã bổ sung biện pháp an toàn, những sự cố này cho thấy rủi ro khi AI phát triển nhanh hơn khung pháp lý và chuẩn mực đạo đức.
Theo các chuyên gia, năm 2025 là thời điểm xã hội buộc phải nhìn nhận đầy đủ hai mặt của AI: vừa là động lực đổi mới mạnh mẽ, vừa là thách thức lớn đối với quản lý, quy định và giá trị con người trong kỷ nguyên số.
Những người kiểm tra thiệt hại sau cuộc tấn công của Israel vào trại Ein el-Hilweh dành cho người tị nạn Palestine, gần Sidon ở miền nam Lebanon, vào ngày 19 tháng 11 năm 2025. (Ảnh: Chụp màn hình/Aljazeera)
Ít nhất ba người đã thiệt mạng trong vụ không kích của Israel nhằm vào một phương tiện gần Sidon, miền nam Lebanon, giữa lúc thỏa thuận ngừng bắn với Hezbollah tiếp tục bị vi phạm.
Israel tiếp tục không kích Lebanon bất chấp thỏa thuận ngừng bắn
Theo Hãng thông tấn Quốc gia Lebanon (NNA), Bộ Y tế Lebanon ngày thứ Hai xác nhận ít nhất ba người đã thiệt mạng sau khi Israel tiến hành không kích một chiếc xe trên đường Quneitra, thuộc quận Sidon, miền nam nước này.
Quân đội Israel thừa nhận thực hiện cuộc tấn công, cho biết mục tiêu là các thành viên Hezbollah ở khu vực Sidon, song không cung cấp thêm thông tin chi tiết.
Vụ việc diễn ra chỉ một ngày sau một cuộc không kích khác của Israel tại miền nam Lebanon hôm Chủ Nhật, khiến một người thiệt mạng và hai người bị thương. Phía Israel tuyên bố đã tiêu diệt một thành viên Hezbollah trong cuộc tấn công trước đó.
Các cuộc không kích mới nhất được xem là những hành động vi phạm tiếp theo thỏa thuận ngừng bắn đạt được vào tháng 11/2024 giữa Israel và Hezbollah. Theo dữ liệu của Dự án Dữ liệu Vị trí và Sự kiện Xung đột Vũ trang (ACLED), từ tháng 1 đến cuối tháng 11, lực lượng Israel đã tiến hành gần 1.600 cuộc tấn công trên lãnh thổ Lebanon.
Cuối tháng trước, Liên Hợp Quốc cho biết ít nhất 127 dân thường đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Israel vào Lebanon kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, đồng thời kêu gọi mở một cuộc điều tra “nhanh chóng và công bằng”.
Đàm phán ngừng bắn tiếp diễn giữa sức ép giải giáp Hezbollah
Các vụ tấn công vẫn tiếp diễn trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn năm 2024 yêu cầu Hezbollah rút lực lượng khỏi khu vực phía nam sông Litani và Israel rút toàn bộ quân khỏi miền nam Lebanon.
Thủ tướng Lebanon Nawaf Salam cho biết nước này đang tiến gần tới việc hoàn tất giải giáp Hezbollah tại khu vực phía nam sông Litani, phù hợp với Nghị quyết 1701 của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc. Tuy nhiên, Hezbollah nhiều lần bác bỏ yêu cầu giải giáp hoàn toàn, khẳng định vũ khí của họ là cần thiết để bảo vệ Lebanon.
Theo thỏa thuận, Israel phải rút toàn bộ quân khỏi miền nam Lebanon vào tháng 1, song quân đội Israel hiện vẫn duy trì sự hiện diện tại năm đồn biên giới trên lãnh thổ Lebanon. Hezbollah tuyên bố sẽ không thực hiện đầy đủ các cam kết khi Israel chưa rút quân hoàn toàn.
Trong khi đó, ủy ban giám sát thỏa thuận ngừng bắn tiếp tục tổ chức các cuộc đàm phán tại miền nam Lebanon. Các phái đoàn dân sự và quân sự của Israel và Lebanon đã gặp nhau tại thị trấn Naqoura hôm thứ Sáu trong các cuộc thảo luận kín.
Tổng thống Lebanon Joseph Aoun nhấn mạnh việc cho phép hàng chục nghìn người dân sơ tán được trở về nhà là điều kiện then chốt để giải quyết các vấn đề còn tồn tại của thỏa thuận. Cuộc họp tiếp theo của ủy ban giám sát dự kiến diễn ra vào ngày 7/1.
Một máy phát điện được lắp đặt trên một con phố ở Odessa vào ngày 15/12 sau khi cuộc pháo kích của Nga khiến hầu hết thành phố mất điện. (Ảnh: Chụp màn hình/Tin Tức)
Các cuộc không kích của Nga trong đêm 21/12 và ngày 22/12 đã làm hư hại nghiêm trọng hạ tầng năng lượng tỉnh Odessa, khiến hơn 120.000 người dân rơi vào cảnh mất điện giữa mùa đông
Tỉnh Odessa của Ukraine đang trải qua một trong những đợt mất điện nghiêm trọng nhất kể từ đầu tháng 12, sau loạt cuộc tấn công của Nga chỉ vài ngày trước thềm Giáng sinh.
Cơ sở năng lượng bị đánh trúng, sửa chữa gặp nhiều trở ngại
Theo The Kyiv Independent, Nga đã gia tăng các cuộc tấn công vào Odessa trong tháng 12, nhắm vào các cảng biển, tuyến giao thông và hệ thống năng lượng. Riêng trong ngày 22/12, ba cơ sở năng lượng tại địa phương bị tấn công, gây mất điện trên diện rộng.
Phía Ukraine xác nhận hai cơ sở năng lượng do DTEK vận hành đã bị hư hại, trong khi một cơ sở khác bị phá hủy. DTEK cho biết các đợt cảnh báo không kích liên tiếp đã cản trở công tác sửa chữa, khiến việc khôi phục điện kéo dài hơn dự kiến.
Hạ tầng giao thông bị ảnh hưởng, người dân chật vật thích nghi
Việc mất điện kéo dài tiếp tục gây ra những hệ lụy lớn đối với đời sống thường nhật. Nhiều khu vực chỉ được cấp điện trong khoảng hai đến ba giờ mỗi lần, buộc người dân phải thay đổi thói quen sinh hoạt.
Ngoài ra, cuộc tấn công ngày 22/12 còn gây thiệt hại cho cảng Pivdennyi, nơi xảy ra hỏa hoạn phá hủy khoảng 30 container hàng hóa. Nga cũng bị cáo buộc tấn công các cây cầu đường bộ nối giữa các khu vực trong tỉnh.
Theo ông Oleh Kiper, trong hai ngày 18–19/12, lực lượng Nga đã tiến hành hơn 10 cuộc tấn công nhằm vào cây cầu tại làng Mayaky, cách Odessa khoảng 50 km, khiến giao thông bị gián đoạn và buộc chính quyền địa phương phải mở các tuyến đường thay thế qua Moldova.
