Giám đốc điều hành của AOG Technics, Jose Alejandro Zamora Yrala, đã nhận tội bán hàng nghìn phụ tùng động cơ máy bay giả trong 4 năm, gây ra sự hỗn loạn và nguy hiểm an toàn công cộng trên phạm vi toàn cầu, buộc hàng trăm máy bay Airbus A320 và Boeing 737 phải ngừng hoạt động.

• Bitcoin không còn là kênh đầu cơ chờ tăng giá
• “Sông sôi” ở Amazon – Dòng nước nóng đến 96°C giữa rừng rậm và bí ẩn chưa có lời giải cuối cùng
• Chữ Thần – Nội hàm huyền bí thần truyề

Phụ tùng giả máy bay: Lừa bán hàng nghìn linh kiện gây hỗn loạn hàng không toàn cầu

Vụ bê bối kinh hoàng này bắt nguồn từ việc giám đốc điều hành của công ty AOG Technics có trụ sở tại Anh, Jose Alejandro Zamora Yrala, 37 tuổi, bị cáo buộc đã bán hàng nghìn phụ tùng động cơ máy bay giả mạo suốt 4 năm. Vào ngày 1/12, Yrala đã chính thức nhận tội trước Tòa án Southwark Crown về hành vi bán các phụ tùng động cơ máy bay giả trong một vụ lừa đảo quy mô lớn. Văn phòng Chống gian lận Nghiêm trọng (SFO) của Anh xác nhận rằng vụ bê bối này đã gây ra hậu quả nghiêm trọng, buộc hàng trăm máy bay trên khắp thế giới phải ngừng hoạt động để kiểm tra và khắc phục.

Những hành động lừa đảo của Yrala đã gây nguy hiểm trực tiếp đến an toàn công cộng trên phạm vi toàn cầu, khiến cơ quan quản lý và các hãng hàng không phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng niềm tin và an toàn. SFO cáo buộc rằng, từ năm 2019 đến năm 2023, Yrala đã lừa đảo khách hàng bằng cách bán hàng ngàn phụ tùng giả mạo. Các bộ phận giả này được thiết kế để lắp vào động cơ CFM56, loại động cơ được sử dụng phổ biến trên hai dòng máy bay thương mại hàng đầu thế giới là Boeing 737 và Airbus A320.

Hậu quả ngay lập tức và rõ ràng là hàng ngàn chuyến bay đã bị trì hoãn hoặc hủy bỏ, khi các hãng hàng không buộc phải thực hiện lệnh ngừng bay và tiến hành kiểm tra kỹ lưỡng toàn bộ động cơ. Yrala đã được Tòa án Southwark Crown cho tại ngoại có điều kiện để chờ phiên tuyên án vào ngày 23/2 năm sau, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong việc xử lý vụ án nghiêm trọng này.

Vụ bê bối thực sự bắt đầu lộ diện vào tháng 8/2023, khi các cơ quan quản lý hàng không châu Âu ban hành một tài liệu cảnh báo yêu cầu các hãng hàng không và nhà cung cấp trên thế giới phải khẩn trương điều tra các bộ phận động cơ bị lỗi và có nguồn gốc không rõ ràng. Chỉ hai tháng sau, quy mô thực sự của vấn đề mới hoàn toàn phơi bày, kéo theo sự cuốn vào của các hãng hàng không lớn như TUI, Virgin Australia và hầu hết các hãng hàng không khổng lồ của Mỹ.

Phụ tùng giả máy bay: Chân dung “ông trùm” lừa đảo và thủ đoạn tinh vi

Sau khi cuộc điều tra được đẩy mạnh và dần sáng tỏ, danh tính của kẻ đứng sau vụ bê bối đã được xác định. Đó là Jose Alejandro Zamora Yrala, một doanh nhân trẻ người Venezuela, người từng có xuất thân khá đặc biệt là một DJ nhạc techno trước khi bước chân vào ngành hàng không vào năm 2010. Yrala bắt đầu sự nghiệp của mình trong lĩnh vực bảo dưỡng động cơ, với vai trò là quản lý tài khoản tại AJW, một doanh nghiệp lớn trong ngành.

Đến năm 2015, Yrala quyết định thành lập công ty riêng của mình là AOG Technics. Công ty này được khởi đầu từ một ngôi nhà thuê giá rẻ và liên tục thay đổi văn phòng, dần dần thâm nhập sâu vào mạng lưới phức tạp của các công ty phân phối và vận chuyển các bộ phận máy bay trị giá hàng tỷ bảng Anh trên toàn thế giới. AOG Technics đã hoạt động như một nhà môi giới phụ tùng động cơ máy bay.

Thủ đoạn lừa đảo của AOG Technics là mua lại các động cơ cũ, đã qua sử dụng, sau đó tiến hành làm giả các tài liệu an toàn chính thức cần thiết. Sau khi làm giả giấy tờ, chúng bán các phụ tùng này ra thị trường như thể chúng là hàng mới và hợp pháp. AOG chủ yếu tập trung bán các bộ phận nhỏ hơn cho động cơ phản lực, bao gồm bu lông, đai ốc, vòng đệm, bộ giảm chấn và phớt, những loại linh kiện thường không có số serie.

Việc lựa chọn các bộ phận không có số serie là một chiến lược giúp Yrala và AOG dễ dàng làm giả tài liệu và khó bị truy xuất nguồn gốc. Theo Steve Borrowdale, giám đốc điều hành tại nhà cung cấp phụ tùng Multiflight, việc lén lút lắp các phụ tùng giả vào động cơ phản lực là rất khó khăn. Mặc dù làm giả tài liệu trở nên dễ dàng hơn với các bộ phận này, nhưng công việc này vẫn đòi hỏi kỹ năng chuyên môn nhất định, cho thấy Yrala đã được đào tạo ở đâu đó trong quá trình làm việc trước đây.

Hàng không toàn cầu chật vật trong cuộc khủng hoảng phụ tùng giả

Quy mô và mức độ ảnh hưởng của vụ bê bối phụ tùng giả đã khiến nhiều hãng hàng không lớn trên thế giới phải ngừng hoạt động và kiểm tra động cơ. Cụ thể, hai máy bay của hãng Virgin Australia đã phải ngừng bay ngay trong tháng 9/2023. Hãng hàng không khổng lồ Delta của Mỹ cũng thừa nhận rằng “một số lượng nhỏ” động cơ trên phi đội của họ sẽ cần được đại tu và kiểm tra toàn diện để loại bỏ linh kiện giả mạo.

Theo hồ sơ tại Companies House, AOG Technics đã có một giai đoạn tăng trưởng chậm từ năm 2015 đến 2019, với tài sản ròng khiêm tốn là 22.000 bảng Anh. Tuy nhiên, công ty này bất ngờ “bừng sáng” và tăng trưởng mạnh mẽ sau đại dịch Covid-19. Mặc dù đại dịch đã khiến các chuyến bay bị hủy bỏ và gây ra một thảm họa cho ngành hàng không, nhưng việc du lịch quốc tế phục hồi sau đó đã tạo ra một làn sóng nhu cầu mua máy bay phản lực và phụ tùng thay thế.

Steve Borrowdale nhận định rằng cuộc tranh giành phụ tùng sau đại dịch chính là “mảnh đất màu mỡ” cho những kẻ bán hàng vô đạo đức như AOG Technics. Ông cho biết, việc cung cấp phụ tùng trong ngành hàng không được thực hiện thông qua một mạng lưới cực kỳ phức tạp, gồm nhiều nhà sản xuất, nhà môi giới và các nhà phân phối nhỏ lẻ. Các nhà sản xuất và nhà điều hành luôn chịu sự quản lý chặt chẽ, từ thân máy bay đến từng chiếc vỏ ốc vít, nhưng các nhà phân phối nhỏ lẻ lại không bị quản lý nghiêm ngặt như vậy.

Mặc dù các phụ tùng bị làm giả trong bê bối này có vẻ không bao gồm các thành phần nhạy cảm nhất, hay còn gọi là các bộ phận có tuổi thọ giới hạn – những bộ phận hoạt động dưới áp lực lớn nhất và được các nhà sản xuất theo dõi cẩn thận. Tuy nhiên, trong ngành hàng không, mức độ nghiêm trọng luôn là tuyệt đối: ngay cả một bu lông sai kích cỡ, một chi tiết nhỏ nhất không đảm bảo chất lượng, cũng có thể gây ra thảm họa và cướp đi hàng trăm sinh mạng. Do đó, việc loại bỏ hoàn toàn các linh kiện giả mạo là ưu tiên hàng đầu của ngành hàng không toàn cầu.

Theo: VnExpress