Hà Nội liên tục xuất hiện trong nhóm đô thị ô nhiễm nhất thế giới khi bụi mịn PM2.5 tăng mạnh do giao thông dày đặc, nghịch nhiệt và hoạt động xây dựng. Tình trạng mù bụi nhiều ngày liền khiến chỉ số AQI liên tục ở mức đỏ, đe dọa sức khỏe người dân.

• Lao xe giết em gái ruột ở Tây Ninh: Lời khai của Nguyễn Tấn Thành
• 8 nghề nghiệp của phái nữ khiến đàn ông muốn lấy làm vợ nhất
• Hà Nội cấm xe máy xăng khiến chung cư thiếu điểm sạc xe điện

Bụi mịn tăng mạnh, Hà Nội đứng top ô nhiễm toàn cầu

Dữ liệu quan trắc cho thấy chất lượng không khí Hà Nội đang diễn biến xấu và biến động mạnh theo giờ. Sáng 30/11, hệ thống IQAir ghi nhận Hà Nội đứng thứ 5 trong nhóm đô thị ô nhiễm nhất thế giới với chỉ số AQI mức 225. Mức này tương đương nhiều thành phố nổi tiếng ô nhiễm như Kolkata, Delhi hay Tashkent.

Nhiều điểm đo tại Hà Nội cũng ở mức rất xấu. Thanh Xuân ghi nhận AQI 232. Lê Duẩn đạt 231. Tây Hồ lên đến 282. Vĩnh Tuy ở mức 223. Những số liệu này phản ánh sự chênh lệch rõ rệt giữa các khu vực nội đô và ngoại thành.

Đến chiều tối, chỉ số AQI tiếp tục thay đổi nhưng vẫn ở mức đỏ. Lúc 18h, Hà Nội xếp thứ 2 toàn cầu với AQI 197. Đến 19h, thành phố đứng thứ 3 với mức 192. Tình trạng mù bụi nhiều giờ khiến người dân buộc phải mang khẩu trang khi ra đường.

Theo ông Lê Hoài Nam – Phó Cục trưởng Cục Môi trường – ô nhiễm không khí tại Việt Nam chủ yếu xuất phát từ bụi mịn PM2.5. Tại Hà Nội và các tỉnh đồng bằng sông Hồng, nồng độ bụi mịn đang duy trì ở mức cao, đặc biệt trong mùa đông.

Giao thông, xây dựng và đốt phụ phẩm làm bụi mịn tích tụ

Các chuyên gia xác định ô nhiễm không khí đến từ nhiều nguồn phát thải. Giao thông vận tải chiếm khoảng 12–15% lượng bụi mịn. Bụi phát sinh từ đường phố đóng góp thêm 20–30%. Hà Nội hiện có khoảng 7,6 triệu phương tiện, chưa kể lượng lớn xe từ các tỉnh lân cận. Lưu lượng ô tô và xe máy dày đặc trên nhiều tuyến đường thải hàng tấn khí và bụi mỗi ngày.

Bên cạnh đó, hoạt động xây dựng diễn ra liên tục vào cuối năm khiến phát thải tăng mạnh. Nhiều công trình chưa tuân thủ đầy đủ biện pháp che chắn, rửa xe trước khi ra đường, vệ sinh mặt bằng hoặc hạn chế bụi. Điều này làm bụi phát tán ra không khí xung quanh. Đốt rác sinh hoạt, đốt phụ phẩm nông nghiệp sau thu hoạch cũng là nguồn gây ô nhiễm lớn. Các hoạt động như đốt vàng mã tại đền chùa dịp cuối năm tiếp tục làm chất lượng không khí suy giảm.

Theo bà Lê Thanh Thủy – Phó trưởng Phòng Quản lý môi trường Hà Nội – nồng độ bụi mịn có xu hướng tăng mạnh trong các tháng mùa đông. Các khu vực nội đô ghi nhận AQI cao hơn ngoại thành do mật độ dân cư, phương tiện và các công trình xây dựng dày đặc.

Nghịch nhiệt và thời tiết mùa đông khiến ô nhiễm nặng hơn

Từ đầu mùa đông, Hà Nội chịu tác động của không khí lạnh khô và hiện tượng nghịch nhiệt. Lớp không khí lạnh bị giữ gần mặt đất khiến bụi mịn tích tụ và khó khuếch tán. Bầu trời nhiều ngày mù mịt là hệ quả của cơ chế khí quyển này. Trong giai đoạn cuối năm 2024, Hà Nội trải qua bốn đợt ô nhiễm nặng, PM2.5 vượt gần gấp đôi ngưỡng khuyến cáo. Năm 2025 chưa ghi nhận mức cực đoan như năm trước nhưng xu hướng tăng bụi vẫn rõ rệt.

Khi thời tiết bất lợi kết hợp với lượng phát thải lớn, chất lượng không khí suy giảm nhanh. AQI liên tục ở mức đỏ, gây hại cho sức khỏe nhóm nhạy cảm.
Các hoạt động công nghiệp trong và xung quanh Hà Nội, cùng hệ thống làng nghề dùng nhiên liệu đốt truyền thống, tiếp tục góp phần làm bụi mịn tăng cao. Người dân được khuyến cáo hạn chế ra đường vào giờ ô nhiễm cao điểm. Trẻ em, người già và người mắc bệnh hô hấp cần có biện pháp bảo vệ phù hợp. Việc sử dụng khẩu trang đạt chuẩn và thiết bị lọc không khí trong nhà được khuyến nghị trong giai đoạn chất lượng không khí xuống thấp.

Theo: VTC News