Ngày 2-10, tình hình quốc tế ghi nhận nhiều diễn biến căng thẳng. Nga cảnh báo nguy cơ thử hạt nhân và chỉ trích kế hoạch Mỹ cung cấp tên lửa Tomahawk cho Ukraine. Trong khi đó, Tổng thống Donald Trump đưa ra cảnh báo về sa thải nhân sự liên bang và “lằn ranh đỏ” với Hamas.
Nga cảnh báo nguy cơ thử hạt nhân và phản ứng với Mỹ về Ukraine
Ngày 2-10, Tổng thống Nga Vladimir Putin đưa ra cảnh báo rằng Nga sẵn sàng tiến hành thử hạt nhân nếu một quốc gia hạt nhân khác khởi động bước đi tương tự. Phát biểu tại Sochi, ông Putin nhấn mạnh đây không phải là lựa chọn mong muốn, nhưng Matxcơva sẽ không đứng ngoài nếu trật tự hạt nhân toàn cầu bị phá vỡ.
Theo Reuters, Nga đã quan sát thấy dấu hiệu từ một quốc gia không nêu tên, cho thấy khả năng nước này đang chuẩn bị thử nghiệm hạt nhân. Ông Putin cũng nhắc lại đề nghị gia hạn thỏa thuận kiểm soát vũ khí New START với Mỹ. Hiệp ước này sẽ hết hạn trong năm tới, nhưng Washington vẫn chưa đưa ra cam kết rõ ràng.
Tổng thống Nga cho rằng, nếu Mỹ không tham gia gia hạn, Nga vẫn có thể đảm bảo an ninh bằng kho vũ khí hiện có. Ngoài ra, ông nhấn mạnh rằng các quốc gia hạt nhân khác như Anh, Pháp cũng cần được tính đến trong mọi thỏa thuận đa phương. Đây được coi là thông điệp Nga muốn gửi đến Trung Quốc và cộng đồng quốc tế.
Cùng ngày, ông Putin lên tiếng chỉ trích kế hoạch Mỹ cân nhắc chuyển giao tên lửa Tomahawk cho Ukraine. Ông cho rằng đây sẽ là “một cấp độ leo thang hoàn toàn mới”, trực tiếp tác động đến quan hệ Nga – Mỹ. Nhà lãnh đạo Nga lưu ý rằng việc vận hành loại vũ khí này không thể thiếu sự tham gia của quân đội Mỹ, đồng nghĩa Washington sẽ bị xem như bên tham chiến.
Trước đó, Phó tổng thống Mỹ JD Vance tiết lộ chính quyền đang xem xét đề nghị từ Kiev. Tuy nhiên, nhiều nguồn tin nội bộ khẳng định kho tên lửa hiện có của Mỹ đã được phân bổ cho Hải quân, khó có khả năng cung cấp thêm cho Ukraine trong giai đoạn hiện tại.
Ông Trump cảnh báo sa thải nhân sự liên bang và đặt “lằn ranh đỏ” với Hamas
Cũng trong ngày 2-10, Tổng thống Donald Trump có phát biểu cứng rắn liên quan đến tình trạng chính phủ Mỹ đóng cửa một phần. Ông khẳng định, nhiều nhân viên liên bang có thể bị sa thải nếu tình hình không được khắc phục. Ngoài ra, các dự án ngân sách bị xem là “không cần thiết” sẽ bị cắt bỏ vĩnh viễn.
Phát biểu trên Đài OAN, ông Trump nhấn mạnh: “Đây là lỗi của họ. Nếu chính phủ tiếp tục đóng cửa, sẽ có những vụ sa thải và những dự án yêu thích của họ sẽ bị loại bỏ hoàn toàn.” Ông đồng thời cho biết các nguồn thu từ thuế quan mới có thể mang lại tới 1.000 tỉ USD mỗi năm, một phần sẽ được dùng để trả nợ công.
Trong bối cảnh này, lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện, ông John Thune, tiếp tục chỉ trích Đảng Dân chủ, cho rằng họ đang “chơi một ván cờ thua” khi chính phủ bước sang ngày đóng cửa thứ hai.
Liên quan đến Trung Đông, Nhà Trắng xác nhận ông Trump sẽ vạch ra một “lằn ranh đỏ” để Hamas phải đưa ra phản hồi về đề xuất hòa bình do Mỹ và Israel hậu thuẫn. Kế hoạch này gồm 20 điểm, kêu gọi chấm dứt giao tranh và yêu cầu Hamas giải giáp.
Theo phát ngôn viên Karoline Leavitt, Tổng thống Mỹ sẽ đặt ra thời hạn rõ ràng để Hamas phải trả lời. Bà khẳng định đây là một kế hoạch toàn diện và nhận được sự ủng hộ rộng rãi quốc tế. Trước đó, ông Trump cho Hamas 3-4 ngày để cân nhắc đề xuất, trong khi các nguồn tin thân cận cho hay nhóm vũ trang này vẫn đang xem xét.
Ngoại trưởng Ai Cập Badr Abdelatty cũng cho biết Hamas sẽ không có vai trò nào ở Gaza trong tương lai. Ông nhấn mạnh, cộng đồng Arab và quốc tế đồng thuận rằng không thể để Hamas là cái cớ cho những hành động gây thương vong dân thường.
Căng thẳng Mỹ – Venezuela và bước tiến mới trong quan hệ Ấn – Trung
Ngoài hai điểm nóng Nga – Ukraine và Gaza, Tổng thống Trump còn xác định Mỹ đang ở trong tình trạng “xung đột vũ trang” với các băng đảng ma túy. Tài liệu được gửi lên Quốc hội cho biết chính quyền đã triển khai tàu quân sự tới vùng biển Caribê, sẵn sàng hành động chống lại các đường dây buôn lậu.
Lầu Năm Góc cho rằng những nhóm này là “các tổ chức khủng bố phi nhà nước” và các hành động của chúng đủ cấu thành “một cuộc tấn công vũ trang”. Thông điệp được cho là nhắm đến căng thẳng với Venezuela, khi hai bên đối đầu gay gắt về vấn đề tội phạm xuyên quốc gia.
Trong khi đó, tại châu Á, quan hệ Ấn Độ – Trung Quốc ghi nhận dấu hiệu hạ nhiệt. Bộ Ngoại giao Ấn Độ thông báo hai nước sẽ nối lại các chuyến bay trực tiếp trong tháng này, chấm dứt gián đoạn hơn 5 năm. Đây được đánh giá là bước đi quan trọng, góp phần giảm căng thẳng và thúc đẩy giao lưu kinh tế.
Theo kế hoạch, hãng hàng không IndiGo sẽ khai thác đường bay Kolkata – Quảng Châu từ ngày 26-10, với tần suất hằng ngày. Đồng thời, hãng dự kiến mở thêm tuyến bay kết nối New Delhi với một thành phố khác tại Trung Quốc. Giới quan sát coi đây là tín hiệu tích cực, nhất là khi Trung Quốc vẫn là đối tác thương mại lớn nhất của Ấn Độ.
Việc khôi phục đường bay thẳng cũng được kỳ vọng tạo động lực cho các cuộc đối thoại song phương, trong bối cảnh hai nước từng có nhiều va chạm tại biên giới và chịu tác động nặng nề từ đại dịch COVID-19.
Theo: Tuổi Trẻ Online