Ngày 01/6, Ngoại trưởng Marco Rubio trình bày lộ trình đàm phán với Iran tại Thượng viện Mỹ, yêu cầu Tehran mở eo biển Hormuz như điều kiện tiên quyết.
- Quỹ 1,8 tỉ USD: Chính quyền ông Trump tạm lùi bước trước áp lực
- Hezbollah tấn công Israel dồn dập sau thông báo của Tổng thống Trump
- Hải quân Pháp đổ bộ, áp giải tàu dầu Nga tại Đại Tây Dương
Điều kiện mở lại eo biển Hormuz khởi động tiến trình ngoại giao
Trong phiên điều trần tại Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ diễn ra vào ngày 02/6, Ngoại trưởng Marco Rubio đã nêu rõ lập trường của chính quyền Tổng thống Trump. Ông khẳng định việc mở lại eo biển Hormuz không chỉ là một hành động mang tính biểu tượng mà còn là điều kiện tiên quyết bắt buộc để khởi động bất kỳ cuộc thảo luận nào. Mỹ yêu cầu phía Tehran phải tuyên bố rõ ràng về việc eo biển hiện đã thông suốt cho các hoạt động hàng hải quốc tế.
Ngoại trưởng Rubio nhấn mạnh Iran phải cam kết không thu phí đối với các tàu thuyền đi qua khu vực này, đồng thời hỗ trợ rà phá số thủy lôi mà họ đã rải trước đó. Washington mong muốn một sự bảo đảm chắc chắn rằng các cuộc tấn công nhắm vào tàu thương mại sẽ không tái diễn trong tương lai. Tuy nhiên, ông Rubio cũng lưu ý rằng phía Mỹ không đề xuất dỡ bỏ các lệnh trừng phạt kinh tế chỉ để đổi lấy việc mở lại eo biển quan trọng này.
Việc nới lỏng trừng phạt đối với Tehran vẫn là một vấn đề tách biệt và chưa được đưa ra thảo luận trong giai đoạn đầu của lộ trình. Theo ông Rubio, bất kỳ sự thay đổi nào trong chính sách cấm vận của Mỹ đều phải dựa trên các bước đi cụ thể của Iran trong việc đáp ứng các điều kiện liên quan đến chương trình hạt nhân. Điều này cho thấy Mỹ đang duy trì một áp lực tối đa nhưng vẫn để ngỏ một lối thoát ngoại giao nếu các yêu cầu an ninh được đáp ứng.
Thách thức từ chương trình hạt nhân và chia rẽ nội bộ Iran
Sau khi giai đoạn đầu về an ninh hàng hải được hoàn tất, lộ trình sẽ tiến sang giai đoạn hai với những nội dung mang tính cốt lõi hơn. Iran sẽ phải ngồi vào bàn đàm phán chi tiết về kho uranium làm giàu ở mức độ cao, một vấn đề vốn luôn gây căng thẳng trong quan hệ quốc tế. Đồng thời, Washington yêu cầu Tehran phải đồng ý với các hạn chế dài hạn đối với toàn bộ chương trình hạt nhân để bảo đảm an ninh khu vực theo các báo cáo từ Fox News.
Ngoại trưởng Rubio tiết lộ rằng phía Iran đã có những tín hiệu đồng ý thảo luận về một số khía cạnh hạt nhân mà trước đây họ từng từ chối quyết liệt. Tuy nhiên, người đứng đầu Bộ Ngoại giao Mỹ vẫn tỏ ra thận trọng khi nhận định rằng điều này chưa thể bảo đảm một thỏa thuận chấm dứt xung đột sẽ sớm được ký kết. Theo Hãng tin Reuters, sự phức tạp của vấn đề hạt nhân luôn đòi hỏi những cam kết có thể kiểm chứng và mang tính bền vững cao.
Một trong những rào cản lớn nhất hiện nay, theo ông Rubio, chính là sự chia rẽ và thiếu hiệu quả trong nội bộ chính quyền Iran. Các nhà ngoại giao Mỹ thường xuyên phải đối mặt với tình trạng gián đoạn do phía đối tác phải tiếp tục đàm phán trong chính hệ thống của họ để xem được phép nhượng bộ những gì. Bên cạnh đó, ông Rubio cũng nhắc lại sự thành công của chiến dịch Epic Fury do Mỹ và Israel thực hiện, dẫn đến việc làm suy yếu đáng kể năng lực hải quân và công nghiệp quốc phòng của Iran.
Theo: Báo Tuổi Trẻ









