Tổng thống Mỹ Donald Trump trong một sự kiện gần đây. (Ảnh: Chụp màn hình báo Dân trí).
Sau cuộc họp kéo dài hai giờ tại Phòng Tình huống Nhà Trắng ngày 29/5, Tổng thống Trump tuyên bố chỉ đạt thỏa thuận nếu Iran đáp ứng các yêu cầu về hạt nhân.
Thỏa thuận Mỹ – Iran cùng các điều kiện tiên quyết từ Nhà Trắng
Ngày 29/5, một quan chức Nhà Trắng xác nhận cuộc họp quan trọng tại Phòng Tình huống đã kết thúc sau hai giờ thảo luận căng thẳng. Tổng thống Donald Trump khẳng định ông sẽ chỉ ký kết một thỏa thuận nếu văn bản đó mang lại lợi ích cho Hoa Kỳ và thỏa mãn các “lằn ranh đỏ” mà ông đã đặt ra. Điểm cốt yếu nhất trong các điều kiện này là yêu cầu Iran không bao giờ được phép sở hữu vũ khí hạt nhân dưới bất kỳ hình thức nào.
Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent trước đó đã làm rõ ba điểm mấu chốt trong chiến lược của Washington đối với Tehran. Đầu tiên là cam kết không theo đuổi chương trình vũ khí hạt nhân, thứ hai là yêu cầu chuyển giao toàn bộ kho dự trữ uranium được làm giàu ở mức độ cao. Cuối cùng, Mỹ đòi hỏi Iran phải mở lại eo biển Hormuz, một tuyến đường hàng hải mang tính chiến lược toàn cầu, để đảm bảo lưu thông không bị cản trở.
Trước khi bước vào cuộc họp, ông Trump đã phát đi tín hiệu về một “quyết định cuối cùng” sắp được đưa ra. Ông nhắc lại yêu cầu eo biển Hormuz phải được vận hành ngay lập tức mà không thu phí, đồng thời nhấn mạnh việc gỡ bỏ hoàn toàn các loại thủy lôi trong khu vực. Quân đội Mỹ đã tiến hành quét mìn bằng tàu chuyên dụng và yêu cầu phía Iran phải hoàn tất việc kích nổ hoặc di dời những chướng ngại vật còn lại để thông thương hai chiều.
Phản ứng cứng rắn từ phía chính quyền Tehran
Về phía Tehran, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Baqer Ghalibaf ngày 29/5 tuyên bố nước này không tin vào những lời hứa suông mà chỉ căn cứ vào hành động thực tế. Ông khẳng định Iran sẽ không thực hiện bất kỳ bước đi nào trước khi phía Mỹ có những động thái cụ thể. Theo quan điểm của ông Ghalibaf, người thắng cuộc trong các cuộc đàm phán là bên có sự chuẩn bị tốt nhất cho các kịch bản xung đột có thể xảy ra trong tương lai.
Hiện tại, các vòng đàm phán gián tiếp vẫn đang được duy trì thông qua sự trung gian của Pakistan và sự hỗ trợ từ Qatar. Tiến trình này dựa trên đề xuất 14 điểm của Tehran với mục tiêu chấm dứt xung đột, dỡ bỏ các lệnh phong tỏa kinh tế và giải phóng tài sản của Iran đang bị đóng băng. Tuy nhiên, nội dung thỏa thuận vẫn còn nhiều điểm chưa thống nhất, đặc biệt là phạm vi của các vấn đề cần giải quyết trong bản ghi nhớ 60 ngày sắp tới.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmaeil Baghaei, cho biết trọng tâm thảo luận là chấm dứt xung đột trên mọi mặt trận. Trái ngược với yêu cầu của Washington, phía Tehran khẳng định vấn đề hạt nhân hay việc quản lý eo biển Hormuz không nằm trong chương trình nghị sự của các cuộc đối thoại gián tiếp hiện nay. Mặc dù có những tín hiệu về một bản ghi nhớ đang gần kề, các nguồn tin xác nhận nội dung cuối cùng vẫn chưa thực sự được hoàn thiện.
Giá vàng trong nước tăng. (Ảnh: Chụp màn hình báo VietNamnet)
Giá vàng ngày 30/5/2026 tăng mạnh trở lại, vàng miếng SJC chạm mốc 158,5 triệu đồng một lượng nhờ giá dầu giảm và lợi suất trái phiếu Mỹ đang dần hạ nhiệt.
Thị trường quốc tế ghi nhận đà hồi phục của kim loại quý
Lúc 21 giờ 30 ngày 29/5 theo giờ Việt Nam, giá vàng thế giới giao dịch tại ngưỡng 4.541 USD/ounce, mức tăng ghi nhận là 44 USD so với phiên trước đó. Trên sàn Comex New York, vàng giao tháng 6/2026 cũng đứng vững ở mức 4.532 USD/ounce. Số liệu PCE cho thấy lạm phát lõi tăng 0,2% theo tháng và 3,3% theo năm, dù thu nhập cá nhân gần như không tăng, chi tiêu tiêu dùng vẫn tăng 0,5% trong tháng 4. Những con số thực tế này cho thấy áp lực giá cả vẫn dai dẳng khiến Fed chưa thể sớm nới lỏng chính sách tiền tệ.
Điểm nóng địa chính trị tại eo biển Hormuz đang có những tín hiệu tích cực cho giới đầu tư. Mỹ và Iran đang hướng tới thỏa thuận gia hạn ngừng bắn thêm 60 ngày và khởi động đàm phán hạt nhân. Thông tin này chờ Tổng thống Mỹ Donald Trump phê duyệt đã giúp giá dầu Brent lùi về mức 91,5 USD/thùng. Dầu WTI cũng giảm mạnh xuống còn 87,6 USD/thùng mức thấp đáng kể so với đầu tháng, giá dầu đi xuống giúp hạ áp lực lạm phát chung và kéo lợi suất trái phiếu Mỹ hạ nhiệt nhanh chóng.
Chuyên gia Tom Winmill nhận định xu hướng tăng dài hạn của vàng vẫn chưa hề kết thúc, các ngân hàng trung ương toàn cầu duy trì việc mua vào mạnh mẽ do niềm tin vào đồng USD suy giảm. Làn sóng phi đô la hóa và nợ công tăng cao là những yếu tố cấu trúc hỗ trợ giá kim loại quý. Hiện tại vùng 4.370-4.400 USD/ounce được xem là ngưỡng hỗ trợ then chốt cho thị trường, trong khi đó mốc 4.600 USD/ounce được dự báo là vùng kháng cự mạnh cần phải vượt qua để xác nhận xu hướng.
Giá vàng trong nước bứt phá mạnh mẽ theo xu hướng toàn cầu
Kết thúc phiên giao dịch ngày 29/05, giá vàng miếng SJC trong nước đã tăng vọt thêm 1 triệu đồng mỗi lượng. Doanh nghiệp niêm yết mức mua vào là 155,5 triệu đồng và bán ra ở ngưỡng 158,5 triệu đồng. Vàng nhẫn loại 1 đến 5 chỉ của SJC cũng ghi nhận mức tăng tương đương, giao dịch quanh 155,3-158,3 triệu đồng. Diễn biến này đảo ngược hoàn toàn so với phiên trước đó khi giá vàng từng bốc hơi 1,5 triệu đồng. Sự bứt phá cuối tuần mang lại niềm tin cho các nhà đầu tư nội địa.
Tập đoàn Doji cũng điều chỉnh giá vàng nhẫn lên mức 155,5 triệu đồng mua vào và 158,5 triệu đồng bán ra. Đà tăng này xuất hiện sau chuỗi ngày vàng thế giới chịu áp lực và xuyên thủng mốc 4.500 USD/ounce. Thị trường chứng khoán toàn cầu vẫn duy trì sắc xanh khi các chỉ số lớn của Mỹ liên tục lập đỉnh mới. Sự tăng trưởng mạnh mẽ của nhóm công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo đang hỗ trợ tích cực cho tài chính, tuy nhiên tâm lý thận trọng vẫn bao trùm khi lạm phát chưa thực sự hạ nhiệt hoàn toàn.
Về mặt quản lý Ngân hàng Nhà nước Việt Nam vừa có ý kiến chính thức về chương trình dùng vàng giao dịch bất động sản. Đây là động thái được dư luận chú ý trong bối cảnh thị trường vàng có nhiều biến động phức tạp gần đây. Tại Trung Quốc, quốc gia này đã chuyển đổi mạnh mẽ từ việc hạn chế sở hữu vàng sang thị trường giao dịch nghìn tấn mỗi năm. Sự thay đổi chính sách của các nước lớn có tác động không nhỏ đến dòng tiền đầu tư toàn cầu, lãi suất huy động tại một số ngân hàng trong nước cũng bắt đầu tái xuất mức 7%/năm đi kèm nhiều điều kiện.
Theo cáo buộc, từ tháng 1/2023 đến tháng 5/2025, ông trùm Mai Anh Việt và đồng phạm đã tổ chức đánh bạc trên không gian mạng với tổng số tiền sát phạt là hơn 4.000 tỷ đồng. Hệ thống đánh bạc này bắt đầu hình thành từ đầu năm 2022 khi Mai Anh Việt thuê người lập trình trang web mang tên Bóng X9. Để tăng tính chuyên nghiệp, Việt liên kết trang này với các nhà cái lớn từ nước ngoài như Bong88 hay Sbobet nhằm cung cấp dịch vụ cá cược trực tuyến. Tuy nhiên, do thời gian đầu hoạt động không đạt hiệu quả như mong đợi, Việt đã bắt tay với Nguyễn Hữu Sơn để thực hiện một cuộc tái cấu trúc toàn diện cho nền tảng này.
Để củng cố nền tảng kỹ thuật, Sơn đã móc nối với một chuyên gia nước ngoài quốc tịch Singapore tên là Lawren, làm việc tại một công ty phần mềm. Sau khi nâng cấp Bóng X9 và nhận thấy lợi nhuận khổng lồ, nhóm này tiếp tục mở rộng thêm các trang web mới như AZbet88c và EX88. Các bên phân chia nhiệm vụ rõ ràng, trong đó nhóm kỹ thuật nước ngoài lo bảo trì phần mềm, còn nhóm của Việt tập trung quảng cáo, lôi kéo người chơi và quản lý dòng tiền nạp rút của các con bạc.
Nhằm đối phó với sự kiểm soát từ phía cơ quan chức năng, Mai Anh Việt đã quyết định chuyển toàn bộ đại bản doanh sang Viêng Chăn, Lào. Tại đây, Việt thuê hẳn tầng 7 của một khách sạn để đặt trang thiết bị và điều hành hoạt động đánh bạc xuyên biên giới. Việt thậm chí còn tuyển dụng hàng loạt nhân viên người Việt, đưa sang Lào làm việc và bao nuôi ăn ở với mức lương cố định hoặc hưởng phần trăm theo doanh thu cá cược thu được.
Hình phạt nghiêm khắc cho đường dây đánh bạc 4.000 tỷ đồng
Quá trình điều tra cho thấy quy mô của mạng lưới này cực kỳ lớn khi tổng số tiền giao dịch lên đến hơn 4.000 tỷ đồng trong giai đoạn từ đầu năm 2023 đến giữa năm 2025. Để tối ưu hóa việc nạp và rút tiền tự động nhằm thu hút thêm người chơi, từ cuối năm 2024, Việt còn thuê thêm một cổng thanh toán đặt tại Campuchia. Sự tinh vi trong việc luân chuyển tiền tệ đã giúp hệ thống này tồn tại và phát triển mạnh mẽ trên không gian mạng trong một thời gian dài.
Trong phiên xử tại Hà Nội, Hội đồng xét xử đã tuyên phạt Mai Anh Việt tổng cộng 14 năm tù với hai tội danh là Tổ chức đánh bạc và Rửa tiền. Đồng phạm đắc lực nhất là Nguyễn Hữu Sơn cũng phải nhận mức án 7 năm 6 tháng tù. Đối với 56 bị cáo còn lại trong mạng lưới, tòa án đã đưa ra các mức hình phạt phân hóa từ 12 tháng tù cho hưởng án treo đến 7 năm tù giam tùy theo mức độ tham gia và vai trò của từng người.
Bên cạnh hành vi tổ chức cá độ, Mai Anh Việt còn bị quy kết tội rửa tiền khi dùng hơn 5 tỷ đồng lợi nhuận bất chính để tham gia các dây hụi lớn tại TP.HCM. Việt đã chuyển khoản nhiều lần từ các tài khoản công ty để đóng tiền hụi cho hai cá nhân là Lâm Thị Kiều và Trịnh Lệ Bình với hy vọng hợp thức hóa nguồn tiền từ hoạt động phi pháp. Vụ án khép lại là lời cảnh báo về các mạng lưới tội phạm công nghệ cao đang tìm cách ẩn mình tại các quốc gia lân cận.
Chiếc ô tô chở 2,1 tấn tóp mỡ có dấu hiệu bị mốc, bốc mùi. (Ảnh: Chụp màn hình báo Dân trí)
Ngày 29/5 cảnh sát giao thông Hưng Yên bắt giữ xe tải 17A-716.93 chở 2,1 tấn tóp mỡ mốc và hôi thối đang được vận chuyển từ Thanh Hóa ra Hà Nội để tiêu thụ.
Tóp mỡ và hành trình vận chuyển thực phẩm bẩn bị phát hiện
Sự việc được ghi nhận vào khoảng 8h30 sáng ngày 29/5/2026 trên địa bàn tỉnh Hưng Yên. Lúc này tổ tuần tra kiểm soát số 3 thuộc Đội Cảnh sát giao thông đường bộ số 3 thực hiện nhiệm vụ. Họ đang chốt chặn tại tuyến đường trục xã Tân Thuận thì phát hiện xe tải mang biển kiểm soát 17A-716.93. Chiếc xe có nhiều dấu hiệu nghi vấn khiến lực lượng chức năng yêu cầu dừng xe để kiểm tra hành chính, việc kiểm soát này được thực hiện theo đúng các quy định hiện hành của pháp luật về an ninh trật tự.
Tiến hành kiểm tra chi tiết bên trong thùng xe, các chiến sĩ cảnh sát đã phát hiện một lượng hàng hóa cực lớn. Theo thống kê sơ bộ, trên xe có chứa khoảng 2,1 tấn mỡ lợn đã qua sơ chế, hay còn gọi là tóp mỡ. Điều đáng nói là toàn bộ số tóp mỡ này đều có dấu hiệu bị nấm mốc đen xám và bốc mùi hôi thối rất khó chịu. Những dấu hiệu hư hỏng này cho thấy lô hàng không đảm bảo các tiêu chuẩn về vệ sinh, chúng có thể gây hại nghiêm trọng cho người tiêu dùng nếu được tung ra thị trường.
Qua quá trình xác minh tại chỗ người điều khiển phương tiện được xác định là ông N.K.L sinh năm 1980. Ông L hiện đang có hộ khẩu thường trú tại thôn Trung Hòa, thuộc xã Tân Thuận, tỉnh Hưng Yên. Làm việc trực tiếp với lực lượng chức năng, tài xế này đã thành khẩn khai nhận về nguồn gốc lô hàng. Toàn bộ số tóp mỡ trên được ông thu mua gom từ địa bàn tỉnh Thanh Hóa, chuyến xe chở thực phẩm bẩn này đang trên hành trình tiến thẳng ra thành phố Hà Nội để tìm cách tiêu thụ.
Kiểm soát chặt chẽ số tóp mỡ không đảm bảo vệ sinh thực phẩm
Sau khi lập biên bản tại hiện trường, Phòng Cảnh sát giao thông tỉnh Hưng Yên đã nhanh chóng thực hiện các thủ tục bàn giao. Toàn bộ tang vật gồm 2,1 tấn tóp mỡ mốc hôi đã được chuyển cho lực lượng Quản lý thị trường tỉnh. Cơ quan chuyên trách này sẽ tiến hành các bước xác minh làm rõ nguồn gốc cũng như các bên liên quan. Theo đúng quy trình số thực phẩm kém chất lượng này sẽ bị xử lý nghiêm để răn đe, các bước tiêu hủy sẽ được thực hiện để ngăn chặn việc tái sử dụng số mỡ hôi thối này.
Vụ bắt giữ hơn hai tấn tóp mỡ hôi thối tại xã Tân Thuận là hồi chuông cảnh báo về thực phẩm bẩn. Hà Nội vốn là thị trường tiêu thụ khổng lồ, nơi các loại phụ phẩm kém chất lượng thường tìm cách xâm nhập. Nếu không có sự can thiệp kịp thời của cảnh sát giao thông, số mỡ biến chất này có thể đã trở thành nguyên liệu chế biến. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc kiểm soát chặt chẽ các tuyến đường nối liền tỉnh, sự phối hợp giữa các lực lượng chức năng đóng vai trò quyết định trong việc bảo vệ sức khỏe.
Hiện tại vụ vận chuyển hàng chục bao tải mỡ lợn hư hỏng này vẫn đang được mở rộng điều tra. Tài xế N.K.L sẽ phải đối mặt với những hình thức xử lý nghiêm khắc theo khung hình phạt hiện hành. Cơ quan công an cũng đưa ra khuyến cáo đối với người dân cần hết sức tỉnh táo khi chọn thực phẩm. Sự kiên quyết trong việc xử lý xe 17A-716.93 đã ngăn chặn một mối nguy đối với sức khỏe cộng đồng, công tác tuần tra và kiểm soát thực phẩm bẩn sẽ tiếp tục được đẩy mạnh trong thời gian tới.
Phiên tòa ly hôn liên quan khối tài sản hơn 1.200 tỉ đồng được tạm dừng để làm rõ các tình tiết mới liên quan đến hoạt động của chuỗi nha khoa. (Ảnh: Chụp màn hình báo CafeF)
Vụ ly hôn 1.200 tỷ tạm dừng vì nguyên đơn vắng mặt bất thường sau khi Bộ Công an tiến hành khám xét đồng loạt các cơ sở nha khoa thẩm mỹ của ông T.
Tại phiên tòa sáng ngày 29/5 Tòa án nhân dân Khu vực 5 tại TP.HCM vừa đưa ra quyết định tạm ngừng phiên xét xử sơ thẩm vụ kiện tranh chấp tài sản giữa ông H.N.T.T và bà N.T.N.A, trong khi phía bị đơn và các đại diện pháp lý có mặt đầy đủ, ông T. cùng người bảo vệ quyền lợi lại vắng mặt không lý do. Sự vắng mặt đột ngột này, không kèm theo đơn xin hoãn hay xét xử vắng mặt, đã khiến Hội đồng xét xử phải đặt dấu hỏi lớn về tình trạng pháp lý hiện tại của ông.
Đáng chú ý, cơ quan xét xử đã ghi nhận thông tin về việc Bộ Công an vừa tiến hành khám xét nhiều cơ sở thuộc hệ thống Nha khoa Thẩm Mỹ D.N của ông T. vào ngày 22/5. Phía tòa án cho biết họ vẫn chưa nhận được thông báo chính thức nào về việc ông T. có đang bị tạm giữ hay áp dụng các biện pháp ngăn chặn hay không. Việc xác minh thông tin này là tối cần thiết để đảm bảo tính khách quan và đúng pháp luật cho quá trình giải quyết vụ kiện dân sự đang diễn ra.
Dựa trên các quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự, tòa án nhận thấy cần thu thập thêm tài liệu và chứng cứ quan trọng không thể thực hiện ngay tại tòa. Việc tạm dừng phiên xử nhằm làm rõ liệu các hoạt động điều tra của công an có liên quan trực tiếp đến khối tài sản đang tranh chấp hay không. Thời điểm mở lại phiên tòa sẽ được thông báo sau khi các thủ tục xác minh tình trạng của nguyên đơn hoàn tất, nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho tất cả các bên.
Những tranh chấp kéo dài suốt một thập kỷ
Vụ án này đã kéo dài từ năm 2015 và liên tục phát sinh nhiều tình tiết mới đầy kịch tính sau gần 10 năm thụ lý. Đến năm 2024, ông T. bất ngờ thay đổi yêu cầu khởi kiện, muốn hủy việc kết hôn trái pháp luật với lập luận rằng mình không ký tên vào sổ đăng ký năm 2003. Ông cáo buộc bà A. đã dùng đứa trẻ không cùng huyết thống để gây áp lực buộc ông phải làm đám cưới, đồng thời chỉ đồng ý chia cho bà 20% tài sản để “mua sự bình yên”.
Phản bác lại các cáo buộc này, bà A. khẳng định việc kết hôn hoàn toàn dựa trên sự tự nguyện và ông T. đã biết rõ sự tồn tại của đứa trẻ từ trước khi cưới. Bà cho biết hai người đã có thời gian yêu nhau từ thời sinh viên và trải qua nhiều sóng gió trước khi chính thức thành vợ chồng. Theo bà, việc ông T. đòi hủy hôn sau hàng chục năm chung sống là một nỗ lực nhằm trốn tránh trách nhiệm phân chia khối tài sản khổng lồ mà hai người đã cùng nhau tạo dựng.
Khối tài sản chung đang tranh chấp ước tính lên đến hơn 1.200 tỷ đồng, bao gồm 38 chi nhánh nha khoa và lợi tức kinh doanh hàng nghìn tỷ. Ngoài ra, bà A. còn đưa ra bằng chứng tố cáo ông T. vi phạm chế độ một vợ một chồng khi có 4 người con riêng trong thời kỳ hôn nhân. Với yêu cầu phân chia 50% tài sản, bao gồm cả các bất động sản giá trị tại nhiều tỉnh thành, vụ kiện này đang trở thành một trong những vụ ly hôn phức tạp nhất tại Việt Nam.
Iran phản hồi “tối hậu thư” 4 điểm của Tổng thống Mỹ Donald Trump liên quan đến chương trình hạt nhân và eo biển Hormuz. (Ảnh: Chụp màn hình báo Dân trí).
Tehran cho biết đàm phán về xung đột Mỹ – Iran vẫn đang tiếp tục nhưng chưa đạt thỏa thuận cuối cùng sau khi ông Donald Trump đưa ra bản tối hậu thư.
Xung đột Mỹ – Iran và những bất đồng về eo biển Hormuz
Tehran đã chính thức phản hồi danh sách các yêu cầu do Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra nhằm tìm kiếm giải pháp cho tình hình hiện tại. Ông Esmaeil Baghaei, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, xác nhận trong một tuyên bố hôm 29 tháng 5 rằng các kênh liên lạc giữa hai quốc gia vẫn đang được duy trì. Tuy nhiên, giới chức Iran khẳng định quá trình trao đổi thông điệp chưa dẫn đến bất kỳ văn bản thỏa thuận cuối cùng nào giữa các bên liên quan.
Về vấn đề an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz, phía Iran khẳng định đây là tuyến đường chiến lược nằm trong phạm vi chủ quyền của nước này và Oman. Việc vận hành tuyến đường đòi hỏi các cơ chế phối hợp đặc thù nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia của các nước ven biển đồng thời bảo đảm an toàn cho thương mại quốc tế. Theo ông Baghaei, Iran cam kết thực hiện trách nhiệm của mình để duy trì sự ổn định cho hoạt động hàng hải qua khu vực trọng yếu này.
Đối với thông báo dỡ bỏ phong tỏa hải quân từ phía Washington, giới quan sát tại Tehran vẫn giữ thái độ thận trọng và yêu cầu những hành động thực chất. Người phát ngôn Iran cho rằng cần phải kiểm chứng liệu các tuyên bố của ông Trump có được thực hiện trên thực tế hay chỉ là những nội dung mang tính chất tuyên truyền. Iran nhấn mạnh rằng sự tin cậy chỉ có thể được xây dựng thông qua việc Mỹ thực thi đúng những gì đã cam kết thay vì chỉ dừng lại ở lời nói.
Yêu cầu phi hạt nhân hóa và các điều kiện tài chính khắt khe
Bản tối hậu thư của Tổng thống Trump đặt ra bốn điều kiện cốt yếu để chấm dứt tình trạng đối đầu, bao gồm việc dỡ bỏ mìn và khai thông toàn diện eo biển Hormuz. Nhà lãnh đạo Mỹ nhấn mạnh yêu cầu các tàu thuyền phải được lưu thông tự do theo cả hai chiều mà không phải trả bất kỳ loại phí nào. Phía Mỹ cũng khẳng định sẽ phối hợp để loại bỏ các mối đe dọa từ mìn dưới nước, một nhiệm vụ mà ông Trump cho rằng lực lượng quét mìn của Mỹ đã thực hiện hiệu quả.
Về chương trình hạt nhân, ông Trump yêu cầu Iran phải tiêu hủy toàn bộ uranium làm giàu và các cơ sở hạ tầng liên quan đang nằm sâu dưới lòng đất. Mỹ đề xuất một chiến dịch phối hợp với Trung Quốc và Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế để khai quật và xử lý các vật liệu này bằng công nghệ tiên tiến. Theo Washington, đây là bước đi bắt buộc để bảo đảm rằng Tehran sẽ không bao giờ có khả năng sở hữu vũ khí hạt nhân trong tương lai.
Tuy nhiên, Iran đã bác bỏ mạnh mẽ việc sử dụng các từ ngữ mang tính áp đặt và khẳng định quyền tự quyết của mình trong các vấn đề an ninh quốc gia. Tehran tuyên bố không chấp nhận những điều kiện mà họ cho là vi phạm lợi ích của người dân và nhấn mạnh rằng không bên nào có quyền ra lệnh cho họ. Hiện tại, các cuộc thương lượng vẫn đang rơi vào bế tắc khi các khoản giao dịch tài chính giữa hai nước tiếp tục bị đình chỉ vô thời hạn.
Hai mẹ con chị Tuyên đang điều trị tại Bệnh viện Trung ương Huế sau biến cố sức khỏe nghiêm trọng, nhận được sự quan tâm và hỗ trợ từ các y bác sĩ. (Ảnh Chụp màn hình báo Dân trí).:
Cháu Trần Bảo Khang ở Quảng Trị đang phải đối mặt với bệnh tan máu bẩm sinh và suy thận nặng trong bối cảnh hoàn cảnh gia đình hiện vô cùng ngặt nghèo.
Cháu Trần Bảo Khang và gánh nặng bệnh tật đeo bám nhiều thế hệ
Cháu Trần Bảo Khang, 17 tuổi, hiện đang phải đối diện với ca phẫu thuật lần thứ sáu do biến chứng của bệnh tan máu bẩm sinh tại Quảng Trị. Mẹ của cháu, chị Phan Thị Tuyên, cho biết con trai không chỉ di truyền bệnh từ mẹ mà còn bị suy thận mức độ ba và liệt nửa người. Từ năm lên năm tuổi, cuộc sống của Khang chủ yếu gắn liền với bệnh viện cùng lịch trình điều trị và phẫu thuật liên tục.
Gia cảnh của người mẹ 42 tuổi mang nặng nỗi đau khi chị sinh ra trong gia đình có cha mắc bệnh ung thư do nhiễm chất độc hóa học. Hai người anh trai của chị cũng đã qua đời vì bệnh máu trắng, trong khi mẹ ruột đã mất liên lạc từ ba thập kỷ trước. Bản thân chị Tuyên hiện đang điều trị tình trạng rối loạn chuyển hóa sắt và truyền hồng cầu khối định kỳ do ảnh hưởng của bệnh lý.
Sự nghiệt ngã tiếp tục bủa vây khi cả hai con của chị đều mắc bệnh giống mẹ, trong đó tình trạng của Khang diễn biến nặng nề nhất. Ngay từ khi ba tháng tuổi, cháu đã phải trải qua ca mổ thoát vị não tủy ở vùng lưng, để lại những di chứng kéo dài. Hiện tại, mọi sinh hoạt của Khang đều khó khăn khi phải đặt ống thông tiểu và phụ thuộc vào sự chăm sóc của người mẹ đang mang trọng bệnh.
Hoàn cảnh gia đình kiệt quệ vì chi phí điều trị kéo dài
Cháu Trần Bảo Khang cùng mẹ thường xuyên phải di chuyển từ Quảng Trị vào Thừa Thiên Huế để truyền máu và uống thuốc định kỳ hàng tháng. Trong khi đó, anh Trần Quang Hùng, cha của Khang, hiện đang phải làm thuê tại Hà Nội để kiếm tiền chi trả các khoản viện phí vô cùng tốn kém. Ở quê nhà, con gái út mười tuổi phải tự chăm sóc bản thân và bà nội 75 tuổi đang bị bệnh thận nặng.
Kinh tế gia đình chị Tuyên rơi vào cảnh suy sụp hoàn toàn sau nhiều năm đối diện với các đợt điều trị kéo dài và tốn kém. Khó khăn chồng chất khi vào tháng 10 năm 2025, căn nhà nhỏ của gia đình tại thôn Tân Ấp đã bị bão làm tốc mái. Đại diện địa phương tại xã Tuyên Sơn xác nhận đây là hộ nghèo có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn và rất cần sự chung tay từ cộng đồng.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thanh Xuân từ Bệnh viện Trung ương Huế xác nhận tình trạng của hai mẹ con chị Tuyên cần được điều trị lâu dài. Trong đợt nhập viện gần nhất, các xét nghiệm cho thấy lượng hồng cầu của Khang giảm mạnh, đòi hỏi phải can thiệp phẫu thuật ghép da vị trí lở loét. Trước hoàn cảnh ngặt nghèo này, gia đình chỉ còn biết hy vọng vào sự hỗ trợ của các nhà hảo tâm để duy trì sự sống cho cháu.
Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: Chụp màn hình báo Dân trí)
Tổng thống Donald Trump vừa thông báo dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân với Iran, đồng thời yêu cầu Tehran chấm dứt chương trình hạt nhân và mở cửa eo biển Hormuz.
Mỹ dỡ phong tỏa Iran và yêu cầu tự do hàng hải tại Hormuz
Sự kiện diễn ra vào ngày 29/5 khi Tổng thống Mỹ Donald Trump sử dụng mạng xã hội Truth Social để công bố quyết định quan trọng này. Theo đó, các tàu thuyền bị mắc kẹt tại eo biển Hormuz do lệnh phong tỏa của hải quân Mỹ từ ngày 13/4 sẽ bắt đầu được phép di chuyển để trở về nhà. Đây được xem là một bước đi bất ngờ sau giai đoạn căng thẳng kéo dài giữa Washington và Tehran từ cuối tháng 2.
Để duy trì việc dỡ bỏ này, ông Trump đặt ra điều kiện tiên quyết là eo biển Hormuz phải được mở cửa ngay lập tức cho hoạt động hàng hải hai chiều. Phía Mỹ yêu cầu không được thu bất kỳ loại phí nào và mọi hoạt động giao thương phải diễn ra không hạn chế. Trước đó, Iran từng có kế hoạch áp dụng hệ thống thu phí qua eo biển này nhằm bù đắp thiệt hại từ các lệnh trừng phạt kinh tế của phương Tây.
Vấn đề an toàn hàng hải cũng được nhấn mạnh khi Tổng thống Mỹ yêu cầu vô hiệu hóa toàn bộ thủy lôi tại khu vực này. Mỹ cho biết đã kích nổ nhiều loại thủy lôi bằng tàu quét mìn chuyên dụng và yêu cầu Iran phải hoàn tất việc loại bỏ những vật liệu còn sót lại ngay lập tức. Động thái này nhằm khôi phục lại lưu lượng giao thông tại tuyến đường thủy vốn đã bị tê liệt, theo ghi nhận từ hình ảnh vệ tinh trước đó.
Mỹ dỡ phong tỏa Iran để thực hiện tiêu hủy uranium làm giàu
Vị trí eo biển Hormuz trên bản đồ khu vực Trung Đông. (Ảnh: Chụp màn hình báo Dân trí)
Về vấn đề hạt nhân, Washington đưa ra điều kiện bắt buộc là Iran không bao giờ được phép sở hữu vũ khí hạt nhân. Mỹ yêu cầu Tehran phải từ bỏ quyền kiểm soát đối với lượng uranium đã làm giàu ở mức độ cao, vốn bị coi là “lằn ranh đỏ”. Hiện tại, theo ước tính của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, Iran đang nắm giữ hơn 400kg uranium được làm giàu đến mức 60%, tiến gần sát ngưỡng chế tạo vũ khí.
Kế hoạch tiêu hủy số vật liệu này sẽ được Mỹ phối hợp thực hiện cùng Iran và Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế. Ông Trump cho biết các máy bay ném bom B-2 của Mỹ đã tấn công các cơ sở hạt nhân dưới lòng đất từ 11 tháng trước, khiến nhiều ngọn núi bị hư hại nặng. Số vật liệu phóng xạ này sẽ được khai quật và xử lý trực tiếp tại Mỹ hoặc một địa điểm bên thứ ba để đảm bảo an toàn tuyệt đối.
Cuối cùng, phía Mỹ khẳng định sẽ không có bất kỳ khoản tài chính nào được trao đổi giữa hai bên cho đến khi có thông báo mới. Mặc dù một số vấn đề ít quan trọng hơn đã được thống nhất, nhưng quyết định cuối cùng vẫn đang được xem xét tại Phòng Tình huống. Phía Iran cho đến nay vẫn khẳng định chương trình hạt nhân của họ chỉ phục vụ mục đích hòa bình và bác bỏ các cáo buộc phát triển vũ khí hạt nhân từ phía Mỹ.
Khổng Tử dạy: “Người có Lễ là người biết thuận Đạo, giữ Nhân và sống hòa hợp với Thiên - Địa - Nhân.” (Ảnh: Báo Khai Mở)
Hành Lễ không chỉ là cái cúi đầu hay lời chào hỏi bên ngoài. Lễ chân chính là sống thuận theo đạo lý và trật tự vận hành của vũ trụ. Khi con người giữ thiện lương, chân thật và nhẫn hòa trong từng hành vi, từng mối quan hệ và sống đúng với vị trí của mình, đó chính là hành Lễ đúng. Trong văn hóa truyền thống, hành Lễ là sợi dây kết nối Thiên – Địa – Nhân, giúp con người hòa hợp với trời đất và giữ tâm an hòa giữa cuộc sống nhiều biến động.
Mặt trời mọc rồi lặn. Mùa xuân đến rồi thu sang. Vạn vật trong vũ trụ vận hành theo một trật tự mà không cần ai nhắc nhở. Con người — phần tinh hoa nhất của Thiên Địa Nhân — liệu có đang sống thuận theo trật tự đó không? Trong xã hội cổ đại lễ nghi quy phạm đạo đức và hành vi của con người, cũng là biểu tượng cho sự văn minh, thể hiện sự ưu tú trong văn hóa.
Ý nghĩa chân chính của hành Lễ theo bài 7 Tam Tự Kinh
Bài thứ bảy của Tam Tự Kinh là một trong những đoạn cô đọng và sâu sắc nhất về trật tự vũ trụ và đạo làm người. Toàn bài xoay quanh ba tầng cấu trúc: Tam tài là nền tảng của vũ trụ. Tam quang là biểu tượng của sự vận hành có trật tự. Tam cương chỉ ba mối quan hệ cốt lõi giữ gìn trật tự xã hội loài người. Ba tầng này không tách rời nhau mà tương ứng từ trên xuống dưới: trời đất vận hành có quy luật, con người sống trong xã hội cũng phải có quy phạm. Đó chính là Lễ.
Tam tài: nền tảng của trời đất và con người
“Tam tài” là Thiên, Địa, Nhân, ý nói Trời, Đất và Con người. Đây là ba yếu tố căn bản tạo nên vũ trụ và xã hội. Tam tài nhấn mạnh sự hòa hợp giữa trời đất và hành động của con người.
Tam quang: trật tự vận hành của vũ trụ
“Tam quang” là mặt trời, mặt trăng và các vì sao. Đây là những vầng sáng định thời gian và thiên tượng. Trật tự tuần hoàn bất biến của chúng chính là hình ảnh rõ nét nhất của Lễ. Mọi sự vật đều vận hành đúng vị trí và đúng quy luật. Khổng Tử và Lão Tử đều nhấn mạnh điều này qua triết lý “Thiên nhân hợp nhất”, ý nói con người và trời đất không thể tách rời.
Tam cương: nền tảng giữ gìn trật tự xã hội
“Tam cương” là phần quan trọng nhất khi nói đến Lễ trong đời sống con người. Quân-thần lấy chữ Trung làm đức. Phụ-tử lấy chữ Hiếu và tình Thân làm gốc. Phu-phụ lấy chữ Thuận làm đạo. Mỗi mối quan hệ mang một đức riêng nhưng đều hướng con người đến trách nhiệm và đạo lý trong cuộc sống.
Lão Tử nói: “Nhân pháp địa, địa pháp thiên, thiên pháp đạo, đạo pháp tự nhiên.” Điều đó cho thấy Lễ không chỉ là nghi thức bên ngoài. Lễ là sự thuận theo quy luật tự nhiên và đạo lý của vũ trụ.
Văn hóa truyền thống và giá trị của Lễ trong xã hội hiện đại
Ngày nay, nhiều đoàn nghệ thuật truyền thống như Shen Yun đang nỗ lực tái hiện các giá trị văn hóa cổ truyền phương Đông thông qua nghệ thuật biểu diễn. Những câu chuyện trên sân khấu không chỉ truyền tải vẻ đẹp nghệ thuật mà còn khơi dậy thiện lương, sự tĩnh lặng và chiều sâu đạo đức trong tâm hồn con người. Khi hiểu về Lễ, Tam tài và Tam cương, người xem sẽ cảm nhận rõ hơn giá trị của văn hóa truyền thống phương Đông. Đó không chỉ là dấu ấn của quá khứ mà còn là ánh sáng giúp con người tìm lại sự cân bằng và những giá trị tốt đẹp trong cuộc sống hiện đại.
Nội hàm Hán tự chữ Lễ: kính Thần và quy phạm đạo đức truyền thống
Chữ Lễ (禮) trong Hán tự được cấu thành từ ba chữ: Thị (示), Khúc (曲) và Đậu (豆). Thị biểu thị sự gặp mặt thành tâm, tôn trong. Khúc biểu thị tư thế khom lưng cúi gập thể hiện cung kính và khiêm cung. Đậu biểu thị vật phẩm quý giá. Nghĩa gốc cơ bản nhất là: trong tư thế khiêm cung, tay dâng vật quý mà hành lễ. Ý nghĩa sâu đó là “kính Thần, lễ Thần.”
Chữ Lễ được Thần ban cấp cho con người từ khi nền văn minh xuất hiện. Nó không chỉ là từ ngữ mà mang một quy phạm đạo đức rộng lớn thâm sâu. Ý nghĩa: nhắc con người cần nhận ra mình đang đứng trong một trật tự vũ trụ do Thần sắp đặt, và phải hành xử với lòng biết ơn, kính cẩn. Đó là lý do người xưa dạy lễ cho trẻ từ thuở nhỏ. Người xưa dạy lễ không phải để học phép tắc xã giao mà để hình thành đức tính thuận theo Đạo.
Khổng Tử nói: “Bất tri lễ, vô dĩ lập dã” — không biết lễ thì không thể đứng vững trong đời. Lễ là tiền đề để an thân lập mệnh. Hai người kết giao cần dùng Lễ đối đãi để trật tự xã hội được ổn định. Đây là nền tảng của toàn bộ văn hóa Á Đông trong suốt năm nghìn năm lịch sử.
Tầm quan trọng của hành Lễ chân chính: vì sao con người cần học cách hành Lễ
Cổ nhân có câu: “Lễ tiết dân tâm.” Ý nói Lễ có thể ước thúc lòng người và giữ cho xã hội ổn định. Con người ai cũng có cảm xúc và dục vọng. Nhưng nếu sống buông thả theo cảm xúc, con người rất dễ vượt khỏi giới hạn đạo đức. Khi đó, gia đình bất hòa và xã hội cũng dần rối loạn.
Lễ giúp con người biết tự ước chế tâm và hành vi của mình. Lễ giúp con người giữ phẩm giá trong lúc giàu sang. Lễ cũng giúp con người giữ được sự bình tĩnh trong lúc khó khăn và nghịch cảnh. Khổng Tử dạy: “Lễ là để kế thừa Đạo của Trời và điều hòa cái tình của con người.” Điều đó cho thấy Lễ không phải là hình thức bên ngoài. Lễ là nền tảng để giữ gìn nhân cách và đạo đức của con người.
Kinh Thi cũng nhắc nhở rằng con người nếu không giữ Lễ thì sẽ dần đánh mất phẩm hạnh của mình. Một xã hội mất đi Lễ nghĩa thì con người cũng dễ đánh mất sự kính trọng, thiện lương và giới hạn đạo đức. Từ xưa, Trung Quốc được gọi là “lễ nghi chi bang” vì coi trọng lễ tiết và đạo đức. Văn hóa Lễ đã ảnh hưởng sâu sắc đến nhiều quốc gia Á Đông trong suốt hàng nghìn năm lịch sử. Người phú quý giữ Lễ sẽ không sinh ngạo mạn. Người bần hàn giữ Lễ sẽ không mất đi khí độ. Lễ giống như chiếc neo giữ cho tâm con người luôn ổn định giữa những biến động của cuộc sống.
Hành Lễ trong quan hệ quân thần: Quy phạm đạo đức về Nghĩa
Vua Lỗ Định Công từng hỏi Khổng Tử: “Vua sai khiến bề tôi, bề tôi phục tùng vua phải làm thế nào? Khổng Tử đáp: “Vua sai khiến bề tôi phải dựa theo Lễ. Bề tôi phụng sự vua phải tận Trung.”Đây là cốt lõi của đức Nghĩa trong quan hệ quân thần. Mỗi bên đều phải nhận ra trách nhiệm của mình và thực hiện bằng cả tấm lòng.
Câu chuyện Lưu Bị minh chứng sâu sắc điều này. Xuất thân bán giày cỏ trên đường phố, ông lại có thể phân ba thiên hạ. Bí quyết là ông xem Quan Vũ, Trương Phi như huynh đệ ruột. Ba lần thân chinh đến nhà tranh cầu Gia Cát Lượng xuất sơn; trước lúc lâm chung còn trao cả giang sơn vào tay người mình tin tưởng. Đó là Lễ của người trên đối với người dưới và kết quả là sự trung thành tuyệt đối.
Trong thời hiện đại, nhà hàng Haidilao (Hải Để Lao) là ví dụ sống động. Người sáng lập Trương Dũng đối đãi nhân viên như người nhà: Lo chỗ ở, thay giặt giường chiếu, cấp túi nước ấm mùa đông, xây trường nội trú cho con em nhân viên ở quê, phát quà tặng cha mẹ nhân viên xuất sắc. Kết quả: nhân viên xem công ty như nhà, tận tâm phục vụ đến mức khiến cả Tập đoàn Yum! (chủ sở hữu KFC) phải cử 200 quản lý đến học tập. Cổ nhân nói: “Ái nhân giả, nhân hằng ái chi” ý nói yêu người thì người sẽ yêu lại. Bài học ấy vẫn còn nguyên giá trị.
Hành Lễ trong gia đình: Quy phạm đạo đức về Thân
Chữ Thân trong quan hệ cha con không chỉ là tình thân ruột thịt mà là sự giáo dưỡng bằng hành động. Đây là “thân giáo.” Cha Chu Công một bữa ăn ba lần nhả thức ăn để tiếp đón hiền sĩ. Ông răn dạy con: “Người đức cao mà kính trọng người khác sẽ có vinh quang; người có địa vị mà khiêm hạ thì giữ được phú quý lâu dài.” Bá Cầm nghe theo, trị nước Lỗ thành quốc gia lễ nghi, dân thuần phác.
Đức hiếu thật sự không chỉ là phụng dưỡng khi cha mẹ khỏe mạnh. Câu chuyện Đại Thuấn là minh chứng: cha mẹ và em trai nhiều lần mưu hại Thuấn. Mẹ kế đốt kho thóc, lấp giếng tìm cách hại Thuấn nhưng Thuấn vẫn thuận theo lời chỉ dạy, đối đãi và vui mừng khi em trai giả vờ thăm hỏi. Mạnh Tử giải thích: “Tượng giả vờ kính yêu, Thuấn vì thế mà tin tưởng thật sự.” Sự hiếu thuận không oán hận này đã cảm hóa cha mẹ, khiến Thuấn được hậu thế tôn là bậc đại hiếu.
Chữ Đễ là quy phạm đạo đức về tình nghĩa giữa anh em. Đây cũng là một phần của Lễ trong gia đình. Vương Lãm từ nhỏ đã giúp anh trai Vương Tường chịu đựng sự ghét bỏ của mẹ kế. Khi mẫu thân dùng rượu độc hại anh, Vương Lãm chạy đến cướp rượu uống thay. Tấm lòng của ông đã cảm hóa mẫu thân, từ đó bà không còn mưu hại Vương Tường nữa. Đức tích lại sáu người con trai của Vương Lãm đều đảm nhận những chức vụ cao trong triều.
Hành Lễ trong quan hệ vợ chồng: Quy phạm đạo đức về Thuận
Sự hài hòa trong vai trò vợ chồng
Mạnh Tử viết: “Phu phụ hữu biệt”, ý nói vợ chồng có sự khác biệt trong vai trò và trách nhiệm. Dịch Kinh giải thích: người vợ lo việc nội trợ và dạy dỗ con cái; người chồng ra ngoài lo sinh kế. Trong xã hội hiện đại, vai trò gia đình có thể linh hoạt hơn. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất vẫn là sự tôn trọng, bổ trợ và trách nhiệm lẫn nhau. Sự hài hòa giữa hai bên mới là nền tảng của hạnh phúc gia đình.
Vợ kính chồng như núi, chồng quý vợ như ngọc
Người xưa dạy: vợ kính chồng như núi, chồng quý vợ như ngọc. Núi tượng trưng cho sự vững chãi, bao dung và là chỗ dựa của gia đình. Ngọc tượng trưng cho sự trân quý, thuần hậu và vẻ đẹp nội tâm cần được nâng niu gìn giữ. Khi người vợ biết kính trọng chồng, gia đình sẽ giữ được sự hòa thuận. Khi người chồng biết yêu thương và trân quý vợ, người phụ nữ mới có thể an tâm vun bồi cho tổ ấm. Đó không phải là quan hệ hơn thua hay áp đặt. Đó là sự tương kính, tương trợ và biết đặt mình vào vị trí của đối phương.
Câu chuyện Lương Hồng và Mạnh Quang
Câu chuyện Lương Hồng và Mạnh Quang là hình mẫu của Lễ trong quan hệ vợ chồng. Mạnh Quang sinh ra xấu xí nhưng từ chối mọi đám giàu sang. Cô chỉ chờ người có tiết tháo như Lương Hồng. Khi về nhà chồng, cô tự nguyện thay áo vải thô để hợp chí với chồng. Mỗi bữa cơm, cô giơ mâm lên ngang lông mày để dâng chồng trong tư thế cung kính. Lương Hồng cũng cúi người nhận lấy. Hai người “tương kính như tân”, ý nói kính nhau như khách. Đây cũng là nguồn gốc của câu thành ngữ “Cử án tề mi”.
Đức của chữ Thuận trong hôn nhân
Vợ chồng có thể sống đơn giản và nghèo khó. Nhưng nếu biết kính trọng lẫn nhau, biết bàn bạc cùng nhau và làm tròn trách nhiệm của mình theo đúng Lễ thì gia đình sẽ êm ấm và sự nghiệp sẽ hưng thịnh. Đức của chữ Thuận không phải là sự khuất phục. Thuận là biết hài hòa và đồng hành cùng nhau để xây dựng gia đình hạnh phúc.
Hành Lễ trong ăn mặc: bảo vệ thân thể và thể hiện quy phạm đạo đức trong giao tiếp
Cách ăn mặc phản ánh sự giáo dưỡng của gia đình và tính cách đạo đức của con người. Theo quan niệm dưỡng sinh Đông y cổ truyền, giữ ấm các vùng quan trọng trên cơ thể giúp bảo vệ sức khỏe và duy trì sự cân bằng thân thể. Đông y cổ đại cho rằng trên cơ thể có nhiều huyệt vị quan trọng ở đầu, cổ, vai, lưng và đầu gối. Nếu thường xuyên để hở những vùng này, dương khí dễ suy hao và hàn khí dễ xâm nhập. Từ đó, sức khỏe và tạng phủ có thể bị ảnh hưởng. Người xưa ăn mặc kín đáo không phải vì cổ hủ. Đó còn là cách giữ gìn thân thể và bảo vệ sức khỏe.
Bên cạnh đó, ăn mặc còn là cách tôn trọng người khác. Trang phục lố lăng hoặc hở hang khiến người nhìn sinh suy nghĩ bất chính, gây tổn hại cho cả hai phía. Người ăn mặc giản dị, gọn gàng, sạch sẽ thể hiện chiều sâu nội tâm. Ngược lại, người thích chưng diện nhiều khi đang dùng bề ngoài che giấu sự nông cạn bên trong.
Người xưa tin rằng trang phục không đơn thuần chỉ là vải vóc. Họa tiết kỳ dị và hình thù dị thường trên quần áo có thể mang đến ảnh hưởng không tốt. Gia tộc Lương Ký từng quyền thế suốt hai đời đại tướng. Nhưng vì kiểu trang điểm kỳ quái do vợ ông tạo ra lan rộng trong kinh thành, cuối cùng cả gia tộc bị tru diệt. Câu chuyện ấy được người xưa xem như lời nhắc nhở về ảnh hưởng ẩn chứa trong cách ăn mặc.
Hành Lễ trên bàn ăn: kính trên nhường dưới – nét đẹp trong Hiếu Đễ
Bàn ăn là nơi Lễ trong gia đình được thể hiện rõ nét nhất mỗi ngày. Người xưa dạy: trẻ nhỏ phải đợi người lớn cầm đũa trước rồi mới được ăn. Đây không phải quy tắc cứng nhắc mà là cách nhắc nhở con trẻ về tôn ti trật tự. Trong gia đình có người lớn, người nhỏ, và sự kính trọng bắt đầu từ những hành động nhỏ nhất. Thói quen này, được lặp đi lặp lại mỗi bữa, dần thấm vào tâm tính.
Lễ trên bàn ăn còn thể hiện ở sự quan tâm đến người khác. Không lật tung đĩa thức ăn để chọn miếng ngon cho mình; không đặt món yêu thích ngay trước mặt để ăn nhiều hơn. Khi ăn thì nhai chậm, không tạo tiếng động, không vừa ăn vừa nghịch điện thoại. Ăn uống cẩu thả không chỉ vô lễ với người ngồi cùng mà còn có hại cho sức khỏe tiêu hóa. Những điều nhỏ này, khi được dạy từ thuở ấu thơ, xây dựng nên một con người biết nghĩ đến người khác trước khi nghĩ đến bản thân.
Khi làm khách, biết cảm ơn sự tiếp đãi của chủ nhà, đó là Lễ. Khi ở nhà, tự dọn chỗ ăn sau bữa cơm, đó cũng là Lễ. Bàn ăn không chỉ là nơi dùng bữa. Đó còn là nơi con người học cách sống có đức và có Lễ từ trong gia đình ra đến xã hội. Trong gia đình những người lớn phải luôn làm tròn thân giáo để con trẻ noi theo. Đây là bài học giúp con thực hành nhanh nhất.
Bàn ăn không chỉ là nơi dùng bữa. Đó còn là nơi con người học cách sống có đức và có Lễ từ trong gia đình ra đến xã hội. (Ảnh: Báo Khai Mở)
Hành Lễ trong dáng đi, lời nói và giao tiếp: Thân tâm đều phải chính
Hành Lễ trong dáng đi và tư thế
Đệ Tử Quy dạy: “Bộ tòng dung, lập đoan chính”, ý nói đi thong thả và đứng ngay chính. Người xưa xem tướng đi, tướng đứng và tướng ngồi là biểu hiện trực tiếp của nội tâm. Tư thế cúi đầu, khom lưng hay đi hình chữ bát không chỉ thiếu đoan trang mà còn ảnh hưởng đến khí huyết và sức khỏe thân thể.
Ngược lại, đi thẳng lưng, ngẩng đầu và bước thong dong giúp thân thể cân bằng và tâm trí thư thái hơn. Thân chính thì tâm mới chính. Vì vậy, Lễ bắt đầu từ chính dáng vẻ và tư thế của một con người.
Hành Lễ trong cách ngồi và ứng xử
Người xưa cũng rất coi trọng tướng ngồi. Thân trên phải thẳng, mắt nhìn ngay và hai tay đặt tự nhiên trên đùi. Lễ nghi truyền thống dạy: “Trường giả lập, ấu vật tọa”, ý nói người lớn còn đứng thì trẻ nhỏ không nên ngồi trước. Đây không phải sự gò bó mà là lời nhắc nhở về tôn ti và sự kính trọng trong giao tiếp.
Văn hóa Nhật Bản vẫn kế thừa tinh thần này rất rõ. Học sinh cúi chào thầy cô và nhân viên cúi chào khách hàng bằng thái độ cung kính. Điều đó cho thấy Lễ không nằm ở hình thức mà nằm ở tâm kính trọng người khác trong từng hành động nhỏ.
Hành Lễ trong lời nói và giao tiếp
Lời nói cũng là một phần quan trọng của Lễ. Cổ nhân dạy: “Lời nói chẳng mất tiền mua, lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau.” Nói vừa đủ âm lượng, không ngắt lời và không dùng lời gây tổn thương là những phép tắc cơ bản trong giao tiếp.
Nhưng hành Lễ chân chính không chỉ nằm ở cách nói mà còn nằm ở cái tâm phía sau lời nói. Lời nói có đạo là lời nói xuất phát từ thiện tâm, chân thành và biết nghĩ cho người khác. Người Nhật gọi điều này là “kotodama”, tức linh hồn của ngôn ngữ. Người phương Đông xưa cũng tin rằng lời nói mang năng lượng và ảnh hưởng đến con người xung quanh. Trong Phật Pháp có câu: “Lời nói đẹp như hoa sen.” Ý nói lời nói phải trong sáng, thiện lương và không làm tổn thương người khác. Đó mới là hành Lễ chân chính trong ngôn ngữ.
Hành Lễ chân chính là con đường trở về với gốc đức
Lễ không phải là tập hợp những quy tắc cứng nhắc từ thời phong kiến. Lễ là con người sống thuận theo trật tự mà Thần đã sắp đặt từ trên xuống dưới, từ bên trong ra bên ngoài, từ tâm ra đến hành động. Khi con người đi đúng quỹ đạo đó, đức được tích lũy, thân tâm an lạc, gia đình hòa thuận, xã hội thịnh vượng.
Ngược lại, khi Lễ bị phá vỡ, đức dần mất đi. Con người xa rời quy phạm đạo đức không kính trên nhường dưới, không giữ luân thường, không thuận theo tự nhiên thì sinh mệnh lệch khỏi quỹ đạo vũ trụ. Hệ quả là bệnh tật, bất hòa, và sự suy tàn của cả một xã hội. Đây không phải lý thuyết mà là quy luật được kiểm chứng qua năm nghìn năm lịch sử Trung Hoa.
Học Lễ hôm nay không có nghĩa là khôi phục nguyên vẹn lễ nghi cổ đại. Mà là hiểu được cốt lõi bên trong: mọi quy phạm đạo đức đều là Lễ. Cha nhân từ, con hiếu thuận, vợ chồng kính trọng nhau, bề trên đối đãi bề dưới bằng Lễ, bề dưới phụng sự bề trên bằng Trung ,đó là khi con người đang hành lễ theo quy phạm đạo đức được sắp đặt trật tự từ Thiên, Địa, Nhân một cách hài hòa. Đây là món quà Thần bạn tặng với mong muốn con người sống tốt và tốt hơn nữa.
“Tủ bánh mì 0 đồng” trên đường Quang Trung, phường Hải Châu của anh Trần Hữu Đức Nhật (45 tuổi) đã trở thành điểm tựa quen thuộc cho nhiều người lao động nghèo. (Ảnh: Chụp màn hình báo Tiền Phong)
Câu chuyện tủ bánh mì 0 đồng tại Đà Nẵng suốt gần 10 năm hỗ trợ người khó khăn và thể hiện hành trình giữ lời hứa với mẹ.
Hành trình hình thành và duy trì tủ bánh mì 0 đồng Đà Nẵng
Tại Đà Nẵng, một “tủ bánh mì 0 đồng” đã được duy trì suốt gần 10 năm, bắt nguồn từ tâm nguyện giản dị của một người mẹ mong muốn giúp đỡ những người lao động nghèo. Sau khi bà qua đời, con trai là anh Trần Hữu Đức Nhật đã tiếp nối lời hứa bằng việc trực tiếp tổ chức và duy trì hoạt động phát bánh mì miễn phí mỗi ngày.
Những ngày đầu triển khai, mô hình chỉ mang tính tự phát, quy mô nhỏ, chủ yếu dựa vào nguồn kinh phí gia đình. Tuy nhiên, với sự kiên trì và quyết tâm giữ trọn lời hứa, hoạt động dần đi vào ổn định, trở thành thói quen không thể thiếu trong sinh hoạt hằng ngày của gia đình anh Nhật. Tủ bánh mì được đặt ở vị trí thuận tiện, dễ tiếp cận, phục vụ cho nhiều đối tượng có hoàn cảnh khó khăn.
Mỗi buổi sáng, gia đình chuẩn bị khoảng 100 ổ bánh mì để phát miễn phí. Công việc này được duy trì đều đặn, gần như không gián đoạn trong suốt thời gian dài. Việc phân chia mỗi người một ổ bánh mì được thực hiện nhằm đảm bảo sự công bằng, giúp nhiều người cùng được hỗ trợ. Chính sự bền bỉ và cách tổ chức hợp lý đã giúp mô hình tồn tại lâu dài, bất chấp những khó khăn về chi phí và công sức.
Giá trị nhân văn lan tỏa trong cộng đồng
Tủ bánh mì 0 đồng không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ nhu cầu thiết yếu mà còn góp phần lan tỏa những giá trị nhân văn trong xã hội. Những người tìm đến đây đa phần là lao động tự do, người bán vé số, tài xế công nghệ hoặc người nhà bệnh nhân có hoàn cảnh khó khăn. Với họ, một ổ bánh mì miễn phí là sự hỗ trợ thiết thực trong cuộc sống thường ngày.
Không khí tại điểm phát bánh thường diễn ra trật tự, mọi người tự giác xếp hàng và tuân thủ quy định chung. Điều này cho thấy sự tôn trọng và ý thức cộng đồng của những người nhận hỗ trợ. Nhiều người bày tỏ sự biết ơn không chỉ vì giá trị vật chất mà còn vì cảm giác được quan tâm, sẻ chia trong cuộc sống.
Qua thời gian, câu chuyện về tủ bánh mì 0 đồng đã được nhiều người biết đến, từ đó lan tỏa tinh thần tương thân tương ái. Một số cá nhân, tổ chức cũng tham gia hỗ trợ để duy trì hoạt động. Tuy vậy, gia đình anh Nhật vẫn giữ cách làm lặng lẽ, không phô trương, coi đây là trách nhiệm xuất phát từ tình cảm gia đình và lòng nhân ái. Sau gần một thập kỷ, mô hình vẫn tiếp tục hoạt động, trở thành minh chứng cho sự bền bỉ của những việc làm tử tế trong đời sống.
