Phát triển sâm Ngọc Linh xuống núi và vươn ra thị trường quốc tế của nhà khoa học Việt Nam

Để đưa báu vật đại ngàn đến gần hơn với người tiêu dùng, các nhà khoa học và doanh nghiệp đang nỗ lực phát triển sâm Ngọc Linh thông qua việc mở rộng vùng trồng và ứng dụng công nghệ chế biến hiện đại nhằm giảm giá thành sản phẩm.

Nút thắt giá thành và tham vọng mở rộng vùng nguyên liệu

Hiện nay, hàng chục triệu cây sâm Ngọc Linh với giá trị ước tính lên tới 1 tỷ USD vẫn đang trong tình trạng chưa được thương mại hóa rộng rãi. Nguyên nhân chủ yếu đến từ mức giá nguyên liệu quá cao, dao động khoảng 50 triệu đồng mỗi kg, khiến loại dược liệu quý này trở nên xa xỉ đối với đại đa số người tiêu dùng trong nước. Theo các chuyên gia, sâm Ngọc Linh quý không chỉ bởi chất lượng vượt trội mà còn do sự khan hiếm về nguồn cung. Để giải quyết nút thắt này, các nhà khoa học đề xuất cần nhanh chóng mở rộng quy mô sản xuất để tăng tính tiếp cận cho sản phẩm.

Điển hình như tại Gia Lai, các thử nghiệm ban đầu tại khu vực Đắk Rong cho thấy cây sâm có khả năng thích nghi và sinh trưởng tốt. Một số doanh nghiệp đã bắt đầu đầu tư hàng trăm tỷ đồng để phát triển vùng dược liệu dưới tán rừng với quy mô lên tới 850 ha. Việc tăng nguồn cung được kỳ vọng sẽ là cơ sở khoa học quan trọng để hạ giá thành nguyên liệu xuống dưới mức 50 triệu đồng. Điều này sẽ tạo điều kiện cho các sản phẩm từ sâm dễ dàng tiếp cận thị trường đại chúng và phục vụ nhu cầu chăm sóc sức khỏe của nhiều người dân hơn.

Nâng tầm giá trị sâm Việt bằng công nghệ chế biến sâu

Bên cạnh việc mở rộng vùng trồng, công nghệ chế biến đóng vai trò then chốt trong việc đưa sâm Ngọc Linh vào đời sống hàng ngày. Thay vì chỉ bán sâm tươi với thị trường hạn chế, các doanh nghiệp đang đầu tư mạnh mẽ vào dây chuyền sản xuất để đa dạng hóa sản phẩm như trà, đồ uống hay thậm chí là trà sữa sâm. Cách tiếp cận này không chỉ giúp mở rộng tệp khách hàng, đặc biệt là giới trẻ, mà còn giúp sâm Ngọc Linh xuất hiện phổ biến hơn tại các hệ thống nhà thuốc và cửa hàng tạp hóa trên toàn quốc.

Về mặt dược tính, sâm Ngọc Linh sở hữu những chỉ số vượt trội so với các loại nhân sâm khác trên thế giới. Các nhà khoa học đã tìm thấy 52 hợp chất saponin, trong đó có hàm lượng MR2 cao và 24 loại saponin đặc hữu không tồn tại ở các giống sâm khác. Ngoài ra, sự hiện diện của 17 loại amino acid và các nguyên tố khoáng như germani hữu cơ đã tạo nên giá trị khác biệt cho báu vật này. Tuy nhiên, việc phân biệt rõ ràng giữa sâm Ngọc Linh với các loại sâm khác và chống hàng giả vẫn là thách thức cần được ưu tiên xử lý.

Chiến lược định vị thương hiệu quốc gia trên bản đồ thế giới

 phát triển sâm Ngọc Linh
Công nhân trong dây chuyền chế biến sâm Ngọc Linh thành sản phẩm thương mại tại nhà máy của Trường Sinh group. (Ảnh: Chụp màn hình VnExpress)

Mặc dù sở hữu chất lượng hàng đầu, sâm Ngọc Linh hiện vẫn còn khá mờ nhạt trên thị trường quốc tế khi so sánh với sâm Hàn Quốc hay Mỹ. Để xây dựng một ngành kinh tế tỷ USD tương tự như mô hình của Hàn Quốc, Việt Nam cần một chiến lược bài bản để gây dựng niềm tin và tạo ra nhu cầu ở quy mô toàn cầu. Đại diện Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam nhấn mạnh rằng sự thiếu vắng của các thương hiệu Việt trên bản đồ dược liệu thế giới là một trăn trở lớn cần sớm được khắc phục.

Việc định vị lại thương hiệu bắt đầu từ việc củng cố niềm tin của người dùng nội địa thông qua các tiêu chuẩn chất lượng khắt khe và minh bạch nguồn gốc. Khi bài toán về giá thành được giải quyết song hành với việc nâng cao mức độ tin cậy, sâm Ngọc Linh hoàn toàn có tiềm năng trở thành ngành công nghiệp mũi nhọn. Mục tiêu không chỉ dừng lại ở việc khai thác giá trị kinh tế đơn thuần, mà còn là đưa tinh hoa dược liệu Việt Nam vươn tầm, khẳng định vị thế cạnh tranh sòng phẳng với các cường quốc nhân sâm trên thế giới.

Theo: VnExpress