Tổ chức Phóng viên Không biên giới (RSF) cho biết 67 nhà báo bị sát hại trong năm 2025, tăng so với năm 2024. Gần một nửa thiệt mạng tại Gaza, nơi Israel bị cáo buộc tấn công có chủ đích vào lực lượng báo chí.
- Làn sóng phá sản phủ bóng lên ngành sản xuất Trung Quốc
- Xe chở gỗ bốc cháy ở TPHCM: Hàng chục người dân hỗ trợ dập lửa
- Động đất Tokyo đe dọa gây thảm họa lớn với 18.000 người tử vong
Bạo lực gia tăng, RSF nhấn mạnh: “Nhà báo không chết – họ bị giết”
RSF cho biết các vụ tử vong không còn là kết quả của rủi ro nghề nghiệp thông thường mà là hành vi tấn công có chủ ý nhằm bịt nguồn thông tin. Tổ chức khẳng định phần lớn cái chết của nhà báo năm 2025 liên quan trực tiếp tới lực lượng vũ trang và tội phạm có tổ chức.
Tại Gaza, nơi giao tranh tiếp tục diễn biến ác liệt, RSF ghi nhận gần một nửa trong số 67 nhà báo thiệt mạng thuộc khu vực này. Những cáo buộc cho rằng quân đội Israel cố tình nhắm mục tiêu vào vị trí tác nghiệp khiến làn sóng phản ứng quốc tế gia tăng.
Israel bác bỏ các cáo buộc và cho rằng họ chỉ tấn công các chiến binh Hamas. Tuy nhiên, RSF khẳng định việc gọi nhà báo là “khủng bố” không thể được xem là lý do hợp lệ để biện minh cho các vụ không kích. Tổ chức cho rằng đây không phải lỗi kỹ thuật mà là hành vi có chủ đích nhắm vào người làm báo.
Trên phạm vi toàn cầu, RSF ghi nhận 503 nhà báo bị giam giữ tại 47 quốc gia. Trung Quốc đứng đầu danh sách với 121 người, theo sau là Nga với 48 người. Con số này phản ánh mức độ hạn chế tự do báo chí tại nhiều khu vực vẫn còn nghiêm trọng.
Ngoài ra, 135 nhà báo được báo cáo mất tích và 20 người bị bắt cóc, chủ yếu tại Syria và Yemen. Những con số này cho thấy môi trường tác nghiệp ngày càng nguy hiểm, đặc biệt tại các điểm nóng chiến sự và nơi hoạt động tội phạm có tổ chức.
Nhiều điểm nóng tiếp tục đe dọa lực lượng báo chí: Mexico, Ukraina, Sudan báo động
Không chỉ Trung Đông, châu Mỹ Latinh cũng ghi nhận tình trạng báo chí bị đe dọa nghiêm trọng. Mexico có 9 nhà báo bị sát hại trong năm 2025, bất chấp cam kết cải thiện an ninh của Tổng thống Claudia Sheinbaum.
RSF cho rằng tội phạm ma túy, tham nhũng và mâu thuẫn chính trị là những yếu tố khiến Mexico trở thành một trong các quốc gia nguy hiểm nhất đối với người làm báo. Ukraina ghi nhận 3 trường hợp nhà báo thiệt mạng trong bối cảnh xung đột tiếp tục kéo dài. Dù số liệu giảm so với giai đoạn đầu chiến sự, RSF cho biết nguy cơ vẫn cao do đặc thù chiến trường và hỏa lực tầm xa.
Tại Sudan, 4 nhà báo tử vong khi tác nghiệp trong các vùng nội chiến. RSF đánh giá Sudan là một trong những môi trường báo chí nhiều rủi ro nhất ở châu Phi hiện nay. Tổ chức nhấn mạnh rằng, ở nhiều khu vực, nhà báo trở thành mục tiêu tấn công không chỉ vì đưa tin, mà còn vì vai trò phơi bày tội ác và tham nhũng. Đây là lý do RSF kêu gọi Liên Hợp Quốc và các quốc gia xây dựng cơ chế bảo vệ mạnh hơn.
Tình hình năm 2024 và cảnh báo xu hướng tiếp diễn trong năm tới
Theo RSF, năm 2024 ghi nhận 66 nhà báo bị sát hại. Chiến sự Gaza năm đó là yếu tố chính làm tăng số lượng thương vong. RSF cho rằng tình trạng miễn truy cứu trách nhiệm đối với những vụ tấn công nhắm vào nhà báo cho phép các hành vi bạo lực tiếp tục lặp lại.
Tổ chức kêu gọi chính phủ các nước phải có hành động mạnh hơn, từ siết chặt pháp lý đến tạo ra cơ chế bảo vệ hiệu quả cho lực lượng báo chí. RSF nhấn mạnh quyền được thông tin của công chúng chỉ có thể được đảm bảo khi nhà báo tác nghiệp an toàn.
Trong bối cảnh xung đột tại Gaza chưa có dấu hiệu hạ nhiệt và bạo lực tại nhiều khu vực gia tăng, RSF cảnh báo năm 2026 có thể tiếp tục chứng kiến nguy cơ cao đối với nhà báo trên toàn thế giới. Kết thúc báo cáo, RSF nhấn mạnh: “Khi nhà báo trở thành mục tiêu, sự thật cũng bị tấn công.” Đây là lời cảnh báo gửi tới cộng đồng quốc tế về tầm quan trọng của việc bảo vệ lực lượng làm báo trong bối cảnh toàn cầu nhiều biến động.
Theo: RFI
