Sử dụng AI làm suy giảm kỹ năng tư duy qua cảnh báo nghiên cứu

Sử dụng AI làm suy giảm kỹ năng tư duy đang được giới nghiên cứu đặt vấn đề sau các khảo sát tại Mỹ và Anh. Dữ liệu cho thấy người dùng AI thường xuyên giảm mức độ tư duy sâu. Hiệu quả công việc có thể tăng, nhưng khả năng hiểu, nhớ và phản biện có nguy cơ suy yếu.

Việc sử dụng AI ngày càng phổ biến trong học tập và công việc. Chatbot được dùng để viết bài luận, tóm tắt tài liệu, phân tích dữ liệu. Một số chuyên gia lo ngại việc “khoán ngoài” các nhiệm vụ tư duy cho AI có thể ảnh hưởng đến năng lực nhận thức cốt lõi của con người.

Sử dụng AI làm suy giảm kỹ năng tư duy: Kết quả từ nghiên cứu MIT

Đầu năm nay, Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) công bố nghiên cứu với 54 người tham gia. Đối tượng gồm sinh viên MIT và các trường đại học lân cận. Hoạt động não bộ được ghi nhận bằng điện não đồ (EEG).

Kết quả cho thấy nhóm sử dụng ChatGPT để viết bài luận có mức kích hoạt thấp hơn ở các mạng lưới não liên quan đến xử lý nhận thức. Nhóm này cũng khó trích dẫn lại nội dung bài viết của mình. Các nhà nghiên cứu nhận định đây là “vấn đề cấp bách về khả năng suy giảm kỹ năng học tập”.

Sử dụng AI làm suy giảm kỹ năng tư duy phản biện khi phụ thuộc

Một nghiên cứu khác của Đại học Carnegie Mellon phối hợp với Microsoft khảo sát 319 nhân viên văn phòng. Các đối tượng sử dụng công cụ AI ít nhất một lần mỗi tuần. Nhóm nghiên cứu phân tích khoảng 900 nhiệm vụ được giao cho AI.

Kết quả cho thấy mức độ tin tưởng vào AI càng cao thì nỗ lực tư duy phản biện càng thấp. Báo cáo nêu rõ: “Mặc dù AI thế hệ mới có thể nâng cao hiệu quả làm việc, nó cũng có thể cản trở sự tham gia sâu vào công việc”. Nguy cơ phụ thuộc quá mức được cảnh báo.

Kết quả học tập cải thiện nhưng hiểu biết có thể suy giảm

Khảo sát của Oxford University Press công bố tháng 10 cho thấy 6/10 học sinh Anh cảm nhận AI ảnh hưởng tiêu cực đến kỹ năng học tập. Tuy nhiên, 9/10 học sinh cho biết AI giúp phát triển ít nhất một kỹ năng liên quan bài vở.

Giáo sư Wayne Holmes, chuyên gia AI tại University College London, cảnh báo hiện tượng “teo cơ nhận thức”. Ông cho rằng bài làm có thể tốt hơn, nhưng việc học lại kém đi nếu phụ thuộc AI. Từ phía doanh nghiệp, bà Jayna Devani của OpenAI cho rằng AI nên đóng vai trò gia sư, không làm thay người học. ChatGPT hiện có hơn 800 triệu người dùng hàng tuần, theo Sam Altman.

Các chuyên gia nhấn mạnh người dùng cần hiểu cách AI suy luận và xử lý dữ liệu. Kết quả luôn phải được kiểm tra lại trước khi sử dụng.

Theo: Tổng hợp từ BBC