Tập Cận Bình siết quân đội: Quyền lực và nỗi lo Đài Loan

Đợt thanh trừng mới trong quân đội Trung Quốc hé lộ tham vọng kiểm soát tuyệt đối quyền lực của Tập Cận Bình. Nhưng động thái này cũng phơi bày những bất ổn trong chiến lược đối phó Đài Loan của Bắc Kinh.

Cuộc “thay máu” lớn nhất trong 6 thập niên

Hội nghị Trung ương 4 khóa 20 khép lại trong không khí nặng nề khi ít nhất 9 lãnh đạo cao cấp quân đội bị khai trừ khỏi Đảng. Đây được coi là đợt thay đổi nhân sự sâu rộng nhất kể từ năm 2017, và là cuộc “thay máu” lớn nhất trong 60 năm qua.
Hai nhân vật nổi bật bị loại là Hà Vệ Đông – Phó chủ tịch Quân ủy Trung ương và Miêu Hoa – Ủy viên Trung ương, đều xuất thân từ Tập đoàn quân 31, đơn vị gắn bó chặt chẽ với chiến lược Đài Loan.

Tập đoàn quân 31, từng thuộc Quân khu Nam Kinh, nay sáp nhập vào Chiến khu Đông Bộ, vốn được coi là “lò đào tạo chuyên gia về Đài Loan”. Việc Tập Cận Bình mạnh tay loại bỏ hàng loạt sĩ quan cao cấp ở đây cho thấy ông muốn cắt bỏ mọi mối quan hệ cũ, củng cố trung thành tuyệt đối.
Các nhà quan sát cho rằng đợt thanh trừng này nhằm tái định hình hệ thống chỉ huy quân sự, đồng thời răn đe các nhóm quyền lực tiềm ẩn trong nội bộ.

Khi quyền lực vượt lên trên chiến lược

Điều khiến giới quan sát chú ý là hầu hết các tướng lĩnh bị cách chức đều từng được xem là “người của Tập”. Hành động loại bỏ chính các thân tín khiến nhiều chuyên gia nhận định: mục tiêu chính của chiến dịch lần này không đơn thuần là chống tham nhũng, mà là củng cố quyền lực tuyệt đối.
Sau hơn 12 năm “đả hổ diệt ruồi”, Tập Cận Bình vẫn chưa diệt tận gốc tham nhũng trong quân đội. Ngược lại, các cuộc thanh trừng liên tiếp khiến bộ máy chỉ huy rơi vào tâm thế bất an.

Giới phân tích cho rằng việc loại bỏ hàng loạt tướng lĩnh từng phụ trách chiến khu đối phó Đài Loan có thể làm gián đoạn chuỗi chỉ huy, ảnh hưởng đến khả năng phối hợp chiến lược của quân đội. Trong bối cảnh nền kinh tế suy yếu, Bắc Kinh dường như ưu tiên củng cố nội bộ hơn là chuẩn bị cho một cuộc xung đột lớn.

Đài Loan và tín hiệu chính trị từ Bắc Kinh

Cuộc thanh trừng khiến nhiều chuyên gia quốc tế đặt câu hỏi: liệu Trung Quốc có thực sự sẵn sàng phát động chiến dịch thống nhất Đài Loan bằng vũ lực?
Theo báo Nikkei Asia, việc loại bỏ “phe Phúc Kiến” – nhóm từng hậu thuẫn mạnh mẽ cho Tập – cho thấy Bắc Kinh đang thiếu một lực lượng chỉ huy ổn định.
Trong khi đó, ở phía bên kia eo biển, chính quyền Đài Bắc tiếp tục tăng cường hợp tác quốc phòng với Hoa Kỳ và các đối tác phương Tây. Tổng thống Lại Thanh Đức mới đây khẳng định sẽ thúc đẩy tập trận chung, củng cố năng lực phòng thủ.

Rõ ràng, thay vì chuẩn bị cho chiến tranh, Trung Quốc đang dành nhiều sức cho việc giữ ổn định chính trị nội bộ – một tín hiệu khiến phương Tây tin rằng Bắc Kinh chưa đủ tự tin cho hành động quân sự lớn.

Theo: RFI