Tổng thống Donald Trump tuyên bố thỏa thuận hạt nhân đang nguy kịch sau khi cáo buộc Iran bội ước về việc bàn giao các kho dự trữ uranium làm giàu cấp độ cao.
- Eo biển Hormuz: Anh và Pháp điều tàu chiến bảo vệ hàng hải
- Hyperion: Bí mật bảo tồn loài cây cao nhất thế giới tại Mỹ
- Tổng thống Trump bác bỏ phản hồi của Iran về đề xuất hòa bình
Kho uranium làm giàu và những bất đồng trong quá trình đàm phán
Tại Phòng Bầu dục ngày 11/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chia sẻ về những diễn biến phức tạp trong tiến trình đối thoại với Tehran. Theo lời ông Trump, Iran từng chấp thuận để Washington tiếp cận và thu hồi toàn bộ số uranium làm giàu cấp độ cao hiện đang nằm sâu trong các cơ sở hạt nhân bị hư hại sau đợt không kích vào tháng 6/2025. Phía Mỹ cho rằng đây là điều kiện tiên quyết để duy trì sự ổn định, nhưng sự đồng thuận này dường như đã tan vỡ chỉ sau vài ngày ngắn ngủi.
Ông Trump mô tả quá trình thương thảo đầy trắc trở khi phía Iran ban đầu đồng ý cho Mỹ tự mang uranium đi, nhưng sau đó lại không ghi chi tiết này vào đề xuất thỏa thuận chính thức. Nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định đối phương đã nuốt lời dù trước đó hai bên đã đạt được những bước tiến nhất định. Điều này khiến chính quyền Washington cảm thấy bị phản bội và đặt dấu hỏi lớn về tính trung thực của các đối tác phía bên kia chiến tuyến trong những cuộc thảo luận vừa qua.
Tình trạng của các cơ sở hạt nhân sau chiến dịch không kích cũng được ông Trump nhắc đến như một trở ngại kỹ thuật lớn. Ông cho rằng hiện trạng đổ nát tại các địa điểm này khiến việc thu hồi uranium trở nên vô cùng khó khăn, đến mức chỉ có Mỹ hoặc Trung Quốc mới đủ năng lực thực hiện. Việc Iran đề cập đến Trung Quốc như một phương án thay thế trong việc xử lý số uranium này cho thấy sự phức tạp trong trò chơi địa chính trị giữa các cường quốc tại khu vực Trung Đông.
Lệnh ngừng bắn đang ở trạng thái vô cùng mong manh
Đề cập đến tình hình an ninh, ông chủ Nhà Trắng không ngần ngại dùng từ “nguy kịch” để mô tả về lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ ngày 08/4. Dù trên thực tế hai bên vẫn đang cố gắng duy trì trạng thái không đối đầu trực diện quy mô lớn, nhưng ông Trump đánh giá sự ổn định hiện nay là “yếu ớt đến mức khó tin”. Những diễn biến thực tế tại thực địa đang cho thấy những dấu hiệu đáng lo ngại có thể phá vỡ hòa bình bất cứ lúc nào.
Sự lo ngại này không phải là không có cơ sở khi các báo cáo cho thấy cả Mỹ và Iran đều đã có những hành động nổ súng vào nhau tại khu vực eo biển Hormuz kể từ khi lệnh ngừng bắn bắt đầu. Những vụ va chạm nhỏ lẻ này giống như những mồi lửa có thể thổi bùng lên một cuộc xung đột mới. Washington hiện đang đứng trước áp lực phải đưa ra các quyết định quân sự cứng rắn hơn để bảo vệ lợi ích của mình cũng như an toàn hàng hải tại tuyến đường huyết mạch này.
Trong bối cảnh đó, ông Trump cũng tiết lộ về việc đang cân nhắc nối lại chiến dịch “Dự án Tự do” nhằm hộ tống các tàu dầu và tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz. Dù chưa có quyết định cuối cùng được đưa ra, nhưng việc cân nhắc này cho thấy Mỹ đã sẵn sàng cho kịch bản xấu nhất. Trong khi đó, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran vẫn khẳng định lập trường của họ là hợp lý và chỉ đang đòi hỏi các quyền lợi hợp pháp của quốc gia theo luật pháp quốc tế.
Theo: VnExpress
