Nhóm ủng hộ Palestine kiện Thủ tướng Italy lên Tòa Hình sự Quốc tế

Một nhóm vận động ủng hộ Palestine đã nộp đơn khiếu nại lên Tòa Hình sự Quốc tế, cáo buộc Thủ tướng Italy Giorgia Meloni và một số quan chức cấp cao “đồng lõa với hành động diệt chủng của Israel tại Dải Gaza”.

Nhóm vận động nộp đơn cáo buộc “đồng lõa diệt chủng”

Thủ tướng Italy Giorgia Meloni ngày 7/10 cho biết một nhóm ủng hộ Palestine đã gửi đơn khiếu nại chính thức lên Tòa Hình sự Quốc tế (ICC), cáo buộc bà và một số thành viên chính phủ “đồng lõa với tội ác diệt chủng” do Israel gây ra ở Dải Gaza.
Đơn kiện còn đề cập Bộ trưởng Quốc phòng Guido Crosetto, Ngoại trưởng Antonio Tajani và Roberto Cingolani – lãnh đạo tập đoàn quốc phòng Leonardo. Nhóm tác giả cho rằng các quan chức này đã cho phép chuyển giao khí tài cho Tel Aviv, gián tiếp tiếp tay cho chiến dịch quân sự khiến hàng chục nghìn người Palestine thiệt mạng.

Theo hãng tin AFP, đơn kiện được gửi ngày 1/10, có chữ ký của khoảng 50 người, gồm giáo sư, luật sư và các nhân vật công chúng. Trong văn bản, nhóm viết: “Thông qua việc hỗ trợ Israel bằng các hoạt động chuyển giao vũ khí sát thương, chính phủ Italy đã đồng lõa với tội diệt chủng đang diễn ra, cũng như các tội ác chiến tranh và chống lại loài người”.

Thủ tướng Meloni cho biết: “Tôi không nghĩ từng xuất hiện một vụ khiếu nại kiểu này trong lịch sử”, nhấn mạnh rằng động thái này có thể tạo tiền lệ pháp lý chưa từng có trong quan hệ quốc tế.

Phản ứng của chính phủ Italy trước cáo buộc

Ngoại trưởng Antonio Tajani nhiều lần khẳng định Italy đã dừng xuất khẩu vũ khí cho Israel kể từ khi chiến sự ở Dải Gaza bùng nổ. Ông nhấn mạnh rằng theo luật pháp Italy, quốc gia này không được phép cung cấp khí tài cho những nước đang tham gia chiến tranh hoặc bị cáo buộc vi phạm nhân quyền.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Quốc phòng Guido Crosetto tháng 3/2024 từng thừa nhận rằng một số hợp đồng ký trước khi xung đột nổ ra vẫn đang được thực hiện. Ông khẳng định Rome đã tiến hành rà soát kỹ lưỡng để bảo đảm các thiết bị không bị sử dụng nhằm vào dân thường.

Phía Thủ tướng Meloni cho rằng cáo buộc “đồng lõa diệt chủng” là vô căn cứ và mang tính chính trị. Tuy nhiên, vụ kiện vẫn có thể khiến chính phủ Italy đối mặt với sức ép dư luận trong nước và quốc tế, nhất là khi làn sóng phản đối chiến dịch quân sự của Israel ngày càng lan rộng tại châu Âu.

Bối cảnh xung đột Israel – Hamas và phản ứng quốc tế

Xung đột Israel – Hamas khởi phát từ đầu tháng 10/2023, sau khi lực lượng Hamas thực hiện cuộc tập kích quy mô lớn vào lãnh thổ Israel, khiến hơn 1.200 người thiệt mạng và hàng chục người bị bắt làm con tin. Đây được xem là vụ tấn công đẫm máu nhất trong lịch sử Israel.

Đáp trả, Tel Aviv mở chiến dịch quân sự quy mô lớn tại Dải Gaza, dẫn tới thương vong nặng nề. Theo cơ quan y tế địa phương, hơn 67.000 người Palestine đã thiệt mạng, con số được Liên Hợp Quốc đánh giá là “đáng tin cậy”.

Trước tình hình đó, Nam Phi đã khởi kiện Israel lên Tòa Công lý Quốc tế (ICJ), cáo buộc nước này vi phạm Công ước Diệt chủng 1948. Trong khi đó, Tòa Hình sự Quốc tế (ICC) đã ban hành lệnh bắt đối với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và cựu Bộ trưởng Quốc phòng Yoav Gallant với cáo buộc phạm tội ác chiến tranh và tội ác chống lại loài người, dù chưa có cáo buộc chính thức về tội diệt chủng.

Giới quan sát nhận định vụ kiện Italy có thể là phép thử pháp lý mới, phản ánh sự thay đổi trong cách các nước châu Âu đối diện với vấn đề đạo đức và trách nhiệm quốc tế trong các cuộc xung đột vũ trang.

Theo: VnExpress