Thượng đỉnh Alaska: Lịch sử, địa chính trị và kỳ vọng chấm dứt chiến tranh

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin dự kiến gặp nhau tại Anchorage, Alaska, ngày 15/8, nhằm tìm kiếm giải pháp chấm dứt chiến sự Ukraine. Cuộc gặp mang ý nghĩa chiến lược, đồng thời gợi lại nhiều dấu mốc lịch sử quan trọng của vùng đất đặc biệt này.

Tín hiệu từ Washington trước thềm hội nghị

Ngày 13/8, sau cuộc họp trực tuyến với lãnh đạo châu Âu và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, ông Trump cảnh báo sẽ có “hậu quả nghiêm trọng” nếu Nga từ chối ngừng bắn.

Hội nghị dự kiến tổ chức tại căn cứ liên hợp Elmendorf-Richardson, cơ sở quân sự lớn nhất Alaska. Nơi đây từng được ông Trump ca ngợi là “tuyến phòng thủ đầu tiên của Mỹ” trong chuyến thăm năm 2019.

Alaska được chọn vì vị trí chiến lược đặc biệt: điểm hẹp nhất eo biển Bering chỉ cách Nga khoảng 90 km. Phía Nga đánh giá đây là lựa chọn “hợp lý” khi khoảng cách di chuyển rất ngắn.

Alaska – vùng đất từng thuộc Nga

Lịch sử Alaska gắn liền với Nga từ thế kỷ 18, khi Sa hoàng Peter Đại đế cử Vitus Bering thám hiểm năm 1725. Năm 1799, Hoàng đế Paul I trao cho “Công ty Nga-Mỹ” quyền quản lý độc quyền vùng đất này.

Sau chiến tranh Crimea (1853–1856), Nga gặp khó khăn tài chính và lo ngại mất Alaska vào tay Anh. Năm 1867, Mỹ mua Alaska với giá 7,2 triệu USD. Thương vụ bị chế giễu là “sai lầm của Seward”, nhưng sau “cơn sốt vàng Klondike” năm 1896, giá trị Alaska được nhìn nhận lại.

Từ “tủ băng” đến chiến lược vàng

Năm 1959, Alaska trở thành tiểu bang thứ 49 của Mỹ. Từ chỗ chỉ nổi tiếng với vàng, nơi đây phát triển mạnh ngành thủy sản, khai khoáng và đặc biệt là dầu mỏ.

Phát hiện trữ lượng dầu lớn ở Vịnh Prudhoe năm 1968 đã thay đổi kinh tế Alaska. Doanh thu dầu nuôi Quỹ Thường trực Alaska, giúp người dân nhận cổ tức hàng năm mà không phải chịu thuế thu nhập hoặc thuế bán hàng cấp tiểu bang.

Gần đây, du lịch cũng trở thành ngành mũi nhọn, thu hút hàng triệu du khách đến chiêm ngưỡng thiên nhiên hoang dã và sông băng hùng vĩ.

Ý nghĩa ngoại giao với chiến sự Ukraine

Hội nghị Alaska không chỉ là cơ hội đối thoại cấp cao giữa Mỹ và Nga mà còn là thông điệp ngoại giao giàu tính biểu tượng: vùng đất từng thuộc Nga, nay là chiến lược của Mỹ, trở thành nơi tìm kiếm hòa bình cho Ukraine.

Tổng thống Zelensky bày tỏ hy vọng hội nghị sẽ không ảnh hưởng đến toàn vẹn lãnh thổ Ukraine. Trong bối cảnh chiến sự căng thẳng, thế giới chờ đợi Anchorage trở thành điểm khởi đầu cho một lối thoát ngoại giao.

Theo: Công an nhân dân