Thương mại điện tử Việt Nam và cuộc thanh lọc thị trường

Thị trường thương mại điện tử Việt Nam bước vào giai đoạn thanh lọc, nhường chỗ cho các thương hiệu lớn khi nhà bán lẻ nhỏ dần rời bỏ cuộc chơi.

Thương mại điện tử và bức tranh doanh thu trái chiều

Năm 2025, tổng giá trị giao dịch trên bốn nền tảng lớn đạt hơn 458.000 tỷ đồng, tăng trưởng 26% so với năm trước. Tốc độ này vượt xa mức tăng chung của ngành bán lẻ, cho thấy sức ảnh hưởng mạnh mẽ của mua sắm trực tuyến. Các mặt hàng tiêu dùng nhanh và thời trang tiếp tục là động lực chính thúc đẩy sự tăng trưởng này.

Tuy nhiên, dữ liệu quý IV năm 2025 lại phát đi tín hiệu cảnh báo khi sản lượng tiêu thụ giảm 8%. Nguyên nhân cốt lõi là giá bán trung bình trên các sàn tăng 33% do áp lực từ các loại phí dịch vụ. Các nhà bán hàng buộc phải nâng giá để bảo vệ lợi nhuận trong bối cảnh chi phí vận hành leo thang.

Việc mua sắm qua mạng từ nhu yếu phẩm đến đồ dùng cá nhân đã trở thành thói quen cố hữu của người dân. Dù vậy, sự nhạy cảm về giá đang tác động mạnh đến hành vi mua hàng thực tế của người tiêu dùng. Thị trường đang dần chuyển đổi từ giai đoạn phát triển nóng sang trạng thái ổn định và khắt khe hơn.

Thương mại điện tử chứng kiến làn sóng rời sàn

Cuộc sàng lọc quy mô lớn đã khiến số lượng nhà bán hàng có doanh thu giảm 5,6% so với cùng kỳ. Làn sóng rời sàn này chủ yếu tập trung vào các cá nhân nhỏ lẻ hoặc đơn vị kinh doanh hàng không chính hãng. Ngược lại, doanh thu trung bình của những người trụ lại được đã tăng mạnh tới 33%.

Cơ cấu thị phần đang thay đổi rõ rệt khi dòng tiền đổ về tay các thương hiệu và nhà phân phối chính hãng. Các đơn vị có nguồn lực tài chính mạnh và chiến lược bài bản đang dần thay thế những người bán tự phát. Đây được xem là kết quả tất yếu của một thị trường đang tiến tới sự chuyên nghiệp hóa.

Tâm lý tiêu dùng cũng có sự phân hóa rõ rệt giữa các thế hệ trẻ và người có thu nhập ổn định. Trong khi nhóm Gen Z lạc quan nhưng hạn chế về tài chính, nhóm Gen Y lại tỏ ra thận trọng và thắt chặt chi tiêu. Những yếu tố này tạo ra áp lực đào thải lớn đối với những nhà bán không thích nghi kịp.

Chiến lược mới thay thế kỷ nguyên đốt tiền

Kỷ nguyên tăng trưởng dễ dàng bằng cách đổ tiền vào quảng cáo để thu hút khách hàng đã chính thức khép lại. Năm 2026 đòi hỏi các doanh nghiệp phải chuyển hướng sang tư duy quản trị và tối ưu hóa vận hành. Việc nắm bắt chuyển động của ngành hàng và đối thủ trở thành yếu tố sống còn để tồn tại.

Sự rút lui của các hộ kinh doanh nhỏ mở ra cơ hội cho các thương hiệu lớn tiếp quản tệp khách hàng sẵn có. Các nhà bán lẻ lớn có thể tận dụng lợi thế quy mô để chuyển đổi đối thủ cũ thành đối tác tiếp thị. Thị trường năm 2026 dự báo vẫn tăng trưởng nhưng sẽ phức tạp và khó khăn hơn trong cạnh tranh.

Dự báo phí sàn sẽ tiếp tục gây sức ép lên giá bán, buộc nhãn hàng phải đồng bộ hóa đa kênh. Các doanh nghiệp cần chú trọng vào chất lượng dịch vụ và uy tín thương hiệu để giữ chân khách hàng. Chỉ những đơn vị có chiến lược dài hạn mới có thể nhìn thấy cơ hội tăng trưởng thực sự.

Theo: Báo Dân trí