Uranium Iran: Nga đề xuất giải pháp lưu trữ để tháo gỡ bế tắc hạt nhân

Ngày 27/5 Nga đề nghị tiếp nhận uranium làm giàu của Iran nhằm cứu thỏa thuận hạt nhân, trong khi Tổng thống Donald Trump phản đối gỡ bỏ các lệnh cấm vận.

Uranium Iran: Moscow nỗ lực trung gian bằng phương án chuyển giao vật liệu

Thứ trưởng Sergey Ryabkov hôm 27/5 thông báo Moscow vẫn giữ đề xuất tiếp nhận uranium làm giàu từ Iran. Ý tưởng này từng được Tổng thống Vladimir Putin nhiều lần nhắc lại. Nga sẵn sàng thực hiện việc vận chuyển vật liệu theo các bước phối hợp mà các bên chấp nhận. Quy trình đảm bảo minh bạch và an toàn theo tiêu chuẩn quốc tế, Nga không áp đặt ý kiến nhưng muốn các bên thấy rõ tính khả thi của phương án này.

Mục tiêu là dùng uranium này sản xuất nhiên liệu dân sự cho phía Iran, Moscow coi đây là giải pháp thực tế khi đàm phán hạt nhân đang bế tắc. Họ dựa trên kinh nghiệm từ thời điểm Kế hoạch Hành động Toàn diện chung có hiệu lực. Tổng thống Putin tin rằng lưu trữ vật liệu tại Nga giúp giảm bớt leo thang căng thẳng, Moscow hy vọng kế hoạch xử lý kho uranium sẽ được xây dựng chi tiết hơn trong tương lai.

Theo báo cáo quốc tế Tehran đang sở hữu hơn 400kg uranium làm giàu mức 60%. Dù ngưỡng vũ khí là 90% con số hiện tại vẫn khiến các nước lo ngại, Nga hiểu các cuộc thảo luận đang có nhiều suy đoán trái chiều từ dư luận. Tuy nhiên Moscow tin thỏa thuận có thể đạt được nếu các bên thiện chí, việc đưa vật liệu ra khỏi Iran là bước then chốt xây dựng niềm tin hạt nhân.

Lập trường cứng rắn từ Mỹ và thế bế tắc trong đàm phán hạt nhân

Tổng thống Donald Trump tuyên bố với đài PBS rằng Washington không nới lỏng trừng phạt. Ông Trump khẳng định Tehran phải từ bỏ kho uranium nhưng không đồng nghĩa được dỡ bỏ cấm vận, nhà lãnh đạo Mỹ muốn vật liệu này phải đưa về Mỹ hoặc tiêu hủy tại chỗ. Sự cứng rắn từ Nhà Trắng đẩy đàm phán vào giai đoạn thử thách nghiệt ngã, Washington coi việc kiểm soát kho hạt nhân là điều kiện tiên quyết cho thỏa thuận tương lai.

Bộ trưởng Chris Wright cảnh báo Iran đang tiến gần ngưỡng sở hữu vũ khí, theo ông Tehran chỉ cần vài tuần để làm giàu một tấn uranium lên cấp độ quân sự. Đây là lằn ranh đỏ mà Washington vạch ra nhằm bảo vệ an ninh khu vực. Nó là lý do khiến ông Trump phát động chiến dịch quân sự nhắm vào Tehran vừa qua, Mỹ lo ngại năng lực hạt nhân của Iran làm thay đổi cục diện địa chính trị.

Phía Iran bác bỏ mọi cáo buộc liên quan đến việc phát triển vũ khí nguyên tử, họ khẳng định quyền phát triển hạt nhân hòa bình là chính đáng. Tehran không ký thỏa thuận nếu Mỹ đòi bàn giao kho uranium làm giàu cao, Iran từng đề xuất liên danh với Nga để pha loãng uranium trên lãnh thổ mình. Tuy nhiên đề xuất này bị Mỹ từ chối do lo ngại minh bạch, khác biệt quan điểm sâu sắc khiến nỗ lực ngoại giao bế tắc.

Theo: Báo Dân trí