Dù giá xăng dầu đã lao dốc tới 30% từ đỉnh cao nhất, nhưng giá hàng hóa tiêu dùng trên thị trường vẫn đứng yên, khiến người dân không khỏi bức xúc. Nghịch lý này đặt ra nhiều dấu hỏi lớn về tính minh bạch của thị trường Việt Nam.
- Cháy nhà trọ TPHCM: Hai người tử vong trong hỏa hoạn tại phường Tân Thới Hiệp
- Bắt giữ nghi phạm truy sát chồng của vợ cũ rồi đốt nhà hàng
- Xăng dầu giảm sâu khiến nhiều hãng xe và đường sắt đồng loạt hạ giá vé
Người tiêu dùng ngán ngẩm trước bão giá dai dẳng
Chị Phùng Thị Minh Châu (Định Công, Hà Nội) bày tỏ sự thất vọng khi đi chợ cuối tuần. Vào tháng 3, mọi mặt hàng từ đậu phụ, xôi cúng đến giò chả đều đồng loạt tăng giá với lý do xăng dầu tăng cao. Tuy nhiên, khi nhiên liệu giảm sâu, giá thực phẩm vẫn ngó lơ khiến chi phí sinh hoạt của người dân không hề giảm bớt. Chị Châu cho biết một chiếc nem rán đã tăng từ 6.000 lên 6.500 đồng, cốc nước vỉa hè cũng đội giá thêm vài nghìn đồng mà chưa hề có dấu hiệu hạ nhiệt.
Tương tự, anh Trần Văn Công tại Tương Mai chia sẻ sự ngạc nhiên khi bát phở sáng gần nhà vẫn giữ mức 40.000 đồng, dù trước đó đã tăng từ 35.000 đồng vì xăng đắt. Anh gọi đây là một nghịch lý khó chấp nhận khi chi phí đầu vào giảm nhưng giá bán lẻ lại bất động. Không chỉ thực phẩm chín, các loại trái cây như cam sành, quýt sim cũng tăng giá mạnh từ 50% đến 100% do cước vận tải và yếu tố mùa vụ.
Theo số liệu từ Cục Thống kê, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) quý I/2026 tăng 3,51% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng tới 4,55%, nhóm nhà ở và điện nước tăng 5,69%. Những con số này phản ánh áp lực đè nặng lên túi tiền của người lao động, bất chấp những đợt điều chỉnh giảm giá nhiên liệu liên tục trên thị trường nội địa thời gian qua.
Lý giải của người bán và áp lực chi phí đầu vào
Đứng ở góc độ người kinh doanh, chị Đỗ Thị Hà, chủ một bếp ăn online, thừa nhận việc giảm giá món ăn là điều chưa thể thực hiện ngay. Chị giải thích rằng dù xăng dầu giảm, nhưng giá gas vẫn đang neo ở mức cao kỷ lục, lên tới 630.000 đồng mỗi bình. Bên cạnh đó, giá bao bì đóng gói tăng gần gấp đôi và các loại nông sản, rau củ nhập vào vẫn chưa có dấu hiệu giảm giá theo đà xăng.
Thực tế, giá xăng dầu trong nước đã có tới 13 lần điều chỉnh từ đầu tháng 3. Đáng chú ý nhất là xăng RON95 giảm hơn 10.000 đồng/lít, tương đương mức giảm 30,4% so với đỉnh ghi nhận vào cuối tháng 3. Tuy nhiên, các tiểu thương cho rằng họ vẫn phải chờ đợi sự giảm giá đồng bộ từ các dịch vụ vận chuyển và logistics. Chừng nào các đơn vị giao hàng chưa hạ cước, người bán vẫn buộc phải duy trì mức giá cũ để bù đắp chi phí vận hành.
Hơn nữa, nhiều mặt hàng dịch vụ như ăn uống không thể điều chỉnh giá linh hoạt theo ngày giống như xăng dầu. Việc thay đổi bảng giá hay thực đơn mỗi khi thị trường biến động gây ra nhiều phiền toái và ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý khách hàng. Do đó, các hộ kinh doanh thường chọn giải pháp giữ giá để quan sát thêm diễn biến, tránh việc vừa giảm xong lại phải tăng trở lại nếu giá nhiên liệu thế giới bất ngờ quay đầu,.
Góc nhìn chuyên gia về độ trễ và tâm lý thị trường
Chuyên gia kinh tế Nguyễn Hoàng Dũng chỉ ra rằng xăng dầu chiếm khoảng 5-10% trực tiếp trong giá thành một bát phở, nhưng tác động lan tỏa qua vận chuyển có thể ảnh hưởng đến 30% tổng chi phí. Về lý thuyết, khi xăng giảm, giá bán lẻ phải giảm nhưng thực tế thị trường thường xảy ra hiện tượng tăng nhanh, giảm chậm. Điều này do tâm lý phòng thủ của người bán trước những biến động khó lường của thị trường năng lượng thế giới.
Bên cạnh đó, các chi phí cố định như mặt bằng, tiền điện và nhân công thường chỉ có xu hướng tăng chứ ít khi giảm, tạo thành một lá chắn giữ giá. Ông Dũng nhấn mạnh rằng trong nền kinh tế thị trường, khi người tiêu dùng vẫn chấp nhận mức giá mới, động lực để các chủ hàng giảm giá sẽ không còn mạnh mẽ. Điều này vô tình tạo ra một mặt bằng giá mới cao hơn so với giá trị thực tế của sản phẩm.
Đồng quan điểm, chuyên gia Lê Quốc Phương cho rằng việc điều chỉnh giá luôn có độ trễ nhất định từ 15 ngày đến một tháng. Doanh nghiệp thường nhập hàng từ thời điểm giá xăng còn cao, nên họ buộc phải tiêu thụ hết lô hàng cũ trước khi áp dụng mức giá mới,. Ngoài ra, một số ngành như cước vận tải còn phải qua các thủ tục đăng ký, khiến quá trình giảm giá không thể diễn ra tức thì như kỳ vọng.
Theo: VietNamNet
