Yerevan và Washington ký kết tuyên bố hợp tác trong lĩnh vực hạt nhân dân sự

Ngày 9/2/2026, tại Yerevan, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance và Thủ tướng Armenia Nikol Pashinyan đã ký tuyên bố hợp tác hạt nhân dân sự, mở ra chương mới cho quan hệ đối tác song phương.

Diễn biến ký kết và chi tiết tài chính của Thỏa thuận 123

Sự kiện diễn ra vào lúc 5:12 PM GMT+7 (cập nhật 24 phút trước đó từ Tbilisi). Trong chuyến thăm Armenia kéo dài hai ngày, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cùng Thủ tướng Nikol Pashinyan đã hoàn tất đàm phán về “Thỏa thuận 123”. Thỏa thuận này cho phép Hoa Kỳ cấp phép hợp pháp các thiết bị và công nghệ hạt nhân cho quốc gia khác.

Theo thông tin từ ông Vance, thỏa thuận dự kiến mang lại giá trị xuất khẩu ban đầu khoảng 5 tỷ USD từ Mỹ sang Armenia. Ngoài ra, các hợp đồng dài hạn liên quan đến nhiên liệu và bảo trì được ước tính đạt thêm 4 tỷ USD. Thủ tướng Pashinyan khẳng định đây là bước đi nhằm làm sâu sắc hơn quan hệ đối tác năng lượng giữa hai nước trong bối cảnh khu vực đang có những chuyển dịch quan trọng.

Mục tiêu đa dạng hóa và phản ứng từ các bên liên quan

Armenia hiện đang xem xét các đề xuất từ các công ty của Mỹ, Nga, Trung Quốc, Pháp và Hàn Quốc để xây dựng lò phản ứng hạt nhân mới, thay thế nhà máy Metsamor do Nga xây dựng vốn đã cũ. Nhà khoa học chính trị Narek Sukiasyan tại Yerevan nhận định việc đa dạng hóa đối tác là một ưu tiên chính trị khi nước này vẫn phụ thuộc nhiều vào Nga và Iran.

Phía Nga, thông qua Thứ trưởng Ngoại giao Mikhail Galuzin trong cuộc phỏng vấn với Izvestia, khẳng định Rosatom sẵn sàng triển khai dự án mới với các công nghệ đã được kiểm chứng. Tuy nhiên, Washington đang nỗ lực củng cố quan hệ với Armenia, quốc gia vốn là cựu đồng minh thân cận của Moscow, nhằm giảm bớt ảnh hưởng của Nga và Iran tại Nam Caucasus.

Theo: Reuter