Giải phẫu bệnh – Chìa khóa quyết định điều trị ung thư hiệu quả

Giải phẫu bệnh giúp xác định bản chất khối u. Đây là cơ sở khoa học đầu tiên, quyết định phác đồ điều trị trong y học, ung thư hiện đại.

Cơ sở khoa học của chẩn đoán giải phẫu bệnh trong ung thư học

Giải phẫu bệnh (pathology) là chuyên ngành y học nghiên cứu đặc điểm mô và tế bào. Nhằm xác định bản chất của tổn thương và nguồn gốc bệnh lý. Trong điều trị ung thư, đây là bước khởi đầu không thể thiếu. Nhằm đưa ra chẩn đoán xác định và lựa chọn liệu pháp phù hợp.

Theo PGS.TS Lê Trung Thọ, Giám đốc Trung tâm Giải phẫu bệnh – Sinh học phân tử, Bệnh viện Phổi Trung ương. Ông nói “không có kết quả giải phẫu bệnh, bác sĩ không thể bắt đầu điều trị. Vì mọi hướng điều trị đều phải dựa trên bản chất mô học và phân tử của khối u”.

Trong quy trình chẩn đoán, mẫu bệnh phẩm (mô, tế bào, dịch…). Nó được xử lý qua nhiều bước: cố định, cắt mảnh, nhuộm, rồi quan sát dưới kính hiển vi. Bác sĩ giải phẫu bệnh sẽ đánh giá hình thái học của tế bào. Từ đó nhận diện các dấu hiệu ác tính, và phân loại u theo tiêu chuẩn WHO.

Ngày nay, chẩn đoán không chỉ dừng lại ở mức mô học. Mà còn mở rộng sang phân tích di truyền – sinh học phân tử. Các kỹ thuật hiện đại như: hóa mô miễn dịch (IHC), lai tại chỗ (FISH), PCR, giải trình tự gen thế hệ mới (NGS). Điều này cho phép xác định đột biến gen. Từ đó chỉ định các thuốc điều trị nhắm trúng đích, hoặc liệu pháp miễn dịch.

Những dữ liệu này là cơ sở khoa học giúp cá thể hóa điều trị. Đưa y học Việt Nam, tiến gần hơn với xu hướng “precision medicine”. Tức là một nền “y học chính xác”, đang phát triển mạnh trên thế giới.

Chuẩn hóa quy trình xét nghiệm: chìa khóa nâng cao hiệu quả điều trị

Trong điều trị ung thư, thời gian chẩn đoán là yếu tố quyết định hiệu quả. Trước đây, kết quả sinh thiết thường mất từ 5–10 ngày. Khiến người bệnh có thể bỏ lỡ “thời gian vàng” điều trị. Với công nghệ mới, thời gian này đã được rút ngắn đáng kể.

Tại Bệnh viện Phổi Trung ương, kết quả sinh thiết mô u hiện trả trong 24 giờ. Xét nghiệm đột biến gen khoảng 72 giờ, và các xét nghiệm đặc biệt tối đa một tuần. Một mức tương đương hoặc nhanh hơn nhiều quốc gia trong khu vực.

Cùng với đó, năng lực xét nghiệm của Việt Nam đang được nâng tầm. Nếu vài năm trước chỉ có một đơn vị đạt chuẩn ISO quốc tế, thì hiện nay đã có khoảng 10 cơ sở. Bao gồm các bệnh viện lớn như Phổi Trung ương, Nhi Trung ương, Hùng Vương, Quân y 108… Cả nước hiện có khoảng 700 bác sĩ, giải phẫu bệnh. Đây là một tỷ lệ được đánh giá tương đối cân bằng, so với chuẩn thế giới.

Tuy nhiên, công việc của bác sĩ giải phẫu bệnh vẫn đầy thách thức. Làm việc trong môi trường kín, tiếp xúc thường xuyên với hóa chất độc hại và nguồn bệnh. Vì vậy, các chuyên gia đề nghị ngành y tế cần quan tâm nhiều hơn đến điều kiện làm việc. Cùng với chính sách đãi ngộ và đào tạo chuyên sâu để giữ chân nhân lực chất lượng cao.

Tại hội thảo, “Đảm bảo chất lượng xét nghiệm y học ”, do Đại học Y Hà Nội, phối hợp Viện Công nghệ Phacogen tổ chức. Các chuyên gia nhấn mạnh mọi khâu trong chuỗi xét nghiệm. Từ lấy mẫu, vận chuyển đến phân tích, phải được chuẩn hóa và kiểm định thường xuyên. Đó là yếu tố tiên quyết để kết quả xét nghiệm đạt độ chính xác cao. Từ đó giúp bác sĩ điều trị sớm, đúng và hiệu quả hơn.

Giải phẫu bệnh là mắt xích đầu tiên. Đồng thời là nền tảng khoa học, trong toàn bộ quy trình điều trị ung thư. Việc nâng cao năng lực chuyên môn, chuẩn hóa phòng xét nghiệm, và áp dụng công nghệ sinh học hiện đại. Điều nay sẽ giúp Việt Nam tiến gần hơn tới nền y học chính xác. Nơi mỗi bệnh nhân được điều trị theo “bản đồ gen” và đặc điểm riêng của chính họ.

Theo: VnExpress