Có những vùng quê không cần ồn ào để được nhớ đến. Mường Đủ, nay là xã Thạch Bình – Thanh Hoá, nằm bên dòng sông Bưởi, là một nơi như thế. Ở đó, thiên nhiên trù phú hòa cùng đời sống văn hóa Mường bền bỉ, tạo nên một không gian yên bình, sâu lắng giữa miền Tây xứ Thanh.
- Giữ gìn nét văn hóa ứng xử trong gia đình Việt thời hiện đại hôm nay
- Cặp đôi trăm tuổi ở Hưng Yên: 101 tuổi vẫn đọc thơ, uống cà phê mỗi ngày
- Ngẫm thế đạo – Khi lòng người soi bóng thời cuộc
Mường Đủ không chỉ là một địa danh. Đó là nơi lưu giữ di tích, lễ hội, ẩm thực và ký ức cộng đồng, đủ sức níu chân những ai tìm về du lịch trải nghiệm gắn với bản sắc văn hóa.
Vùng đất “mường no đủ” bên dòng sông Bưởi
Mường Đủ có địa hình tương đối bằng phẳng. Đất đai màu mỡ. Sông Bưởi uốn lượn quanh làng xóm, mang theo phù sa và nguồn nước dồi dào. Nhờ đó, nơi đây sớm hình thành các khu dân cư đông đúc.
Theo tư liệu địa phương, tên gọi Mường Đủ gắn với quan niệm “lắm lúa, no đủ”. Người Mường tin rằng núi đồi bao bọc đã che gió, giữ cho mường luôn yên ấm. Qua nhiều thế hệ, các dòng họ cùng khai hoang, phục hóa, tạo nên những cánh đồng rộng và rừng keo xanh bạt ngàn.
Cuộc sống gắn bó với thiên nhiên đã hình thành nên tính cách hiền hòa, cần cù của con người Mường Đủ. Đó cũng là nền tảng để các giá trị văn hóa được gìn giữ bền bỉ.
Di tích và tín ngưỡng nuôi dưỡng đời sống tinh thần
Trong hành trình khám phá Mường Đủ, đền Thánh Mẫu là điểm dừng chân không thể bỏ qua. Ngôi đền gắn với truyền thuyết về nàng Nga, con gái ông Cún Đủ ở làng Án Đỗ xưa, người có công giúp dân phát triển sản xuất.
Sau khi nàng qua đời, Nhân dân lập đền thờ. Triều Nguyễn sắc phong nàng là “Thủy tinh công chúa, xích y chi thần”. Trong kháng chiến chống Mỹ, nơi đây từng là chỗ trú ẩn an toàn của bộ đội và sinh viên. Năm 2015, đền được công nhận là di tích lịch sử cấp tỉnh.
Bên cạnh đó, đền Tam Thánh là không gian sinh hoạt tâm linh gắn bó lâu đời với đời sống tinh thần của Nhân dân Mường Đủ. Kiến trúc gỗ truyền thống, các mảng chạm khắc tinh xảo tạo nên giá trị văn hóa và mỹ thuật đặc sắc. Hằng năm, lễ hội Kỳ phúc tổ chức vào ngày 12-2 âm lịch thu hút đông đảo người dân và du khách.
Nếp hạt cau – hương vị quê làm nên thương hiệu
Mường Đủ còn nổi tiếng với giống lúa nếp hạt cau quý. Đây là loại lúa chỉ gieo trồng một vụ mỗi năm. Thời gian sinh trưởng dài. Thu hoạch vào khoảng tháng 9 âm lịch. Hạt gạo to, tròn, trắng đục, khi đồ lên dẻo và thơm.
Từ nếp hạt cau, người dân chế biến nhiều món ăn truyền thống. Xôi ngũ sắc. Bánh mật. Bánh gai. Chè lam. Bánh chưng. Những món ăn ấy gắn liền với lễ hội, ngày tết và đời sống sinh hoạt của cộng đồng người Mường.
Thời gian qua, địa phương vận động người dân khôi phục và mở rộng diện tích trồng nếp hạt cau. Sản phẩm hiện được công nhận OCOP 3 sao. Đây là hướng phát triển kinh tế gắn với bảo tồn giá trị bản địa.
Gìn giữ bản sắc giữa nhịp sống mới
Dù chịu tác động của quá trình đô thị hóa và kinh tế thị trường, đồng bào Mường ở Mường Đủ vẫn giữ gìn bản sắc dân tộc. Tiếng Mường vẫn được sử dụng trong giao tiếp hằng ngày. Trang phục truyền thống xuất hiện trong lễ hội, hội làng.
Các trò chơi dân gian, làn điệu dân ca, dân vũ tiếp tục được lưu truyền. Nhiều nghệ nhân tham gia truyền dạy cho thế hệ trẻ. Chính quyền địa phương cũng thành lập các câu lạc bộ văn hóa dân gian, tạo không gian sinh hoạt cộng đồng lành mạnh.
Việc bảo tồn văn hóa được xem là động lực nội sinh. Từ đó, thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội theo hướng bền vững.
Điểm đến du lịch trải nghiệm của miền Tây xứ Thanh
Không gian văn hóa Mường Đủ là tài sản quý của xã Thạch Bình. Diện mạo nông thôn mới ngày càng khởi sắc. Đời sống vật chất và tinh thần của người dân được cải thiện rõ rệt.
Với thiên nhiên hài hòa, di tích lịch sử, lễ hội truyền thống và ẩm thực đặc trưng, Mường Đủ phù hợp với du lịch trải nghiệm, du lịch văn hóa cộng đồng. Du khách đến đây không chỉ tham quan, mà còn có cơ hội sống chậm, lắng nghe và cảm nhận nhịp sống miền quê.
Mường Đủ không phô trương. Nhưng đủ sâu. Đủ lắng. Đủ để người đi nhớ mãi.
Theo: Thanh Hoá Online
