Tiền bạc bất lực trước cuộc khủng hoảng sinh sản tại Singapore

Singapore đang đối mặt mức sinh rất thấp, dù chính phủ tung nhiều gói hỗ trợ tài chính. Các ưu đãi tiền mặt, giảm thuế và mở rộng nghỉ thai sản đã được duy trì nhiều năm. Tuy vậy, tỷ lệ sinh vẫn khó cải thiện. Điều này cho thấy tiền bạc khó thay đổi cách thế hệ trẻ nhìn về hạnh phúc. Nhiều người ưu tiên tự do, sự nghiệp và chất lượng sống.

Tỷ lệ sinh chạm đáy, áp lực nhân khẩu học tăng nhanh

Tình hình nhân khẩu học tại Singapore đang tiến gần ngưỡng báo động. Mức sinh vẫn thấp hơn ngưỡng thay thế 2,1. Đà giảm kéo dài khiến giới lãnh đạo lo ngại về thiếu hụt lao động và gánh nặng an sinh. Theo Bloomberg, nhiều cặp đôi trẻ không còn xem sinh con là ưu tiên. Trợ cấp tài chính giúp giảm chi phí. Nhưng nó khó tạo động lực mạnh để thay đổi quyết định.

Các phát biểu gần đây của giới chức cho thấy tâm thế thận trọng. Phó Thủ tướng Gan Kim Yong thừa nhận khó có tín hiệu lạc quan sớm. Một bộ trưởng mô tả thực trạng hiện nay là “thảm cảnh”. Lời châm biếm về việc người dân thích nuôi thú cưng hơn sinh con được nhắc lại nhiều. Nó phản ánh sự thay đổi trong quan niệm gia đình. Và sự thay đổi ấy diễn ra nhanh hơn chính sách.

Nhập cư và công nghệ giúp “giảm đau”, chưa thể “chữa khỏi”

Minh hoạ. (Ảnh: Báo Khai Mở)

Khác với nhiều nước châu Á, Singapore chủ động thu hút lao động nhập cư. Quốc gia này ưu tiên nhân lực cho công nghệ, kỹ thuật và tài chính. Cách làm đó giúp duy trì sức cạnh tranh và bù thiếu hụt nhân lực. Tuy nhiên, nhập cư cũng gặp giới hạn. Sau biến động bầu cử năm 2011, chính phủ nhấn mạnh không để nhập cư ảnh hưởng việc làm của người bản địa.

Singapore đồng thời đẩy mạnh robot và trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ thị trường lao động. Công nghệ giúp giảm áp lực trong một số ngành. Nhưng nó không thể thay thế cấu trúc dân số cân bằng. Trong bối cảnh già hóa tăng nhanh, đảo quốc cảnh báo nguy cơ trở thành xã hội “siêu già”. Khi lực lượng lao động thu hẹp, chi phí y tế và an sinh sẽ tăng. Đây là bài toán dài hơi.

Gốc rễ nằm ở chi phí sống và vai trò giới

Vấn đề không chỉ nằm ở chính sách của nhà nước. Nhiều phụ nữ ngày nay ưu tiên phát triển sự nghiệp. Việc sinh con đồng nghĩa với đánh đổi thời gian và cơ hội nghề nghiệp. Cùng lúc, chi phí nhà ở và nuôi dạy trẻ tại đô thị lớn rất cao. Điều đó khiến nhiều cặp đôi trì hoãn kế hoạch. Một số người chọn không sinh con để giữ chất lượng sống.

Bất bình đẳng trong chia sẻ trách nhiệm gia đình cũng là rào cản. Nhiều nam giới vẫn chưa san sẻ việc chăm con tương xứng. Trong nghiên cứu công bố gần đây, nhà kinh tế học Claudia Goldin kêu gọi đàn ông trở thành người cha đáng tin cậy. Theo bà, nếu gánh nặng vẫn dồn lên phụ nữ, chính sách khuyến sinh khó hiệu quả. Tiền hỗ trợ không thể thay thế thay đổi hành vi trong gia đình.

Không có phép màu, cần tầm nhìn dài hạn

Khủng hoảng sinh sản không phải hệ quả của một biến cố nhất thời. Nó là điểm đến của quá trình tích tụ nhiều thập kỷ. Vì thế, giải pháp khó cho kết quả trong một sớm một chiều. Các gói hỗ trợ tài chính vẫn có giá trị an sinh. Chúng giúp gia đình có con bớt áp lực chi tiêu. Tuy nhiên, tiền bạc chỉ là điều kiện cần. Nó không phải chìa khóa vạn năng.

Singapore vẫn là nền kinh tế thịnh vượng với GDP đầu người cao. Nhưng thịnh vượng không đồng nghĩa bền vững nhân khẩu học. Khi hệ giá trị sống đã đổi, quyết định sinh con trở nên thận trọng hơn. Các chính phủ vì vậy cần kiên nhẫn. Đồng thời, cần chính sách hỗ trợ toàn diện hơn. Trọng tâm là nhà ở, chăm trẻ, việc làm và bình đẳng giới.

Theo: VnExpress