Mỹ và Iran bất ngờ đạt thỏa thuận tạm đình chiến tại eo biển Hormuz

Sau những ngày bên bờ vực chiến tranh, căng thẳng Mỹ-Iran có dấu hiệu hạ nhiệt khi đôi bên đồng ý tạm ngừng ném bom và mở lại eo biển Hormuz. Đàm phán dựa trên đề xuất của Tehran sẽ bắt đầu tại Pakistan.

Bước lùi cần thiết từ bờ vực xung đột vũ trang

Ngày 7/4, thế giới chứng kiến một bước ngoặt quan trọng trong quan hệ ngoại giao giữa Washington và Tehran. Tổng thống Donald Trump thông báo đồng ý đình chỉ các kế hoạch tấn công quân sự nhằm vào Iran trong thời hạn hai tuần. Quyết định này được đưa ra sau nỗ lực trung gian điều đình của Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif và Thống chế Asim Munir. Đổi lại, Iran tuyên bố mở cửa trở lại eo biển Hormuz, tuyến đường vận tải dầu mỏ huyết mạch toàn cầu.

Trước đó, bầu không khí vô cùng ngột ngạt khi ông Trump đưa ra tối hậu thư đe dọa hủy diệt toàn bộ nền văn minh nếu yêu cầu mở lại eo biển không được đáp ứng. Tuy nhiên, trong tuyên bố mới nhất, chủ nhân Nhà Trắng khẳng định các mục tiêu quân sự của Mỹ đã đạt được và một thỏa thuận hòa bình lâu dài đang ở rất gần. Phía Iran cũng xác nhận sẽ ngừng mọi hoạt động phòng thủ nếu các cuộc tấn công từ phía Mỹ chấm dứt hoàn toàn.

Đây được xem là một thắng lợi lớn theo cách gọi của Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran. Ngoại trưởng Abbas Araghchi nhấn mạnh rằng Washington đã buộc phải chấp nhận kế hoạch 10 điểm của Tehran làm cơ sở đàm phán chính thức. Việc Iran tiếp tục duy trì quyền kiểm soát eo biển Hormuz trong quá trình đàm phán cũng là một yếu tố then chốt cho thấy sự thay đổi vị thế của đôi bên trên bàn cờ địa chính trị Trung Đông đầy biến động.

Hy vọng về một giải pháp hòa bình toàn diện tại Islamabad

Theo lộ trình đã thống nhất, các cuộc đàm phán chính thức giữa Mỹ và Iran sẽ bắt đầu vào ngày 10/4 tới tại thủ đô Islamabad của Pakistan. Chương trình nghị sự dự kiến kéo dài hai tuần, tập trung vào việc cụ thể hóa các cam kết trong kế hoạch 10 điểm mà Iran đề xuất. Nội dung cốt lõi bao gồm việc Mỹ cam kết không gây hấn, chấp nhận quyền làm giàu uranium của Iran và dỡ bỏ toàn diện các lệnh trừng phạt kinh tế đã kéo dài nhiều năm qua.

Bên cạnh đó, các yêu cầu cứng rắn hơn từ phía Tehran cũng được đưa lên bàn cân, như việc yêu cầu Mỹ rút quân khỏi khu vực, chi trả bồi thường chiến tranh và đình chỉ các nghị quyết bất lợi từ Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc. Tổng thống Trump cho rằng hầu hết các vấn đề gây tranh cãi cốt lõi đã đạt được sự thống nhất sơ bộ, và khoảng thời gian hai tuần là cần thiết để các bên hoàn tất các điều khoản kỹ thuật trước khi ký kết văn bản chính thức.

Tuy nhiên, dư luận quốc tế vẫn hoài nghi về tính bền vững của thỏa thuận này. Việc mở lại eo biển Hormuz chỉ mang tính tạm thời, và các yêu sách về bồi thường chiến tranh hay rút quân Mỹ có thể là những rào cản lớn. Dẫu vậy, sự hạ nhiệt căng thẳng Mỹ-Iran lúc này là một tín hiệu tích cực cho thị trường năng lượng và an ninh khu vực.

Theo: Báo Dân trí