Bộ Ngoại giao Iran cáo buộc Bộ Tài chính Mỹ vi phạm Bản ghi nhớ Islamabad sau khi Washington thu hồi giấy phép cho phép Tehran xuất khẩu dầu thô.
- Vườn chà là nhập ngoại 85 cây ở Phan Rang, giá 500.000 đồng mỗi kg
- Đường dây cá độ bóng đá 100 tỷ đồng bị triệt phá ở Gia Lai
- Vi khuẩn đa kháng thuốc buộc bệnh viện thay đổi cách điều trị
Thứ trưởng Ngoại giao Iran phụ trách các vấn đề pháp lý và quốc tế Kazem Gharibabadi ngày 8/7 lên tiếng phản đối quyết định của Mỹ, cho rằng đây là hành vi phá vỡ cam kết đã ký giữa hai nước hồi tháng trước. Tuyên bố được đưa ra tại Tehran, ngay sau khi Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận đã tiến hành một loạt cuộc không kích nhằm vào các mục tiêu của Iran để trả đũa vụ tấn công tàu chở hàng gần eo biển Hormuz.
Theo ông Gharibabadi, quyết định của Bộ Tài chính Mỹ thu hồi giấy phép vốn đã cho phép Iran bán dầu là một “sự vi phạm” đối với Điều 10 của Bản ghi nhớ Islamabad. Ông nói thêm rằng các cuộc không kích diễn ra sau đó cấu thành “một sự vi phạm nghiêm trọng” đối với Điều 1 và Điều 2 của thỏa thuận. Bộ Ngoại giao Iran tuyên bố họ “quy trách nhiệm cho chính phủ Mỹ về những hậu quả của sự vi phạm cam kết này”, đồng thời cho biết Mỹ, dù trực tiếp hay thông qua các hành động của Israel nhằm vào Li Băng, đã liên tục vi phạm nhiều điều khoản của bản ghi nhớ trong 20 ngày qua. Cơ quan này khẳng định Iran sẽ áp dụng bất kỳ biện pháp nào cần thiết để bảo vệ an ninh quốc gia.
Trình tự sự việc cho thấy khoảng cách giữa cam kết và hành động diễn ra rất nhanh. Ngày 7/7, Bộ Tài chính Mỹ hủy bỏ giấy phép được công bố hồi tháng 6, vốn cho phép Iran sản xuất, bán và giao dầu thô cùng các sản phẩm liên quan đến hết ngày 21/8. Bộ này giải thích lệnh miễn trừ vốn có điều kiện đi kèm, và do Iran không đáp ứng các điều kiện đó nên giấy phép bị thu hồi; các lệnh trừng phạt dự kiến quay trở lại từ ngày 17/7.
Diễn biến trên trùng thời điểm Mỹ mở các cuộc không kích nhằm vào Iran, đáp trả vụ tấn công 3 tàu thương mại đang quá cảnh qua eo biển Hormuz. CENTCOM cho biết lực lượng của họ đã tiến hành loạt không kích nhằm buộc Iran trả giá cho hành động mà Washington gọi là gây hấn vô căn cứ và vi phạm lệnh ngừng bắn. Cơ quan này không công bố thêm chi tiết về quy mô hay mục tiêu cụ thể, chỉ nói rằng họ “quan ngại sâu sắc” trước các cuộc tấn công liên tục của Iran.
Việc hai bên liên tiếp cáo buộc nhau vi phạm đặt câu hỏi về khả năng duy trì thỏa thuận ngừng bắn vốn đã mong manh. Iran tiếp tục khẳng định quyền kiểm soát đối với eo biển Hormuz, tuyến hàng hải then chốt của vận tải năng lượng toàn cầu, trong khi các cuộc tập kích qua lại vẫn thi thoảng tái diễn bất chấp thỏa thuận đã ký. Ông Mohsen Rezaei, cố vấn của Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei, cảnh báo nỗ lực của Mỹ nhằm tạo tuyến đường thay thế tại eo biển Hormuz sẽ khiến đàm phán giữa hai nước đổ vỡ. “Hoàn toàn rõ ràng rằng Mỹ sẽ dẫn dắt các cuộc đàm phán với Iran đến thất bại”, ông Rezaei nói.
Hồng Sơn (tổng hợp)
