Năm 2014, một thanh xà gồ thép rơi trúng đầu khiến Trung tá quân nhân chuyên nghiệp Phạm Ngọc Lai suýt mất mạng ngay tại công trình của đơn vị. Vết sẹo trên trán từ đó trở thành chứng tích cho một cuộc đời tưởng như chỉ toàn kỷ luật thép và ý chí, nhưng bên trong lại chất chứa bệnh tật, áp lực gia đình và những cơn bão biến cố dồn dập. Điều gì đã khiến một người lính vốn chỉ quen với thao trường và kỷ luật quân ngũ bất ngờ tìm thấy lối thoát ở một nơi hoàn toàn khác, ngay trong khe hở 50cm giữa hai giường bệnh viện? Câu chuyện của ông Lai là hành trình đi từ tận cùng kiệt quệ đến một cuộc tái sinh trong tĩnh lặng.
Người lính “thép” và những rạn nứt giấu kín
Ngày 20 tháng Chạp năm 2014, tại một công trình đang phá dỡ để xây dựng lại của đơn vị, ông Lai bước đi giữa những mảng tường gạch vụn và sắt thép ngổn ngang. Bất ngờ, một thanh xà gồ thép V5 dài tới 6 mét từ trên cao tuột khỏi tay thợ, lao thẳng xuống như một mũi tên khổng lồ. Một âm thanh “khô đục” vang lên khi khối kim loại đâm trực diện vào trán ông, rồi tiếng thép va xuống đất phát ra một tiếng “xoảng” chói tai. Ông Lai đổ gục, một màu hồng nhạt kỳ lạ hiện ra trước mắt rồi mọi thứ chìm vào bóng tối.
Tại hiện trường, sự hốt hoảng bao trùm. Đồng đội và quân y hối hả sơ cứu, thậm chí chưa dám gọi điện báo tin cho vợ ông, bà Nguyễn Thị Tâm, vì “sợ chị ấy sốc” khi nghe tin dữ về người trụ cột gia đình. Khi tỉnh lại tại Viện quân y 109, hình ảnh đầu tiên ông Lai nhìn thấy là gương mặt vợ với đôi mắt đỏ hoe. Nhìn trán chồng biến dạng, bà Tâm như quỵ xuống, nhưng ngay trong cơn đau buốt thấu xương, ông vẫn nghiến răng trấn an đứt quãng: “Anh không sao, anh không chết được đâu. Em yên tâm”. Vết sẹo ấy từ đó trở thành dấu ấn vĩnh viễn, cứ mỗi khi trái gió trở trời lại nhức buốt như một lời nhắc về sự hiện diện của tử thần.
Đó chỉ là khởi đầu cho một chuỗi rạn nứt giấu kín. Mỗi sáng đúng 4 giờ 30, khi sương mù còn đặc quánh vùng trung du, ông Lai đã lụi cụi dưới bếp chuẩn bị đồ ăn cho các con, gọi chúng dậy và đưa đến trường trước khi vào đơn vị. Chiều 17 giờ, hết giờ làm, ông lại vội vã đón con rồi xách túi đồ nghề đi làm thêm nghề điện nước. Có những đêm hè oi bức, lúc 2-3 giờ sáng, nghe hàng xóm gọi cửa vì mất điện khiến trẻ nhỏ quấy khóc, ông chỉ bảo “đợi anh tí” rồi lẳng lặng trèo lên cột điện xử lý. Nhiều hôm mãi đến 11-12 giờ đêm ông mới về đến nhà, ngồi bên mâm cơm nguội mà vợ vẫn kiên trì chờ hâm nóng lại.
Đằng sau vẻ ngoài của một “Chiến sĩ thi đua” luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ là một cơ thể đang âm thầm rã rời. Những năm thi đấu bóng đá và áp lực công việc khiến ông mang đủ thứ bệnh, từ đau nửa đầu, vai gáy đến đau mỏm sụn cánh tay trái. Trong những đợt duyệt đội ngũ, ông phải gồng mình nghiến chặt răng chịu đựng cái nhức buốt ở gót chân phải bị thoái hóa để không làm ảnh hưởng đội hình. Chứng đau dạ dày và đại tràng khiến ông cứ ăn vào là muốn đi vệ sinh, bụng lúc nào cũng đầy hơi khó chịu, và chính những cơn đau kéo dài này đã khiến tính tình vốn hiền lành của ông trở nên cáu gắt vô cớ. Một người chỉ huy đơn vị vẫn nhớ như in hình ảnh ấy: “Rất gầy, mặt mũi xám lại, tính tình hay cáu gắt khi phối hợp làm việc mà không theo ý”.
Cơn bão dồn dập và điểm đáy nơi hành lang bệnh viện
Nỗi đau thể xác càng trầm trọng khi dự định xây nhà đầu năm 2015 sụp đổ hoàn toàn. Hai vợ chồng đã chắt bóp từng đồng để các con có phòng riêng, nhưng vì nghe lời rủ rê làm giàu nhanh, bà Tâm đã lén mang toàn bộ số tiền tích cóp tham gia vào đa cấp Thiên Ngọc Minh Uy. Khi sự việc vỡ lở, ngôi nhà mới mãi chỉ là bản vẽ dang dở, cả gia đình vẫn phải sinh hoạt trong căn nhà cũ chật chội. Bà Tâm sau này nhớ lại trong hổ thẹn: “Em thương anh đi làm thêm vất vả lại bệnh tật… nên em mới chơi”. Thay vì trách móc, ông Lai chỉ nói với vợ một câu đầy khí chất người lính: “Mất thì làm lại em ạ”.
Để khỏa lấp lo âu, ông bắt đầu lún sâu vào rượu, thuốc lào và những ván bài thâu đêm. Một lần quá 12 giờ đêm, giữa tiếng lạch cạch quân bài, điện thoại ông rung liên hồi. Nghe giọng vợ giục về, ông chỉ cáu gắt: “Em cứ ngủ đi, tí anh về”. Khi ông bước vào nhà, không khí gia đình đặc quánh sự nặng nề, vợ chồng mặt nặng mày nhẹ, bà Tâm thậm chí đã có lúc uất ức tuyên bố sẽ báo công an nếu ông không bỏ bài bạc.
Cơn bão này chưa qua, cơn bão khác đã vây khốn. Ngày 19 tháng 7 năm 2018, anh trai ông bị tai nạn khi sửa điện, chấn thương phải mổ cấp cứu. Ông Lai vội vã xuống Hà Nội chăm anh. Khi anh vừa qua cơn nguy kịch, ông lại đón người mẹ già đã mất trí nhớ về chăm sóc, nhưng hơn hai tháng sau, ngày 26 tháng 9 năm 2018, mẹ ông lại được chẩn đoán bị u đại tràng tại bệnh viện Lạc Việt.
Đứng giữa hành lang bệnh viện, người đàn ông ấy cảm thấy bàng hoàng như muốn đổ sụp xuống: “Tại sao bao nhiêu thứ dồn đến thế này?”. Một lần nữa ông xin đơn vị nghỉ phép, đưa mẹ xuống bệnh viện Việt Đức. Trong căn phòng số 7 chật hẹp, giữa hai dãy giường bệnh chỉ có một khe hở khoảng 50cm, ông Lai bắt đầu những đêm trắng kiệt quệ, gần như không ngủ, gầy rộc đi vì vừa lo cho mẹ vừa bị chính bệnh tật của mình dày vò. Ông nằm dưới sàn nhà bệnh viện trông mẹ trong sự tĩnh lặng đến mức nghe rõ từng hơi thở của các bệnh nhân khác.
Ánh sáng giữa khe hở 50cm
Chính tại điểm đáy này của cuộc đời, trong khoảng hở 50cm chật hẹp ấy, một tia sáng bất ngờ xuất hiện khi chiếc điện thoại trên tay ông bắt đầu phát sáng, hắt lên gương mặt hốc hác, sạm đen giữa không gian u tối của phòng bệnh số 7. Đó là căn phòng với bảy giường bệnh chia làm hai dãy, dãy trong bốn giường và dãy ngoài ba giường, chừa lại một lối đi nhỏ ở giữa. Mẹ ông nằm ở giường trong cùng, sát bức tường vôi sờn cũ, còn cái khe hở 50cm giữa hai giường bệnh trong suốt hơn một tháng ròng rã trở thành nơi ông trải tấm chiếu mỏng để ngủ, vừa tiết kiệm chi phí vừa tiện xoay xỏa mỗi khi mẹ cần vệ sinh hay ăn uống.
Cơ thể người trung tá lúc này thực sự đã chạm ngưỡng kiệt quệ. Chị gái ông, bà Phạm Thị Sửu, mỗi lần vào thăm đều xót xa khi thấy diện mạo em trai “da dẻ xanh sao vàng vọt, mặt sạm đen”, đôi mắt trũng sâu vì mất ngủ kéo dài. Những cơn đau đại tràng, dạ dày, di chứng của việc uống quá nhiều thuốc Tây trị xương khớp trước đó, lại bắt đầu hành hạ dữ dội, khiến việc túc trực bên giường mẹ trở thành một thử thách thể xác thực sự. Bà Tâm nhìn sắc diện mắt vàng, da xanh của chồng mà lòng thắt lại, liên tục giục ông đi khám vì sợ ông mắc phải căn bệnh hiểm nghèo nào đó.
Giữa những ngày kiệt quệ ấy, ngày 2 tháng 10 năm 2018, một cuộc gặp gỡ tình cờ đã diễn ra ngay tại phòng bệnh số 7. Chị Phạm Hương Giang, một người bạn học của vợ ông Lai, từ Hà Nội xuống thăm. Giữa không khí ngột ngạt mùi thuốc sát trùng và tiếng máy thở đều đặn, sự xuất hiện của chị Giang với vẻ ngoài rạng rỡ, trẻ trung hơn hẳn tuổi thật đã thu hút sự chú ý của bà Tâm. Bà thốt lên: “Sao dạo này nhìn em trẻ quá vậy Giang?”. Chị Giang mỉm cười kể về việc mình và bố đẻ đang tập Pháp Luân Công sau khi được người em trai từ Đức về chia sẻ. Thấy ông Lai đang ngồi mệt mỏi bên giường mẹ, chị quay sang bảo: “Anh Lai ơi tập đi, Pháp Luân Công tốt lắm”.
Với một người lính vốn chỉ quen kỷ luật quân ngũ và các môn thể thao vận động mạnh, danh từ này hoàn toàn lạ lẫm. Phản ứng của ông Lai lúc đó không phải sự tò mò tâm linh, mà là câu hỏi thực tế nảy ra từ chính nỗi đau cơ thể: “Tập cái này có khỏi được bệnh dạ dày không?”. Thay vì khẳng định chắc nịch về việc chữa bệnh, chị Giang giải thích cho ông nghe khái niệm “Nhẫn”, lấy ví dụ cụ thể về cách hành xử giữa con dâu và bố mẹ chồng trong đời sống hằng ngày. Ông Lai lẳng lặng lắng nghe, không đáp lời, nhưng trong lòng trỗi dậy một sự thôi thúc muốn tự mình tìm hiểu thêm.
Tối hôm đó, sau khi chăm sóc mẹ xong, ông nằm xuống tấm chiếu mỏng trải dưới sàn bệnh viện, lách tay vào khoảng hở 50cm chật hẹp để rút chiếc điện thoại ra và gõ vào ô tìm kiếm dòng chữ: “Pháp Luân Công là gì?”. Trong hồi tưởng của ông, ánh sáng từ màn hình bật lên giữa bóng tối giống như “chút ánh sáng duy nhất ở cuối đường hầm” mà ông tìm thấy trong những ngày khốn khó nhất. Ông nằm nghiêng trên sàn bê tông, chăm chú quan sát các động tác luyện công qua băng hình, và một “cảm giác dâng trào” xuất hiện trong đầu khiến ông tự nhủ: “Đây rồi”. Không một chút do dự hay nghi ngờ, ông quyết định ngay khi đưa mẹ ra viện sẽ bắt đầu tập luyện theo môn này. Tuy nhiên, quyết tâm đó sớm phải đối mặt với thực tế khắc nghiệt khi ông trở về nhà tại Vĩnh Phúc, bởi đôi chân đã quen với những pha tranh chấp bóng đá và hàng chục năm gồng mình duyệt đội ngũ giờ đây “cứng như đá”, khiến việc bắt chéo chân ngồi thiền trở thành một cuộc chiến mới đầy nước mắt.
Cuộc tái sinh trong tĩnh lặng
Thực tế của việc tập luyện không hề dễ dàng như khi nhìn qua màn hình, nhất là khi đôi chân của một cầu thủ bóng đá và một người lính đã trở nên cứng như đá sau hàng chục năm gồng mình duyệt đội ngũ. Rời khỏi những đêm trắng ở bệnh viện Việt Đức, khi mẹ đã được chuyển về Thanh Trì, ông Lai bắt đầu những buổi tập đầu tiên tại ngôi nhà ở Vĩnh Phúc. Thời gian đầu chưa có sách in hay đài chuyên dụng, ông bật tivi trong phòng khách, dán mắt vào động tác của người hướng dẫn rồi lụi cụi làm theo. Những bài tập từ số 1 đến số 4 với các động tác múa tay khiến cơ thể vốn rệu rã của ông mỏi nhừ, nhưng thử thách thực sự nằm ở bài tọa thiền số 5.
Đôi chân từng quen với những pha tranh chấp bóng đá mạnh mẽ nay khi phải bắt chéo vào tư thế song bàn đã trở nên bướng bỉnh lạ thường. Ông hồi tưởng, mỗi khi cố ép chân vào tư thế, hai đầu gối cứ “vống lên như hai gọng kìm”, không cách nào hạ sát xuống mặt sàn. Mồ hôi ông vã ra như tắm, hai gót chân đau nhức bốc lên tận óc. Có những lúc cơn đau vượt quá ngưỡng chịu đựng, người trung tá vốn can trường ấy đã ngồi rơm rớm nước mắt, tự hỏi: “Sao bây giờ mình lại khổ thế này?”. Nhưng thay vì buông xuôi, ông nhớ đến lời dặn rằng cắn răng có thể vượt qua được, và tự đặt ra một kỷ luật thép: mỗi ngày cố gắng gác chân thêm một phút, rồi hai phút.
Sự chuyển hóa không chỉ dừng ở đôi chân cứng như đá, mà hiện rõ trên mâm cơm gia đình. Bà Tâm bắt đầu thấy chồng mình ăn uống ngon lành mà không còn phải kiêng khem từng miếng vì chứng đại tràng như trước. Ông Lai tự cảm nhận rằng sau nhiều năm, lần đầu tiên ông thấy “ăn gì cũng ngon” và không còn cảm giác đầy hơi khiến ông hay cáu gắt vô cớ với các con. Khoảng năm tháng sau ngày ở viện Việt Đức, gặp lại em trai trong buổi giỗ bố tại Thanh Trì, bà Phạm Thị Sửu vô cùng kinh ngạc: “Thấy cậu thay đổi hẳn, mặt sáng sủa trắng trẻo lên, tính tình vui vẻ”, khác hẳn hình ảnh người em xanh xao, sạm đen từng than không ngủ được ở bệnh viện. Bà Sửu đặc biệt vui sướng khi nghe ông khoe: “Em bỏ rượu thuốc lào rồi chị ạ”.
Tại Ban Hậu cần, nơi ông đảm trách việc điện nước cho toàn đơn vị, một sự thay đổi khác đang được âm thầm quan sát. Trong một buổi sửa chữa kỹ thuật cuối năm, giai đoạn cao điểm đơn vị đang sửa chữa xây dựng lại, áp lực công việc đổ dồn. Thay vì gương mặt xám lại và những lời gắt gỏng khi vật tư chưa về kịp hay thợ làm sai ý như trước, người chỉ huy thấy một Trung tá Lai điềm tĩnh lạ thường, lặng lẽ xử lý từng đầu việc mà không còn sự nóng nảy thể hiện ra mặt. Những cơn đau nửa đầu, đau vai gáy và cái nhức buốt ở gót chân phải mỗi lần duyệt đội ngũ được ông mô tả là đã “tan biến đi đâu mất” và “không cánh mà bay”.
Sự chuyển biến còn lan tỏa đến khu gia đình đơn vị qua một tình huống cụ thể vào đêm mùa hè oi bức. Khoảng 2 giờ sáng, tiếng đập cửa dồn dập của một hộ gia đình bị mất điện khiến trẻ nhỏ quấy khóc cắt ngang giấc ngủ của ông. Một người hàng xóm chứng kiến kể lại, ông không hề khó chịu hay cáu kỉnh vì bị đánh thức, chỉ nhẹ nhàng bảo “đợi anh tí” rồi lặng lẽ xách túi đồ nghề đi xử lý. Khi được hỏi sao không để sáng mai, ông chỉ đáp đơn giản: “Không có điện các cháu không ngủ được cũng như gia đình vợ con mình thôi”, cho thấy một tâm thế sống mới luôn ưu tiên nghĩ đến người khác trước bản thân.
Chính những thay đổi này đã chạm đến góc khuất nhạy cảm nhất của gia đình, biến cố mất tiền đa cấp năm nào. Bà Tâm chia sẻ rằng sự vị tha của chồng, nhất là câu nói “mất thì làm lại em ạ”, đã khiến bà cảm thấy xấu hổ vì những sai lầm của mình và tự hứa trong tâm sẽ không bao giờ làm ông đau khổ nữa. Bà nhận xét: “Bản thân anh ấy đã thay đổi hoàn toàn như một người khác, nhưng vẫn là hình ảnh của người chồng, người cha khi xưa”. Ngôi nhà vốn từng đặc quánh sự nặng nề nay tràn đầy năng lượng và tiếng cười.
Thong dong trên hành trình mới
Trong không gian tĩnh mịch của khu dân cư, khi hầu hết các gia đình vẫn còn đóng cửa cài then, nhịp sống của Trung tá quân nhân chuyên nghiệp nghỉ hưu Phạm Ngọc Lai bắt đầu đều đặn vào lúc 3 giờ 20 sáng. Sau khi vệ sinh cá nhân, ông lặng lẽ rời nhà ra điểm luyện công cùng các đồng tu, duy trì năm bài công pháp liên tục cho đến 6 giờ 10 phút sáng. Một vị chỉ huy tại đơn vị, người từng chứng kiến giai đoạn ông còn tại ngũ, quan sát thấy sự khác biệt rõ rệt: thay vì diện mạo gầy rộc, mặt mũi xám lại và tính hay cáu gắt trước đây, ông Lai hiện tại xuất hiện với sắc diện hồng hào, tăng cân và sự điềm tĩnh trong từng cử chỉ.
Trở về nhà, sau bữa sáng cùng vợ, ông dành thời gian lên phòng học Pháp. Cuốn sách Chuyển Pháp Luân, món quà từ một người bạn, được ông đọc đi đọc lại hằng ngày. Theo lời ông chia sẻ, việc đọc sách giúp ông tự nhìn nhận lại bản thân để sống hòa đồng và luôn nghĩ đến người khác trong mọi sinh hoạt. Dù đã nghỉ hưu, ông vẫn thường xuyên xách túi đồ nghề với kìm, tuốc-nơ-vít đi khắp các ngõ nhỏ để sửa điện nước cho bà con lối xóm. Một đêm mùa hè oi bức, vào khoảng 2-3 giờ sáng, khi nghe tiếng đập cửa dồn dập báo tin một hộ gia đình mất điện khiến trẻ nhỏ quấy khóc, ông chỉ nhẹ nhàng bảo “đợi anh tí” rồi lặng lẽ vác thang, trèo lên xử lý đường dây giữa đêm khuya mà không một lời phàn nàn. Khi có người hỏi chuyện, ông chỉ giải thích đơn giản: “Không có điện các cháu không ngủ được cũng như gia đình vợ con mình thôi”.
Mỗi khi soi gương, ông vẫn nhìn thấy vết sẹo dài trên trán, dấu tích của thanh thép V5 đâm xuyên vào cuối năm 2014. Trong cách lý giải của riêng mình, ông hồi tưởng về khoảnh khắc âm thanh khô đục đâm vào xương thịt và màu hồng nhạt hiện ra trước mắt như một cột mốc mà ông tin rằng đã dẫn ông đến con đường tu luyện hiện tại. Ông cảm nhận rằng, nếu trước đây vết sẹo luôn đau nhức mỗi khi trái gió trở trời, thì nay cảm giác đó đã không còn xuất hiện.
Bà Nguyễn Thị Tâm, vợ ông, là người quan sát gần nhất toàn bộ sự chuyển hóa này. Bà nhận xét rằng ngôi nhà hiện tại tràn đầy năng lượng và tiếng cười, không còn cảnh mặt nặng mày nhẹ hay không khí nặng nề sau những trận cãi vã vì bài bạc hay rượu chè như trước. Trong tâm thức của mình, bà bày tỏ sự yên lòng khi thấy chồng dậy sớm tu tập, bỏ hết thói quen cũ và luôn sống vị tha. Sự thay đổi sắc diện trắng trẻo và tính tình vui vẻ của ông cũng được chị gái, bà Phạm Thị Sửu, xác nhận qua những lần gặp mặt ở quê, đặc biệt là việc ông tự nguyện bỏ rượu và thuốc lào, điều mà gia đình từng nhiều lần khuyên bảo nhưng không thành.
Ánh hoàng hôn buông xuống, ông Lai nhẹ nhàng thu dọn đồ nghề sau một ngày làm việc giúp đỡ hàng xóm rồi bước vào nhà, nơi bà Tâm đang chuẩn bị bữa tối, khép lại một ngày bình thường của mình. Với ông, cuộc sống hiện tại là sự trân trọng từng khoảnh khắc bình yên, nơi ông tiếp tục thực hành theo những gì mình tin tưởng và chia sẻ sự an lạc đó với những người xung quanh.
Xem thêm:
- Phía sau cánh cửa của người đàn bà “ba bát gạo”
- Ba mươi năm từ tiếng mâm vỡ đến sân thượng yên tĩnh lúc 9 giờ tối
- Phía sau căn lều giữa dòng Kinh Thầy
