Củ dền đỏ (Beta vulgaris L.) được các nhà khoa học và y học cổ truyền ghi nhận là nguồn cung cấp dưỡng chất có giá trị, với nhiều công dụng hỗ trợ sức khỏe mà người dùng thường bỏ qua.
- Cụ ông 106 tuổi ở Nghệ An sống khỏe nhưng không còn bạn để trò chuyện
- Ba mẹ con bán hơn 4.000 tài khoản ngân hàng hầu tòa, phủ nhận rửa tiền
- Nuôi đại bàng và diều hâu không giấy tờ, nam thanh niên bị phạt tiền
Loại củ phổ biến trong bếp ăn Việt này không chỉ được dùng để nấu canh hay tạo màu cho bánh. Nghiên cứu từ nhiều nơi trên thế giới xác nhận củ dền thuộc nhóm rau có lợi nhất cho sức khỏe, đặc biệt trong hỗ trợ phòng ngừa một số bệnh nghiêm trọng.
Theo y học cổ truyền, củ dền có vị ngọt, hơi đắng, tính hàn, có tác dụng mạnh tỳ, làm mát máu và thông huyết mạch. Về mặt khoa học, củ dền chứa betaine – một acid amin có tính chống viêm và chống oxy hóa mạnh, đồng thời được xác nhận có khả năng tác động lên tế bào khối u.
Củ dền còn giàu vitamin A, B1, B2, B6, C cùng các khoáng chất như canxi, magiê, sắt và phốt pho. Đặc biệt, lá cây dền đỏ non chứa hàm lượng sắt cao hơn cả rau bina – điều mà nhiều người chưa biết đến.
Trung tâm Y tế Wake Forest Baptist công bố nghiên cứu cho thấy uống nước ép củ dền hằng ngày giúp tăng khả năng duy trì hoạt động thể chất lên 24% sau một tuần, đồng thời giảm huyết áp ở người cao tuổi có vấn đề tim mạch. Kết quả này được ghi nhận ở cả nhóm chỉ uống một ngày lẫn nhóm uống nhiều ngày liên tiếp.
Về phòng ngừa ung thư, các nghiên cứu chỉ ra rằng hợp chất betacyanins trong củ dền đỏ có khả năng chống lại sự tăng trưởng của tế bào ung thư da, phổi và ruột. Một số chuyên gia tại Hungary cũng xác nhận nước ép và dạng bột củ dền có thể làm chậm sự phát triển của khối u.
Chất xơ trong củ dền giúp giảm cholesterol và triglyceride, đồng thời tăng HDL – loại cholesterol có lợi. Betaine trong củ dền còn ngăn chặn sự tích tụ homocysteine, một tác nhân gây hại cho mạch máu và làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch, đau tim và đột quỵ.
Với phụ nữ mang thai, củ dền cung cấp acid folic, sắt và vitamin C – những dưỡng chất thiết yếu cho cả mẹ lẫn thai nhi. Vitamin C trong củ dền còn giúp tăng khả năng hấp thụ sắt, hỗ trợ tái tạo tế bào máu và cung cấp oxy cho cơ thể.
Tuy nhiên, không phải ai cũng dùng được củ dền thoải mái. Người bị huyết áp thấp, tiểu đường, sỏi thận hoặc các vấn đề tiêu hóa cần hạn chế vì củ dền có chỉ số glycemic cao, giàu oxalat và betaine – những yếu tố có thể làm nặng thêm các bệnh lý này nếu dùng quá mức.
Diệp Anh (tổng hợp)
