Thuê người giúp việc mà giấu chính quyền xã sẽ bị phạt tiền

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 283, quy định người sử dụng lao động không thông báo cho UBND xã, phường, đặc khu về việc thuê hoặc chấm dứt thuê người giúp việc gia đình sẽ bị phạt tiền.

Nghị định có hiệu lực từ ngày 10/9, trong đó Điều 28 nêu cụ thể các mức xử phạt vi phạm hành chính liên quan đến lao động là người giúp việc gia đình. Đây là lần đầu quy định gắn trách nhiệm thông báo với chính quyền cấp xã trở thành một nghĩa vụ có chế tài rõ ràng đối với người thuê giúp việc.

Theo Điều 28, người sử dụng lao động bị cảnh cáo nếu không giao kết hợp đồng lao động bằng văn bản với người giúp việc, hoặc không trả tiền tàu xe đi đường khi người giúp việc thôi việc về nơi cư trú, trừ trường hợp người lao động chủ động chấm dứt hợp đồng trước thời hạn. Nếu đã bị cảnh cáo mà tiếp tục vi phạm, mức phạt tăng lên từ 1-3 triệu đồng; mức phạt này cũng áp dụng cho hành vi thuê người giúp việc nhưng không báo cho UBND xã, phường, đặc khu theo quy định.

Nghị định cũng đặt ra các mức phạt nặng hơn cho những vi phạm nghiêm trọng hơn. Người sử dụng lao động giữ giấy tờ của người giúp việc, hoặc không trả tiền bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế theo quy định, sẽ bị phạt từ 10-15 triệu đồng.

Mức phạt cao nhất trong nhóm quy định này thuộc về hành vi xâm phạm trực tiếp đến người lao động. Người sử dụng lao động có hành vi ngược đãi, quấy rối tình dục, cưỡng bức lao động hoặc dùng vũ lực với người giúp việc, nếu chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, sẽ bị phạt từ 50-75 triệu đồng.

Ngoài hình thức cảnh cáo hoặc phạt tiền, Nghị định còn buộc người vi phạm thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả tương ứng: giao kết hợp đồng lao động bằng văn bản, thanh toán đầy đủ tiền tàu xe đi đường, trả lại giấy tờ tùy thân đã giữ, truy đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và thực hiện các nghĩa vụ khác theo quy định.

Khoảng cách giữa việc thuê giúp việc theo thỏa thuận miệng, không khai báo với chính quyền, và một quan hệ lao động được pháp luật ghi nhận đầy đủ, nay đã được đo bằng một mức phạt cụ thể. Với hàng loạt hộ gia đình đang thuê người giúp việc mà chưa từng nghĩ đến việc báo UBND xã, đây là thời điểm để đối chiếu lại thực tế đang làm với quy định sắp có hiệu lực.

Trần Thu (tổng hợp)