Quân đội Mỹ và Iran tiếp tục các đợt tấn công lẫn nhau vào nhiều mục tiêu quân sự, trong khi lực lượng Houthi ở Yemen tấn công thêm tàu dầu trên biển Đỏ, khiến nguy cơ gián đoạn đồng thời hai eo biển Hormuz và Bab al-Mandeb gia tăng.
- Vùng Vịnh đổ tỷ đô xây đường ống né kiểm soát tại Hormuz
- Lũ lụt Nam Á cướp đi hàng trăm sinh mạng, cứu hộ vẫn tiếp diễn
- Phòng khám Nghệ An dựng cảnh mưng mủ giả, moi tiền khách chục tỷ đồng
Tại khu vực Vịnh Ba Tư, quân đội Mỹ tuyên bố đã thực hiện đêm không kích thứ mười hai liên tiếp nhắm vào năng lực hàng hải, kho tên lửa và hệ thống phòng không của Iran, trong khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đáp trả bằng các cuộc tấn công vào căn cứ Mỹ tại Jordan và Kuwait. Cùng thời điểm, tại biển Đỏ, Houthi tuyên bố phong tỏa hàng hải đối với Ả Rập Xê Út nhằm gây sức ép trong bối cảnh xung đột Mỹ – Iran chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, khiến các tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng của thế giới đồng loạt bị đe dọa.
Quân đội Mỹ ngày 23/7 xác nhận đã hoàn tất đêm không kích thứ mười hai liên tiếp, kéo dài khoảng năm giờ, nhằm làm suy giảm khả năng Iran đe dọa tàu thương mại trên các tuyến hàng hải khu vực. Theo Reuters, đợt tập kích nhắm vào năng lực hàng hải, kho tên lửa, máy bay không người lái, các điểm giám sát ven biển cùng hệ thống phòng không của Iran. Truyền thông Iran cùng ngày đưa tin Mỹ đã tập kích các mục tiêu tại Bushehr, khu vực gần nhà máy điện hạt nhân thương mại duy nhất đang hoạt động của nước này, cùng cửa khẩu Shalamcheh giáp Iraq.
Đáp trả, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran ngày 23/7 tuyên bố đã tấn công các cơ sở quân sự Mỹ tại Jordan và Kuwait, bao gồm radar, hệ thống phòng thủ tên lửa, kho nhiên liệu và nhà chứa máy bay. Theo CNN, chính phủ Jordan và Kuwait đã xác nhận các vụ tấn công này thực sự xảy ra trên lãnh thổ của họ.
Giữa lúc chiến sự tiếp tục căng thẳng, các kênh ngoại giao giữa hai nước vẫn rơi vào bế tắc khi những phát ngôn cứng rắn liên tục thu hẹp dư địa xuống thang. Phát biểu bên lề một sự kiện, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói Iran đang “cầu xin một thỏa thuận” nhưng chưa sẵn sàng chấp nhận các điều kiện cần thiết và sẽ “phải trả giá”. Tướng Amir Mohammad Akraminia, phát ngôn viên quân đội Iran, cảnh báo Tehran sẽ triển khai các chiến lược và kịch bản mới nhằm khiến cuộc chiến “trở nên không thể tiếp tục đối với bên tấn công”.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cũng tuyên bố nước này sẽ đáp trả mọi hành động của Mỹ theo nguyên tắc “ăn miếng trả miếng”. Trả lời phỏng vấn Al Jazeera, ông Joey Hood, cựu Đại sứ Mỹ tại Tunisia, cảnh báo rằng tất cả các bên đều sẽ trở thành kẻ thua cuộc nếu không sớm quay lại bàn đàm phán.
Khi giao tranh giữa Mỹ và Iran khiến hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz sụt giảm mạnh, biển Đỏ trở thành tuyến thay thế quan trọng cho dòng chảy dầu mỏ của khu vực Trung Đông. Tuy nhiên, lối thoát này cũng đang bị đe dọa nghiêm trọng sau khi lực lượng Houthi tại Yemen ngày 20/7 tuyên bố phong tỏa hàng hải đối với Ả Rập Xê Út. Đến ngày 23/7, Houthi loan tin đã sử dụng tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và máy bay không người lái tấn công hai tàu dầu mang tên Encelia và Layla trên biển Đỏ.
Hãng thông tấn SPA của Ả Rập Xê Út xác nhận tàu Encelia đã bị đánh trúng, gây cháy ở phần mũi tàu, trong khi vụ tấn công nhằm vào tàu Layla vẫn chưa được kiểm chứng đầy đủ. Theo Reuters, ít nhất năm tàu dầu đã buộc phải đổi hướng trong ngày 22/7, còn ba tàu chở dầu của Ả Rập Xê Út sang Trung Quốc và Ấn Độ đã quay đầu trước đó một ngày. Houthi cũng tuyên bố đã buộc gần mười tàu khác phải từ bỏ hải trình đã định.
Công ty phân tích thị trường Kpler của Pháp ước tính khoảng 6,2 triệu thùng dầu mỗi ngày đã đi qua eo biển Bab al-Mandeb trong tháng gần nhất. Bà Helima Croft, phụ trách chiến lược hàng hóa toàn cầu tại Ngân hàng đầu tư RBC Capital Markets của Canada, cảnh báo: “Nếu tuyến Yanbu – Bab al-Mandeb không thể hoạt động thì tình trạng gián đoạn nguồn cung dầu sẽ trở nên nghiêm trọng hơn và thị trường có thể rơi vào vũng lầy không còn lối thoát”.
Cảnh báo này phản ánh thế bế tắc ngày càng rõ của các nước xuất khẩu dầu vùng Vịnh, khi Hormuz bị đe dọa ở phía đông còn cửa ngõ qua biển Đỏ ở phía tây cũng đứng trước nguy cơ bị khóa. Ngoài ra, mặt trận biển Đỏ đang đặt Mỹ trước bài toán phân tán lực lượng quân sự trên nhiều điểm nóng cùng lúc. Tổng thống Donald Trump ngày 21/7 tuyên bố quân đội Mỹ có thể can thiệp nếu Houthi có những hành động nghiêm trọng hơn trong thời gian tới.
Theo CNN dẫn lời giới chuyên gia, nếu Mỹ buộc phải mở thêm một chiến dịch quân sự tại Bab al-Mandeb, khả năng duy trì an ninh đồng thời tại cả hai điểm nghẽn năng lượng có thể bị suy yếu đáng kể. Điều này đặt ra câu hỏi về năng lực ứng phó của Washington khi phải đối mặt cùng lúc với nhiều mặt trận trải rộng khắp khu vực Trung Đông.
Nguyễn Chiến (tổng hợp)
