Căng thẳng Trung Đông: Ngành thủy sản đối mặt rủi ro kép từ vận tải và chuỗi lạnh

Căng thẳng quân sự tại Trung Đông vào đầu tháng 3/2026 đang đặt hoạt động xuất khẩu thủy sản sang Trung Đông vào tình thế rủi ro lớn. Các doanh nghiệp Việt Nam cần nhanh chóng thích ứng với tình trạng tăng cước vận tải và nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng.

Chi phí vận tải và bảo hiểm hàng hải leo thang

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), Trung Đông giữ vai trò then chốt trong lưu thông hàng hóa toàn cầu. Tuy nhiên, xung đột gia tăng tại các điểm nóng như Eo biển Hormuz đã buộc nhiều hãng tàu phải đổi hướng hoặc tạm dừng lộ trình. Hệ quả tất yếu là thời gian vận chuyển kéo dài và chi phí logistics bị đẩy lên mức báo động.

Các tập đoàn vận tải lớn như Maersk, Hapag-Lloyd và CMA CGM đã áp dụng phụ phí rủi ro chiến tranh, đồng thời hạn chế nhận container lạnh. Chỉ trong thời gian ngắn, cước vận tải từ châu Á sang Dubai đã tăng gần gấp đôi. Tình trạng này trực tiếp bào mòn lợi nhuận của các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản Việt Nam, tạo ra rào cản lớn trong việc duy trì sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Bên cạnh đó, thị trường bảo hiểm hàng hải cũng siết chặt quy định. Nhiều đơn vị đã tăng phí hoặc thu hẹp phạm vi bảo hiểm đối với các tàu đi qua vùng Vịnh. Khi mức phí bảo hiểm trở nên quá đắt đỏ, một số chủ tàu buộc phải dừng hoạt động, dẫn đến nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng cục bộ và gây đình trệ dòng chảy thương mại.

Bảo vệ chất lượng hàng hóa và chiến lược ứng phó

Thủy sản yêu cầu quy trình bảo quản lạnh rất nghiêm ngặt. Vận chuyển chậm hoặc thiếu container lạnh đe dọa chất lượng sản phẩm. Các mặt hàng tôm, cá hồi, cá ngừ chịu ảnh hưởng trực tiếp. Nguy cơ thiếu hụt nguồn cung và biến động giá rất dễ xảy ra.

VASEP khuyến nghị doanh nghiệp nên đa dạng hóa tuyến vận tải. Hãy tăng cường dự trữ hàng tại các kho lạnh khu vực. Doanh nghiệp nên ưu tiên ký các hợp đồng vận chuyển dài hạn. Việc này giúp ổn định chi phí thay vì mua giao ngay. Đơn vị cần theo dõi sát chính sách bảo hiểm và hãng tàu.

Quản trị rủi ro vận tải là yếu tố then chốt hiện nay. Nếu căng thẳng kéo dài, việc đổi lộ trình sẽ trở thành thông lệ. Áp lực giá cả có thể duy trì liên tục nhiều tháng tới. Năng lực ứng biến sẽ quyết định khả năng duy trì thương mại.

Theo: CafeF