Đi qua những trận lũ dữ, người dân vùng thiên tai không chỉ mất nhà cửa, tài sản mà còn mang theo những khoảng trống tinh thần khó bù đắp.
- Sóng mắt – Nỗi neo đậu của ánh mắt nhìn về cố hương
- Rơi từ tầng 8 bệnh viện, bệnh nhân ung thư tử vong: Bắc Ninh vào cuộc điều tra
- Biểu tình lan rộng từ Quý Châu đến Bắc Hải giữa nỗi lo bất ổn toàn quốc
Vết thương nằm lại sau dòng nước
Những ngày cuối tháng 11, Hòa Thịnh vẫn còn phảng phất mùi bùn non. Nhiều căn nhà chỉ còn trơ khung gỗ, để lại trên tường những vệt nước cao ngập đầu người. Giữa cảnh hoang tàn ấy, những câu chuyện sống sót trở thành ký ức khó gượng nhắc lại.
Anh Nguyễn Văn Hần là một trong số đó. Chỉ trong vài giờ, dòng lũ cuốn phăng bình yên và cướp đi cha mẹ anh. Hai ngày một đêm bám trên mái tôn giữa dòng nước lạnh, anh như sống lại từng khoảnh khắc ranh giới sinh tử. Hai đứa con, dù còn sống, vẫn hoảng loạn sau cơn kinh hãi.
Nỗi đau ấy không thể đo bằng thiệt hại vật chất. Nó nằm ở ánh mắt thất thần, ở những đêm giật mình vì tiếng nước va vào mái. Với nhiều người, mất mát tinh thần còn nặng nề hơn cả việc dựng lại một ngôi nhà.
Nỗi đau tinh thần sau bão lũ
Theo các chuyên gia tâm lý, người dân sau thiên tai thường trải qua “cơn sóng cảm xúc” kéo dài. Thạc sĩ Hoàng Quốc Lân cho biết phản ứng thường thấy gồm hoảng loạn, bàng hoàng, buồn thương và cảm giác tội lỗi. Một số người mang theo ám ảnh kéo dài, dễ kích hoạt khi nghe tiếng mưa hoặc nhìn thấy dòng nước lớn.
Ở trẻ em, tổn thương càng dễ lưu lại. Nhiều em sợ bóng tối, né tránh nơi từng xảy ra lũ, mất tập trung khi đến trường. Đây là nhóm dễ phát triển sang chấn nếu không được hỗ trợ đúng cách.
Với phụ nữ, nhất là những người mẹ, áp lực kép khiến họ mệt mỏi cả về thể chất lẫn cảm xúc. Lực lượng cứu hộ cũng đối mặt sang chấn gián tiếp do chứng kiến nhiều hình ảnh đau thương.
Những biểu hiện như mất ngủ, đau đầu, hay quên, dễ cáu được ghi nhận ở nhiều người. Họ lầm tưởng mình “bình thường lại”, nhưng sâu bên trong, vết thương chỉ tạm lắng xuống.
Chữa lành từ những điều tưởng nhỏ
Chuyên gia cho rằng điều đầu tiên để phục hồi tinh thần là được lắng nghe. Khi người dân nói ra nỗi đau, ký ức đau buồn dần được tháo gỡ. Những buổi sinh hoạt cộng đồng, trò chuyện nhóm và hoạt động kết nối giúp họ cảm thấy không cô độc.
Tại Hòa Thịnh, nhiều tổ chức đã mở các buổi tư vấn tâm lý lưu động, hỗ trợ trẻ em ổn định cảm xúc và hướng dẫn cha mẹ nhận biết dấu hiệu bất thường. Những hoạt động nhỏ như vẽ tranh, kể chuyện, tập thở giúp trẻ nhẹ lòng hơn.
Người lớn cũng được hướng dẫn cách chăm sóc tinh thần. Họ học cách ghi nhận cảm xúc, chia sẻ với người thân và tìm lại nhịp sống quen thuộc. Một số người tham gia các nhóm tình nguyện, coi việc giúp đỡ người khác như phương pháp tự chữa lành.
Chữa lành tinh thần không phải hành trình một sớm một chiều. Nó cần thời gian, sự kiên nhẫn và đồng hành. Điều quan trọng là mỗi người biết rằng nỗi đau của mình không bị bỏ quên.
Bình an không phải quay về như cũ, mà là tìm cách sống tiếp với ký ức đã trải qua. Khi cộng đồng cùng đứng cạnh nhau, khi những câu chuyện được chia sẻ, khi trẻ em không còn giật mình bởi tiếng mưa… đó chính là những dấu hiệu đầu tiên của sự hồi phục.
Những vết thương tinh thần có thể sâu, nhưng không phải không thể chữa lành. Sau bão lũ, thứ nở lại mạnh mẽ nhất chính là hy vọng.
Theo: Tuổi Trẻ
