Đảo chính Guinea-Bissau và bước chuyển quyền lực mới

Guinea-Bissau bước vào giai đoạn chuyển tiếp khi quân đội phế truất Tổng thống Embalo và bổ nhiệm tướng Horta Nta Na Man làm lãnh đạo lâm thời.

Đảo chính Guinea-Bissau và sự trỗi dậy của quân đội

Guinea-Bissau một lần nữa rơi vào vòng xoáy bất ổn sau khi quân đội tuyên bố nắm quyền vào tối 26/11. Nhóm “Bộ Chỉ huy Quân sự Tối cao vì Khôi phục Trật tự” phát sóng trên truyền hình quốc gia, chính thức thông báo phế truất Tổng thống Umaro Sissoco Embalo. Đây được xem là một trong những cuộc tiếp quản quyền lực diễn ra nhanh nhất gần đây tại Tây Phi – khu vực vốn đã chứng kiến nhiều cuộc đảo chính trong thập kỷ qua.

Chỉ một ngày sau, quân đội đưa tướng Horta Nta Na Man lên giữ chức tổng thống lâm thời trong thời kỳ chuyển tiếp kéo dài một năm. Việc quân đội hành động ngay trước thời điểm công bố kết quả sơ bộ bầu cử – cuộc đua giữa ông Embalo và ông Fernando Dias – khiến dư luận đặt dấu hỏi lớn về mục tiêu thực sự của cuộc lật đổ.

Trước đó, người dân Bissau ghi nhận tiếng súng kéo dài khoảng một giờ tại khu vực trung tâm, gần trụ sở ủy ban bầu cử và dinh tổng thống. Không khí bất an bao trùm thủ đô khi các tuyến đường bị phong tỏa và một số cơ quan chính phủ hoạt động cầm chừng.

Trong cuộc trao đổi nhanh với báo Pháp sau khi bị phế truất, ông Embalo xác nhận bản thân bị tước quyền điều hành, nhưng chưa rõ ông đang ở đâu. Các sĩ quan quân đội giữ im lặng trước câu hỏi liệu ông đã bị bắt giữ hay chỉ bị cô lập.

Đấu tố chính trị và sức ép từ cộng đồng quốc tế

Chủ tịch Liên minh châu Phi Mahmoud Ali Youssouf lập tức lên án cuộc đảo chính, yêu cầu trả tự do cho ông Embalo và “mọi quan chức bị bắt”. Cộng đồng quốc tế cảnh báo rằng Guinea-Bissau có thể đối mặt một chu kỳ bất ổn mới nếu quân đội không sớm trao trả quyền lực cho chính phủ dân sự.

Trong khi đó, ứng viên Fernando Dias cho rằng ông Embalo “dàn dựng đảo chính giả” để ngăn chặn việc công bố kết quả bầu cử có lợi cho phe đối lập. Liên minh của Dias thúc giục giới chức tiếp tục quá trình kiểm phiếu và công bố kết quả minh bạch. Họ cũng yêu cầu thả cựu Thủ tướng Domingos Simoes Pereira, nhân vật từng thua ông Embalo trong cuộc bầu cử năm 2019 và hiện bị bắt giữ trong đợt biến động này.

Tương lai chính trị Guinea-Bissau vẫn mờ mịt khi quá trình chuyển tiếp phụ thuộc vào cách quân đội xử lý quyền lực và phản ứng của người dân trước những cáo buộc gian lận, đàn áp và mâu thuẫn nội bộ.

Theo: Dân Trí