Eo biển Hormuz: Iran giới hạn 15 tàu qua lại mỗi ngày

Iran chỉ cho phép tối đa 15 tàu qua eo biển Hormuz mỗi ngày theo thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ, báo hiệu một trật tự hàng hải mới đầy thách thức tại vùng Vịnh.

Diễn biến giới hạn tàu thuyền tại cửa ngõ dầu mỏ

Theo nguồn tin từ hãng thông tấn TASS ngày 9/4, chính quyền Tehran đã bắt đầu thực thi các điều khoản hạn chế lưu thông qua eo biển Hormuz sau một giai đoạn căng thẳng kéo dài. Quyết định giới hạn không quá 15 tàu mỗi ngày được xem là một phần của thỏa thuận ngừng bắn tạm thời với phía Mỹ. Điều này đánh dấu một bước ngoặt quan trọng đối với tuyến đường biển huyết mạch vốn chiếm đến 20% nguồn cung dầu mỏ toàn cầu cũng như các mặt hàng thiết yếu khác.

Kể từ khi xung đột bùng phát vào cuối tháng 2, eo biển Hormuz rộng 34km nằm giữa Iran và Oman đã trở thành tâm điểm của sự chú ý quốc tế. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) trước đó đã ra lệnh đóng cửa eo biển đối với các quốc gia bị coi là đối địch hoặc hỗ trợ tấn công Iran. Hiện nay, dù các lối đi đã dần mở lại nhưng sự kiểm soát nghiêm ngặt vẫn được duy trì, đặc biệt là tại các tuyến đường gần đảo Larak do phía Iran quản lý.

Số liệu phân tích mới nhất cho thấy trong vòng 24 giờ qua, chỉ có 5 tàu chở hàng và một tàu dầu thực hiện việc băng qua eo biển này. Sự sụt giảm lưu lượng rõ rệt so với thời kỳ trước xung đột cho thấy Iran đang thực hiện đúng cam kết về việc không để trạng thái hàng hải trở lại bình thường. Các tàu thuyền khi đi ngang qua đây hiện nay được yêu cầu phải cung cấp thông tin chi tiết về chủ sở hữu, tên tàu và danh mục hàng hóa vận chuyển.

Thay đổi quy chế pháp lý và phản ứng từ quốc tế

Đại diện thường trực của Iran tại Liên hợp quốc, ông Ali Bahreini, khẳng định rằng cuộc chiến vừa qua đã làm thay đổi vĩnh viễn chế độ pháp lý tại eo biển Hormuz. Theo quan điểm của Tehran, các thỏa thuận hiện tại chỉ mang tính chất tạm thời và một khuôn khổ pháp lý mới cần được thiết lập trong tương lai gần. Nhà ngoại giao này nhấn mạnh rằng mọi hoạt động quá cảnh sẽ không còn diễn ra một cách tự do và thiếu kiểm soát như những gì thế giới từng chứng kiến trước đây.

Song song với việc siết chặt lưu thông, Iran cũng đang chuẩn bị một dự luật nhằm áp phí đối với các tàu thuyền đi qua vùng nước này. Đây là một động thái gây tranh cãi lớn vì eo biển Hormuz lâu nay vẫn được coi là tuyến hàng hải quốc tế tự do. Việc thu phí không chỉ nhằm mục đích kinh tế mà còn là cách để Tehran khẳng định chủ quyền và quyền kiểm soát đối với lối ra vào duy nhất từ Vùng Vịnh ra Ấn Độ Dương, nơi trung chuyển hàng triệu thùng dầu mỗi ngày.

Phản ứng trước các kế hoạch này, Liên minh châu Âu (EU) đã lên tiếng phản đối mạnh mẽ và yêu cầu đảm bảo quyền tự do hàng hải tuyệt đối. Người phát ngôn của Ủy ban châu Âu, ông Anouar El Anouni, tuyên bố rằng theo luật pháp quốc tế, việc quá cảnh qua các eo biển quốc tế không được phép kèm theo bất kỳ khoản phí nào. EU khẳng định tự do hàng hải là lợi ích công cộng toàn cầu và cần được bảo vệ trước những nỗ lực thay đổi quy tắc đơn phương từ phía Iran.

Theo: Báo Dân trí