Hiểm họa sau bão Senyar: Áp thấp nhiệt đới vượt Malacca tiến sát Biển Đông

Vùng áp thấp nhiệt đới hình thành từ tàn dư của bão Senyar – cơn bão được coi là dị thường nhất trong lịch sử khí tượng hơn 180 năm – đang vượt qua bán đảo Mã Lai và di chuyển về phía Biển Đông.

Cơ quan khí tượng Malaysia, Nhật Bản và các trung tâm dự báo quốc tế xác nhận hệ thống xuất hiện vào rạng sáng 28-11, có khả năng tác động đến thời tiết khu vực trong những ngày tới. Diễn biến này xảy ra ngay sau bão số 15 Koto, khiến dự báo khu vực trở nên phức tạp hơn.

Senyar và chuỗi bất thường chưa từng ghi nhận trong 180 năm

Senyar chính thức tan rã sau khi đổ bộ vào phía tây Malaysia vào rạng sáng 28-11. Tuy nhiên, chỉ trong vòng hơn một ngày tồn tại, cơn bão đã ghi dấu là một trong những hiện tượng khí tượng hiếm gặp nhất thế kỷ.

Cục Khí tượng Malaysia cho biết Senyar đổ bộ giữa Banting và Port Dickson trước khi suy yếu trên đất liền Pahang. Hoàn lưu thấp của bão dù tan nhưng vẫn tạo ra các đợt mưa tại nhiều địa phương Malaysia, đặc biệt tại khu vực ven biển phía tây.

Loạt kỷ lục của Senyar khiến cộng đồng khoa học khu vực đặc biệt chú ý:

  • Là xoáy thuận nhiệt đới đầu tiên hình thành tại eo biển Malacca trong hơn 180 năm dữ liệu khí tượng.
  • Là cơn bão đầu tiên được IMD đặt tên tại vị trí này.
  • Hình thành ở vĩ độ cực thấp, chỉ đứng sau kỷ lục thấp nhất trong hệ thống phân loại tên bão từ 2004.
  • Đổ bộ Sumatra trong tháng 11 – điều chưa từng ghi nhận suốt hơn một thế kỷ.
  • Ghi nhận gió mạnh nhất khi đổ bộ Sumatra, vượt cơn bão Vamei (2001).
  • Là bão có tên đầu tiên đổ bộ Indonesia, và chỉ là trường hợp thứ hai đổ bộ vào phần lãnh thổ Indonesia thuộc Bắc Bán Cầu.

MetMalaysia nhấn mạnh sự xuất hiện của bão tại khu vực ngoài hành lang bão nhiệt đới như Malaysia là “cực kỳ bất thường”.

Áp thấp vượt bán đảo Mã Lai: Hình thái hiếm gặp tiến gần Biển Đông

Ngay sau khi Senyar tan, vùng áp thấp hình thành từ tàn dư của bão đã vượt sang phía đông bán đảo Mã Lai. JMA sáng 28-11 ghi nhận hệ thống đã tiến ra Thái Bình Dương với tọa độ 3,4°N – 104°E, cách mũi Cà Mau 500 km về phía nam – tây nam.

Sức gió quanh tâm đạt 15m/s, giật 23m/s (cấp 7, giật cấp 9). Hình thái này di chuyển theo hướng bắc – đông bắc, phù hợp với dự báo rằng hệ thống có thể vượt vĩ tuyến 5°N và tiến vào Biển Đông trong vài ngày tới.

Trong lịch sử khí tượng thế giới, một hệ thống áp thấp nhiệt đới hình thành ở vĩ độ thấp như vậy vượt qua bán đảo Mã Lai rồi di chuyển xa hơn là cực kỳ hiếm. Nguyên nhân là tại khu vực gần xích đạo, lực Coriolis quá nhỏ để duy trì cấu trúc xoáy – yếu tố cần thiết cho sự tồn tại của bão, áp thấp.

Áp thấp nhiệt đới từ Ấn Độ Dương vượt qua bán đảo Mã Lai vào Thái Bình Dương. (Ảnh: Chụp màn hình/Nghệ An Mới)

Nỗi lo tương tác với bão số 15: Kịch bản khiến dự báo thêm khó

Sự xuất hiện của áp thấp diễn ra đúng thời điểm bão số 15 Koto đang mạnh lên – yếu đi thất thường ở phía đông Philippines. Khoảng cách tương đối gần giữa hai hệ thống khiến các trung tâm dự báo cảnh báo khả năng hình thành tương tác bão đôi.

Nếu xảy ra hiệu ứng Fujiwhara, các hệ thống xoáy có thể xoay quanh nhau hoặc làm lệch hướng di chuyển của đối phương, từ đó khiến dự báo đường đi trở nên khó hơn đáng kể. Một trong hai hệ thống cũng có thể bị hút vào vòng xoáy chung rồi suy yếu nhanh.

Trong bối cảnh gió mùa Đông Bắc đang hoạt động mạnh, việc áp thấp đi vào Biển Đông có thể gây thêm mưa lớn cho Nam Bộ và miền Trung. Tuy nhiên, khả năng mạnh lên của hệ thống này vẫn bị hạn chế bởi không khí lạnh từ phía bắc đang liên tục tràn xuống, tạo áp lực nén lên vùng áp thấp.

Theo: Nghệ An Mới