Lộ thời điểm Tổng thống Donald Trump có thể tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn Mỹ-Iran

Giới chức Israel dự báo Tổng thống Donald Trump có thể đơn phương tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn Mỹ-Iran vào ngày 28/03. Trong khi Washington khẳng định chiến dịch vượt tiến độ, Tehran vẫn yêu cầu những đảm bảo an ninh khắt khe.

Israel lo ngại kịch bản ngừng bắn đơn phương và tiến độ chiến dịch của Mỹ

Kênh tin tức Channel 12 dẫn lời các quan chức cấp cao của Israel cho biết Tổng thống Donald Trump có thể tuyên bố ngừng bắn vào ngày 28/03 tới, ngay cả trước khi đạt được thỏa thuận cuối cùng với Tehran về đề xuất 15 điểm của Washington. Để chuẩn bị cho kịch bản này, giới lãnh đạo chính trị và an ninh Israel đã vạch ra một kế hoạch ưu tiên các mục tiêu tại Iran nhằm đảm bảo đạt được “bước tiến tối đa” trước khi Mỹ thúc đẩy việc ngừng bắn. Các quan chức Israel nhận định khả năng đạt được thỏa thuận chi tiết lúc này vẫn còn thấp.

Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt ngày 25/03 khẳng định Washington đang “vượt tiến độ và đạt hiệu quả vượt trội”, gần đạt được các mục tiêu cốt lõi của chiến dịch sau 25 ngày triển khai. Bà cho biết lực lượng quân sự vĩ đại nhất thế giới đang hoàn thành nhiệm vụ sớm hơn dự kiến của Nhà Trắng. Trước đó, Tổng thống Trump và Bộ Chiến tranh (Bộ Quốc phòng Mỹ) từng ước tính chiến dịch tập kích phối hợp Mỹ – Israel nhằm vào Iran sẽ kéo dài trong khoảng thời gian từ 4 đến 6 tuần.

Vào ngày 23/03, Tổng thống Trump tuyên bố hủy kế hoạch không kích các nhà máy điện của Iran theo “tối hậu thư” 48 giờ do ông đưa ra trước đó. Mỹ quyết định tạm dừng mọi đòn tấn công quân sự nhằm vào các cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran trong thời hạn 5 ngày, tức là đến ngày 28/03. Động thái này được thực hiện sau khi Washington nhận thấy rõ ràng rằng Tehran muốn đàm phán, tuy nhiên Nhà Trắng cảnh báo sẽ giáng những đòn mạnh hơn nếu Iran không chấp nhận việc đã bị đánh bại về mặt quân sự.

Điều kiện khắt khe từ phía Iran và nội dung đề xuất hòa bình 15 điểm

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngày 25/03 tuyên bố Tehran phải nhận được những đảm bảo rõ ràng từ Mỹ để đạt được thỏa thuận ngừng bắn, nếu không thỏa thuận sẽ vô nghĩa. Ông nhấn mạnh Mỹ phải rút ra bài học và không bao giờ được tấn công Iran nữa, đồng thời khẳng định xung đột phải kết thúc theo các điều khoản của Tehran để tránh vòng xoáy chiến tranh không hồi kết. Trong khi đó, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf bác bỏ thông tin Iran đang đàm phán với phía Mỹ như tuyên bố của ông Trump.

Đề xuất hòa bình của Mỹ yêu cầu Iran tháo dỡ hoàn toàn các cơ sở hạt nhân tại Natanz, Isfahan và Fordow, cấm vĩnh viễn việc làm giàu uranium và chuyển giao kho dự trữ cho Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế. Tehran cũng phải từ bỏ mạng lưới các nhóm vũ trang khu vực, giới hạn nghiêm ngặt chương trình tên lửa đạn đạo và mở cửa eo biển Hormuz như một hành lang hàng hải tự do. Đổi lại, Mỹ sẽ dỡ bỏ các lệnh trừng phạt hạt nhân và hỗ trợ chương trình hạt nhân dân sự tại nhà máy Bushehr, nơi có khoảng 500 nhân viên Nga.

Theo Wall Street Journal và Reuters, Iran yêu cầu Mỹ đóng cửa toàn bộ căn cứ tại vịnh Ba Tư, bồi thường thiệt hại chiến tranh và giành quyền kiểm soát chính thức đối với eo biển Hormuz,. Tehran nhấn mạnh Mỹ phải dỡ bỏ tất cả lệnh trừng phạt, cho phép thu phí tàu bè qua eo biển và kiên quyết loại trừ chương trình tên lửa đạn đạo khỏi các cuộc đàm phán tiếp theo. Trung tá Ebrahim Zolfaghari thuộc Bộ Tư lệnh Lực lượng vũ trang Iran cho rằng phía Mỹ hiện chỉ đang tự đàm phán với chính mình.

Theo: Báo Dân trí