Nhiều công việc mang tính lặp lại, quy trình đơn giản có nguy cơ thu hẹp trong 3-5 năm tới khi số hóa và trí tuệ nhân tạo tăng tốc.
- Nghị viện Châu Âu thông qua khoản vay 90 tỷ euro giúp Ukraine phòng thủ
- Phát hiện gần 200 kg pháo lậu giấu trong khoang bí mật xe bán tải
- Giải rượu: Chế độ dinh dưỡng giúp cơ thể hồi phục
Nhóm công việc lặp lại, dễ chuẩn hóa chịu tác động mạnh
Làn sóng chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi cấu trúc thị trường lao động. Các khảo sát nhân lực gần đây cho thấy nhiều nhóm công việc có nguy cơ thu hẹp, thậm chí biến mất trong vài năm tới nếu không kịp thích ứng.
Theo khảo sát xu hướng nhân lực của Navigos Group, doanh nghiệp nhận định trong 3-5 năm tới, các vị trí có thao tác lặp lại, quy trình chuẩn hóa và ít yêu cầu sáng tạo sẽ chịu ảnh hưởng đầu tiên.
Cụ thể, nhân viên thu tiền điện, nước tại nhà đứng đầu danh sách với 49% ý kiến cho rằng dễ bị thay thế bởi hình thức thanh toán trực tuyến và hệ thống tự động. Nhân viên nhập liệu (33%), tiếp thị qua điện thoại (31%) và nhân viên soát vé (30%) cũng nằm trong nhóm có nguy cơ cao khi chatbot, phần mềm tự động và hệ thống xác thực điện tử ngày càng phổ biến.
Nhóm bán chuyên môn cũng bị tác động bởi thương mại điện tử, robot và dây chuyền tự động. Tỷ lệ doanh nghiệp dự báo thu hẹp gồm: giao dịch viên ngân hàng (25%), nhân viên bán hàng tận nơi và giao phát báo (17%), công nhân làm việc thủ công hoặc bán thủ công (15%).
Một số nghề nghiệp đòi hỏi kỹ năng chuyên môn như kế toán, ghi sổ, tính lương (14%) hay biên dịch, phiên dịch (14%) cũng được đánh giá có nguy cơ suy giảm khi phần mềm tự động hóa tài chính và công cụ dịch thuật chất lượng cao ngày càng hoàn thiện.
Lao động cần chuyển từ “ổn định việc làm” sang “ổn định năng lực”
Bên cạnh lo ngại về nguy cơ công việc trở nên ít tương tác hơn do công nghệ, khảo sát của Cốc Cốc Research cho thấy 36% người lao động xem AI là cơ hội để nâng cao hiệu suất và tập trung vào các nhiệm vụ sáng tạo.
Tuy nhiên, phần lớn người được hỏi cho rằng không nên giao hoàn toàn cho AI các nhiệm vụ liên quan đến yếu tố con người. Cụ thể, 59% không đồng tình để AI giải quyết xung đột với đồng nghiệp hoặc khách hàng; 58% phản đối việc giao AI ra quyết định chiến lược quan trọng; 44% không ủng hộ AI tham gia đánh giá năng lực và cảm xúc nhân sự. Các tỷ lệ khác gồm 27% liên quan sáng tạo ý tưởng gốc và 20% liên quan truyền đạt thông điệp mang tính chia sẻ, thấu cảm.
Các chuyên gia nhận định năm 2026, thị trường lao động sẽ tiếp tục phân hóa sâu theo ngành nghề. Thay vì tìm kiếm sự ổn định ở một vị trí cố định, người lao động cần chuyển sang tư duy “ổn định năng lực” thông qua đào tạo lại, bổ sung kỹ năng mới và cập nhật kiến thức công nghệ.
AI được xem là công cụ hỗ trợ mạnh mẽ, song để tạo lợi thế cạnh tranh bền vững, người lao động cần đầu tư vào những kỹ năng khó thay thế như tư duy phản biện, giải quyết vấn đề, giao tiếp, sáng tạo và khả năng thích ứng. Việc xây dựng hồ sơ năng lực dựa trên kỹ năng, chứng chỉ và kết quả công việc thực tế cũng trở thành xu hướng thay thế cho tư duy dựa thuần vào bằng cấp.
Theo: Vnexpress
