Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo NATO về nghĩa vụ song phương, đồng thời tái khẳng định cam kết của Washington trong việc đối phó Trung Quốc và Nga. Những tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng Greenland và an ninh Bắc Cực ngày càng gia tăng.
Ông Trump cảnh báo NATO nhưng tái khẳng định cam kết của Mỹ
Ông Trump cảnh báo NATO nhưng cũng cam kết rằng Mỹ sẽ đối phó với các mối đe dọa từ Trung Quốc và Nga.
Hôm thứ Tư (ngày 7 tháng 1), Tổng thống Mỹ Trump đã đưa ra lời cảnh báo đối với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), đồng thời cam kết ủng hộ NATO trong việc chống lại các mối đe dọa từ Trung Quốc và Nga. Nhà Trắng sau đó tuyên bố rằng Tổng thống Trump và nhóm an ninh quốc gia của ông đang tích cực thảo luận về việc Mỹ mua Greenland, và rằng Mỹ vẫn cam kết duy trì NATO.
Vào ngày 25 tháng 6 năm 2025, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã tổ chức một cuộc họp báo chung với Bộ trưởng Chiến tranh Hoa Kỳ Peter Hagers (bên trái) và Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio (bên phải) tại Hội nghị thượng đỉnh NATO năm 2025 ở The Hague, Hà Lan.
Hôm thứ Tư (ngày 7 tháng 1), Tổng thống Mỹ Trump đã đăng tải một lời cảnh báo tới Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương ( NATO ), đồng thời cam kết ủng hộ NATO trong việc chống lại các mối đe dọa từ Trung Quốc và Nga. Nhà Trắng sau đó tuyên bố rằng Tổng thống Trump và nhóm an ninh quốc gia của ông đang tích cực thảo luận về việc Mỹ mua Greenland, và rằng Mỹ vẫn cam kết duy trì NATO.
Trước đó vào thứ Tư, tổng thống đã đăng tải trên nền tảng mạng xã hội “Truth Social” rằng Hoa Kỳ sẽ tiếp tục ủng hộ NATO, nhưng ông đặt câu hỏi liệu NATO có đáp lại bằng cách ủng hộ Hoa Kỳ hay không. Ông cũng chỉ ra rằng Nga và Trung Quốc lo sợ NATO vì Hoa Kỳ vẫn là thành viên của NATO.
Theo Điều 5 của Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương, điều khoản phòng thủ tập thể của NATO, một cuộc tấn công vào bất kỳ quốc gia thành viên nào đều được coi là một cuộc tấn công vào tất cả các thành viên. Điều khoản này chỉ mới được viện dẫn chính thức một lần trước đây—để đáp trả các cuộc tấn công khủng bố ngày 11/9 của al-Qaeda vào Hoa Kỳ.
Tranh cãi Greenland làm dấy lên căng thẳng mới trong NATO
Một ngày trước khi ông Trump đưa ra những phát biểu này, Nhà Trắng tuyên bố rằng họ không loại trừ hành động quân sự để chiếm Greenland từ đồng minh NATO là Đan Mạch. Ông Trump đã nhiều lần chỉ trích NATO và yêu cầu các nước thành viên tăng chi tiêu quốc phòng, nâng tỷ lệ quốc phòng trên GDP từ 2% lên 5%.
Những ngày trước đó, tranh chấp xung quanh Greenland (một lãnh thổ tự trị của Đan Mạch) đã leo thang. Tối thứ Ba, Nhà Trắng tuyên bố rằng ông Trump đang “thảo luận một loạt các lựa chọn” để bao gồm hòn đảo giàu khoáng sản ở Bắc Cực này, nhấn mạnh rằng Hoa Kỳ không loại trừ việc sử dụng vũ lực.
Trong một bài đăng hôm thứ Tư, Trump tuyên bố rằng trước nhiệm kỳ đầu tiên của ông, các đồng minh NATO đã không đóng góp phần chi phí quốc phòng đáng lẽ phải được trả, thay vào đó dựa vào Mỹ như một “ô dù an ninh”. Theo sự thúc ép của ông, các quốc gia này hiện đã tăng chi tiêu quốc phòng.
Ông cũng khẳng định rằng nếu không có Hoa Kỳ, Nga và Trung Quốc sẽ “không hề sợ NATO”.
Tuy nhiên, ông đặt câu hỏi liệu NATO có còn sẵn lòng giúp đỡ Hoa Kỳ nếu nước này cần hay không.
“Mọi người nên biết ơn vì tôi đã tái thiết quân đội trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình, và tôi sẽ tiếp tục làm như vậy. Chúng ta sẽ luôn ủng hộ NATO, ngay cả khi họ không ủng hộ chúng ta,” Trump viết.
Mỹ ưu tiên giải pháp ngoại giao nhưng không loại trừ mọi phương án
Ông Trump cân nhắc mọi lựa chọn nhưng ưu tiên giải pháp ngoại giao.
Người phát ngôn Karoline Leavitt cho biết tại cuộc họp báo ở Nhà Trắng: “Tổng thống Trump luôn cân nhắc mọi lựa chọn. Lựa chọn ưu tiên hàng đầu của tổng thống luôn là các biện pháp ngoại giao.”
Levitt tuyên bố rằng việc sáp nhập Greenland sẽ giúp Hoa Kỳ kiểm soát tốt hơn khu vực Bắc Cực và cho phép nước này triển khai lực lượng quân sự tại vị trí chiến lược này, từ đó giúp NATO có khả năng chống lại các cuộc xâm lược của Trung Quốc và Nga.
“Tổng thống đã rất thẳng thắn với các bạn và cả thế giới rằng ông tin việc kiềm chế sự gây hấn của Nga và Trung Quốc (ĐCSTQ) ở Bắc Cực là vì lợi ích tốt nhất của Hoa Kỳ, và do đó, nhóm của ông hiện đang thảo luận về các lựa chọn mua sắm tiềm năng,” bà nói.
Vào tháng 12 năm 2025, lãnh đạo quân sự cao nhất của NATO, Tướng Alexus Grynkewich thuộc Không quân Hoa Kỳ, đã đặt các thành viên NATO là Đan Mạch, Thụy Điển và Phần Lan dưới sự chỉ huy của Bộ Tư lệnh Đại Tây Dương và Bắc Cực của NATO nhằm tăng cường phòng thủ khu vực “Vùng Cực Bắc” và đối phó với các hoạt động chung của Trung Quốc và Nga trong khu vực.
Châu Âu phản ứng gay gắt, lo ngại Trung Quốc gia tăng hiện diện ở Bắc Cực
Phản ứng từ Đan Mạch và các quốc gia châu Âu khác
Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen hôm thứ Hai (ngày 5) cảnh báo rằng nếu Hoa Kỳ tấn công một quốc gia thành viên NATO khác, điều đó có nghĩa là “mọi thứ sẽ bị đình trệ, bao gồm cả chính NATO và hệ thống an ninh được xây dựng kể từ khi kết thúc Thế chiến II.”
Hôm thứ Ba, các nhà lãnh đạo hàng đầu của Pháp, Anh, Đức, Ý, Ba Lan, Tây Ban Nha và Đan Mạch tuyên bố rằng an ninh của Greenland phải được đảm bảo thông qua NATO và chủ quyền cũng như biên giới của nước này phải được tôn trọng đầy đủ.
Tuyên bố chung của họ nêu rõ: “Chỉ có Đan Mạch và Greenland, và chỉ riêng họ, mới có quyền đưa ra quyết định liên quan đến Đan Mạch và Greenland.”
Hôm thứ Tư, Ngoại trưởng Pháp Jean-Noël Barrot cho biết Paris đang hợp tác với các đối tác châu Âu để xây dựng một phản ứng chung. Trong khi đó, các quan chức Đức xác nhận rằng hai bên đang tham vấn về việc bảo vệ chủ quyền của Greenland.
Đại sứ Mỹ: Tổng thống Trump lo ngại về khả năng phòng thủ không đầy đủ của Greenland.
Đại sứ Mỹ tại NATO Matthew Whitaker hôm thứ Tư cho biết nỗ lực gần đây của Nhà Trắng nhằm chiếm đóng Greenland cho thấy “Tổng thống Trump và các cố vấn của ông không tin rằng an ninh của Mỹ được đảm bảo đầy đủ”.
Ông nói thêm: “Khi băng tan và các tuyến đường vận chuyển ở Bắc Cực và vùng Cực Bắc dần được mở ra, Greenland đặt ra một mối đe dọa an ninh rất nghiêm trọng đối với lục địa Hoa Kỳ.”
Whittaker đã hạ thấp khả năng Mỹ tiến hành cuộc chiếm đóng quân sự ở Greenland.
“Chúng ta cần đảm bảo hợp tác với tất cả các đồng minh NATO,” ông nói. “Tôi tin chắc rằng chúng ta có thể tìm ra giải pháp làm hài lòng cả hai bên.”
Việc Trung Quốc gia tăng hoạt động ở Bắc Cực đang làm dấy lên lo ngại ở châu Âu và Hoa Kỳ.
Tàu ngầm nghiên cứu của Trung Quốc đã thực hiện chuyến đi đầu tiên xuống độ sâu hàng nghìn mét dưới lớp băng Bắc Cực vào mùa hè năm 2025, làm dấy lên lo ngại ở châu Âu và Hoa Kỳ rằng nước này đang sử dụng “nghiên cứu khoa học” như một cái cớ để thúc đẩy bành trướng quân sự.
Một báo cáo tháng 11 năm 2025 của Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ (DHS) cho biết tần suất xuất hiện của các tàu quân sự và nghiên cứu của Trung Quốc gần Alaska đã đạt mức cao kỷ lục, cho thấy các hoạt động của nước này ở khu vực Bắc Cực đang gia tăng nhanh chóng.
Một báo cáo của Wall Street Journal ngày 30 tháng 12 năm 2025 cho biết, các chuyên gia chiến lược hàng hải phương Tây và các quan chức quân sự nói rằng việc Bắc Kinh làm chủ công nghệ định vị ở Bắc Cực sẽ đồng nghĩa với việc tiếp cận được nguồn dữ liệu tài nguyên thiên nhiên dồi dào, rút ngắn khoảng cách vận chuyển từ châu Á đến châu Âu, và có khả năng cho phép tàu ngầm hạt nhân Trung Quốc tiếp cận lãnh thổ của Mỹ và NATO gần hơn. So với kênh đào Suez, kênh đào Panama, hoặc các tuyến đường vận chuyển quanh Nam Phi, Mỹ và châu Âu có khả năng giám sát và phòng thủ yếu hơn đối với các tuyến đường vận chuyển ở Bắc Cực.
Các chuyên gia cho rằng hành động của Trung Quốc ở Bắc Cực có thể nhằm mục đích cung cấp dữ liệu cho hải quân nước này, được sử dụng cho việc định vị tàu ngầm và huấn luyện tác chiến chống tàu ngầm. Nếu hải quân Trung Quốc tiến vào Đại Tây Dương từ Thái Bình Dương qua Bắc Cực, điều đó sẽ làm thay đổi cán cân quyền lực hàng hải toàn cầu, mở rộng các mối đe dọa từ Thái Bình Dương sang khu vực NATO.
Theo: Aboluowang (Bản dịch)