Ví von trí tuệ nhân tạo (AI) như “bảo bối” trong truyện Doraemon, Vũ Thị Khánh Linh – cựu sinh viên Đại học Ngoại thương – đã xuất sắc giành học bổng toàn phần bậc thạc sĩ tại Đại học Thanh Hoa, ngôi trường hàng đầu châu Á.
Cuối tháng 8/2025, Vũ Thị Khánh Linh (24 tuổi, Thái Nguyên) bắt đầu tuần nhập học tại cơ sở Thâm Quyến của Đại học Thanh Hoa. Cô theo học chương trình Thạc sĩ Internet và Thiết kế sáng tạo, định hướng ứng dụng AI.
Theo QS và Times Higher Education, Đại học Thanh Hoa xếp hạng 12–17 thế giới. Linh nhận học bổng toàn phần trị giá khoảng 120 triệu đồng.
Từ cô gái yêu tiếng Trung đến sinh viên Ngoại thương
Linh là cựu học sinh chuyên tiếng Trung, Trường THPT chuyên Thái Nguyên. Xuất thân trong gia đình buôn bán nhỏ, cô sớm quan tâm đến quản lý và kinh doanh. Vì vậy, Linh chọn ngành Tiếng Trung thương mại tại Đại học Ngoại thương để vừa phát huy ngoại ngữ, vừa nuôi dưỡng đam mê kinh doanh.
Trong thời gian học, Linh được tiếp cận nhiều kiến thức về công nghệ và AI. Đáng chú ý, cô thực hiện nghiên cứu về ảnh hưởng thuật toán TikTok tới sinh viên, đạt giải khuyến khích cuộc thi khoa học toàn quốc Eureka 2022.
Khởi nghiệp trà hoa quả và trải nghiệm với AI
Thời dịch Covid-19, Linh sáng lập dự án trà hoa quả cô đặc cùng nhóm bạn. Sản phẩm giúp người dùng dễ dàng pha trà tại nhà.
AI được sử dụng để nghiên cứu hành vi khách hàng, từ đó định hướng sản phẩm. Kinh nghiệm này giúp Linh có cái nhìn thực tế về công nghệ trong kinh doanh.
Sau tốt nghiệp, cô làm việc tại một startup mỹ phẩm và đồ gia dụng. Trải nghiệm này cho Linh nhận ra nhiều vấn đề trong quản trị doanh nghiệp, thôi thúc cô học cao hơn.
Hai lần ứng tuyển và ý tưởng Doraemon
Năm 2024, Linh lần đầu ứng tuyển Thanh Hoa nhưng thất bại. Cô tự đánh giá hồ sơ và bài luận chưa đủ nổi bật, chỉ liệt kê thành tích.
Ở lần nộp hồ sơ thứ hai, Linh thay đổi cách tiếp cận. Cô chọn nhân vật Doraemon làm chất liệu để viết luận. Trong đó, Linh so sánh AI với “bảo bối” của mèo máy, nhấn mạnh lợi ích và cảnh báo rủi ro khi lạm dụng.
Từ câu chuyện này, cô liên hệ đến các dự án cá nhân và định hướng nghề nghiệp, tạo nên bài luận sáng tạo và khác biệt.
Khánh Linh trong ngày tốt nghiệp Đại học Ngoại thương. (Ảnh: VnExpress)
Vượt qua phỏng vấn căng thẳng
Linh vượt vòng hồ sơ và tham gia phỏng vấn chỉ sau hai ngày. Trước 15 giám khảo, cô ban đầu hồi hộp nhưng nhanh chóng lấy lại bình tĩnh nhờ sự thân thiện từ thầy cô.
Thay vì hỏi thành tích học tập, ban giám khảo đưa ra nhiều tình huống thực tế để kiểm tra cách ứng viên tư duy và phản ứng. Đây là cơ hội để Linh thể hiện sự tự tin và khả năng giải quyết vấn đề.
Được giảng viên Ngoại thương đánh giá cao
TS Nguyễn Bảo Ngọc, khoa Tiếng Trung – người hướng dẫn Linh trong học tập và nghiên cứu – nhận xét cô tỉ mỉ, cầu toàn và luôn nỗ lực hoàn thiện hồ sơ du học.
Linh đạt chứng chỉ HSK 6 nhưng sẽ học chương trình bằng tiếng Anh. Cô Ngọc kỳ vọng học trò sẽ đạt thành tích xuất sắc tại Thanh Hoa.
Hoàn thành chương trình thạc sĩ, Linh dự định dành 1–2 năm tham gia dự án quốc tế tại Trung Quốc. Trọng tâm của cô là ứng dụng AI vào quản lý chuỗi cung ứng và dự báo nhu cầu thị trường.
Trong tương lai, Linh mong muốn trở về Việt Nam. Cô định hướng làm tư vấn quản lý cho doanh nghiệp vừa và nhỏ. Linh tin rằng AI sẽ tạo ra tác động lớn, giúp doanh nghiệp tối ưu vận hành và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Lịch trực tiếp Giải bóng chuyền nữ vô địch thế giới ngày 31-8. (Ảnh: Tuổi trẻ)
Ngày 31-8, Giải bóng chuyền nữ vô địch thế giới 2025 bước vào vòng 16 đội với hai trận cầu đáng chú ý tại Phuket (Thái Lan). Đội tuyển Trung Quốc sẽ chạm trán Pháp lúc 17h, còn Brazil đối đầu CH Dominica lúc 20h30.
Đội tuyển bóng chuyền nữ Trung Quốc từng là thế lực hàng đầu thế giới với đỉnh cao là chiếc HCV Olympic Rio 2016. Tuy nhiên, sau kỳ tích này, họ dần đánh mất vị thế. Thành tích nổi bật nhất chỉ còn là tấm HCĐ Giải vô địch thế giới 2018, còn ở Volleyball Nations League (VNL), Trung Quốc vẫn trắng tay.
Hiện tại, Trung Quốc đứng thứ 5 trên bảng xếp hạng thế giới và được đánh giá cao hơn Pháp về lịch sử cũng như kinh nghiệm. Tuy vậy, những màn trình diễn của họ ở vòng bảng chưa thật sự thuyết phục. Dù toàn thắng, nhưng các tay đập Trung Quốc lại để thua những set không đáng có do mất tập trung. Chủ công Li Yingying vẫn chưa đạt phong độ tốt nhất vì chấn thương.
Trong khi đó, Pháp đã cho thấy sự bùng nổ tại vòng bảng. Họ khiến người hâm mộ bất ngờ với lối chơi máu lửa, đặc biệt là trận đấu kịch tính với Brazil, khi dẫn 2-0 nhưng để thua ngược 2-3.
Trận Trung Quốc – Pháp hứa hẹn kịch tính và sẽ diễn ra lúc 17h ngày 31-8.
Brazil đối đầu CH Dominica lúc 20h30
Sau trận đấu của Trung Quốc, người hâm mộ sẽ tiếp tục theo dõi cuộc đọ sức giữa Brazil và CH Dominica lúc 20h30. Đây là hai đội bóng có phong độ cao, hứa hẹn tạo nên trận cầu hấp dẫn.
Brazil vẫn giữ hình ảnh của một đội bóng hàng đầu với lối chơi gắn kết và tinh thần chiến đấu mạnh mẽ. Trong khi đó, CH Dominica từng nhiều lần gây bất ngờ trước các đối thủ lớn, vì vậy trận đấu này được dự đoán khó lường.
Cách xem trực tiếp Giải bóng chuyền nữ thế giới
Hiện tại, chưa có đài truyền hình Việt Nam nào nắm bản quyền phát sóng Giải bóng chuyền nữ vô địch thế giới 2025. Người hâm mộ có thể theo dõi toàn bộ các trận đấu trực tuyến tại: tv.volleyballworld.com.
Lịch thi đấu có thể thay đổi tùy theo thông báo từ ban tổ chức.
ĐT futsal Việt Nam lần đầu tiên đạt đến hạng 26 thế giới. (Ảnh: Thể Thao 247)
Ngày 29/8, FIFA công bố BXH futsal, tuyển nam Việt Nam lần đầu xếp hạng 26 thế giới. Thành tích đến từ loạt thắng Kazakhstan và Saudi Arabia. Đây là vị trí cao nhất lịch sử, khẳng định bước tiến của futsal Việt Nam.
Chiều ngày 29/8, FIFA đã cập nhật bảng xếp hạng futsal cho cả nam và nữ. Trong khi đội tuyển futsal nữ Việt Nam vẫn giữ vững vị trí thứ 11 thế giới, thì thầy trò HLV Diego Giustozzi đã tạo nên dấu mốc mới khi vươn từ hạng 31 lên hạng 26. Đây là thứ hạng cao nhất mà futsal nam Việt Nam từng đạt được trong lịch sử. Thành tích này phản ánh quá trình nỗ lực không ngừng của đội tuyển trong thời gian qua, khi liên tiếp gặt hái kết quả ấn tượng ở các trận đấu quốc tế.
Thành quả từ những chiến thắng quan trọng
Việc thăng tiến trên BXH FIFA có được nhờ chuỗi giao hữu thành công hồi tháng 4/2025. Trong loạt trận đó, đội tuyển futsal Việt Nam đã giành chiến thắng trước Kazakhstan và Saudi Arabia. Những kết quả này giúp đội tuyển được cộng thêm 27,81 điểm, nâng tổng số điểm lên 1171,02. Đây không chỉ là con số thống kê mà còn là minh chứng rõ ràng cho sự cải thiện về chuyên môn, bản lĩnh và khả năng thi đấu sòng phẳng với các đối thủ mạnh trên thế giới.
Vị trí 26 và khát vọng top 24 thế giới
Với thứ hạng 26, futsal nam Việt Nam đang tiến rất gần đến nhóm 24 đội mạnh nhất thế giới. Đây là cột mốc quan trọng, mở ra cơ hội lớn để đội tuyển góp mặt ở những kỳ FIFA Futsal World Cup sắp tới. Trước đó, vào ngày 6/5/2024, khi FIFA lần đầu công bố bảng xếp hạng futsal, Việt Nam mới chỉ đứng ở vị trí 33. Chỉ sau hơn một năm, đội tuyển đã có bước nhảy vọt đáng kể. Thành tích này cho thấy futsal Việt Nam đang đi đúng hướng trong chiến lược phát triển dài hạn.
BXH FIFA và ý nghĩa vượt ngoài con số
Bảng xếp hạng futsal FIFA được xây dựng dựa trên hơn 4.600 trận đấu hạng A giữa các đội tuyển quốc gia. Hệ thống không chỉ phản ánh sức mạnh chuyên môn mà còn là căn cứ để phân loại hạt giống cho các giải đấu lớn. Ngoài ra, BXH còn giúp FIFA giám sát hoạt động của các liên đoàn, đảm bảo tính minh bạch và ngăn chặn những hành vi tiêu cực trong thể thao. Việc futsal Việt Nam đạt thứ hạng 26 không chỉ mang ý nghĩa kỷ lục mà còn khẳng định vị thế ngày càng vững chắc của đội tuyển trên bản đồ futsal thế giới.
Người dùng Android hoàn toàn có thể tham gia vào một cuộc gọi FaceTime. (Ảnh: Thanh Niên)
FaceTime vốn là ứng dụng gọi video quen thuộc của người dùng Apple, nhưng giờ đây người dùng Android cũng có thể tham gia chỉ với vài thao tác đơn giản. Điều này giúp thu hẹp khoảng cách giữa các thiết bị, tạo điều kiện để mọi người kết nối dễ dàng hơn.
Trong nhiều năm, FaceTime được xem là lựa chọn hàng đầu nhờ khả năng tích hợp sâu trên iPhone, iPad và Mac. Ứng dụng này hỗ trợ cả gọi âm thanh lẫn gọi video, đem đến chất lượng kết nối ổn định và bảo mật với mã hóa đầu cuối. Người dùng còn có thể thực hiện các cuộc gọi nhóm, sử dụng hình nền ảo, chia sẻ màn hình và thậm chí cùng xem nội dung qua SharePlay. Những tính năng này khiến FaceTime trở thành một trong những công cụ gọi video đáng tin cậy nhất hiện nay.
Người dùng Android có thể tham gia FaceTime thế nào
Mặc dù không có ứng dụng FaceTime chính thức trên Google Play Store, người dùng Android vẫn có thể tham gia cuộc gọi thông qua liên kết được chia sẻ từ thiết bị Apple. Khi chủ trì cuộc gọi tạo liên kết trên iPhone, iPad hoặc Mac, họ chỉ cần sao chép và gửi cho bạn bè qua email, tin nhắn hay các ứng dụng khác. Nhờ vậy, người dùng Android không cần Apple ID mà vẫn có thể tham gia trực tiếp. Đây là bước tiến giúp FaceTime tiếp cận nhiều đối tượng hơn thay vì chỉ giới hạn trong hệ sinh thái Apple.
Thao tác đơn giản để tham gia cuộc gọi trên Android
Khi nhận liên kết FaceTime, người dùng Android chỉ cần mở nó bằng trình duyệt web. Dù có thể hoạt động trên nhiều trình duyệt, Apple khuyến nghị sử dụng Chrome hoặc Edge để đảm bảo ổn định. Sau khi truy cập liên kết, người dùng chỉ cần nhập tên hiển thị, kiểm tra lại âm thanh và video trước khi nhấn “Tiếp tục”. Lúc này, yêu cầu tham gia sẽ được gửi đến chủ trì cuộc gọi. Sau khi họ chấp thuận, người dùng Android có thể tham gia cuộc gọi video dễ dàng, trải nghiệm đầy đủ hầu hết các tính năng cơ bản của FaceTime.
Quản lý cuộc gọi và trải nghiệm nhóm
Một điểm thú vị là cuộc gọi FaceTime vẫn có thể tiếp tục ngay cả khi người chủ trì rời đi, miễn là đã có nhiều người tham gia. Trong trường hợp này, một người dùng Apple khác có thể đảm nhận vai trò quản lý để duyệt yêu cầu tham gia của người mới. Điều này đặc biệt hữu ích cho các cuộc gọi nhóm, giúp người dùng Android duy trì kết nối mà không lo gián đoạn. Với cơ chế linh hoạt này, FaceTime đang dần trở thành công cụ kết nối đa nền tảng, giúp mọi người giữ liên lạc mà không bị giới hạn bởi thiết bị.
Làm thế nào để ‘nhìn rõ’ một người? Đôi khi câu trả lời không nằm ở lời nói, mà trong ánh mắt lặng thầm và cách họ phản ứng trước cuộc đời. (Ảnh: Khai Mở)
Lòng người khó đoán, vẻ ngoài dễ đánh lừa. Quan sát từ 7 góc nhìn này, bạn sẽ dần nhìn thấu bản chất thật sự và tránh lầm lạc trong quan hệ.
Lòng người như biển cả mênh mông, khó dò . Chúng ta tiếp xúc với mọi người mỗi ngày, nhưng thường bị vẻ bề ngoài đánh lừa. Sự thật ẩn giấu trong những chi tiết nhỏ nhặt thường là chìa khóa để đánh giá một người. Đừng đợi đến khi bị đối xử bất công mới hối hận. Hãy học cách quan sát từ bảy góc nhìn này, bạn sẽ nhìn thấu bản chất thực sự của một người.
Hãy nhìn thái độ của anh ấy sau khi bị chỉ trích và làm nhục
Tính cách của một người không bộc lộ rõ ràng trong những lúc thuận lợi, mà được bộc lộ trọn vẹn trong nghịch cảnh . Khi đối mặt với sự chỉ trích hoặc thậm chí là sự sỉ nhục, có người nổi cơn thịnh nộ, có người im lặng chịu đựng, và cũng có người chấp nhận với sự khiêm nhường. Ba phản ứng này bộc lộ những tính cách tiềm ẩn hoàn toàn khác biệt.
Những người thực sự mạnh mẽ không hề nao núng trước những lời chỉ trích từ bên ngoài . Họ không quá phòng thủ hay chấp nhận mọi thứ một cách dễ dàng. Thay vào đó, họ duy trì sự phán đoán hợp lý. Những người dễ bị kích động thường dễ bị tổn thương, trong khi những người cứng đầu và cứng nhắc có thể thiếu nguyên tắc. Việc quan sát phản ứng của một người trước những lời chỉ trích tiêu cực còn giá trị hơn cả việc nghe hàng trăm lời tự khen ngợi bản thân.
Một người có tính cách mạnh mẽ và không hòa đồng lắm
Cô đơn là một lựa chọn, sống một mình là một thái độ . Những người có vẻ ngoài lạc lõng thường sở hữu một sự kiên trì mà người thường khó có thể hiểu được. Họ không phải là người khó gần, nhưng không muốn chạy theo đám đông; họ không lập dị, mà là những người có nhu cầu tâm linh cao hơn.
Những người này thường sở hữu sự tập trung và ý chí phi thường . Họ không dễ dàng thỏa hiệp nguyên tắc, cũng không dễ dàng thỏa hiệp lập trường để làm hài lòng người khác. Khi tiếp xúc với những người này, bạn sẽ thấy họ có thể không giỏi ăn nói, nhưng họ luôn giữ lời hứa; họ có thể không khéo léo, nhưng họ rất đáng tin cậy. Bên dưới vẻ ngoài lạnh lùng, họ thường che giấu một trái tim chân thành.
Những người nói tốt về bạn trước mặt bạn và nói xấu về người khác
Khen ngợi và chê bai thường là hai mặt của một đồng xu . Hãy cảnh giác với những kẻ khen ngợi bạn hết lời rồi quay lại chỉ trích người khác. Lời ngon ngọt của họ không phải là sự ngưỡng mộ chân thành, mà là một màn trình diễn có mục đích rõ ràng.
Kiểu người này là bậc thầy trong việc tạo ra cảm giác thân mật giả tạo . Họ cố gắng lôi kéo bạn bằng cách hạ thấp giá trị của người khác và giành được thiện cảm của bạn bằng cách khen ngợi quá mức. Hãy nhớ rằng, những người có thể nói xấu người khác trước mặt bạn thì cũng sẽ nói xấu bạn trước mặt người khác. Một người bạn chân chính sẽ không nâng bạn lên bằng cách hạ thấp người khác.
Người càng khiêm nhường thì sau khi thăng tiến càng trở nên hung ác.
Lòng tự trọng bị kìm nén lâu ngày cuối cùng sẽ bùng phát theo những cách méo mó . Những kẻ tỏ ra cực kỳ khiêm nhường khi ở vị thế yếu thường thể hiện sự tàn nhẫn đáng kinh ngạc khi nắm được quyền lực. Điều này không phải ngẫu nhiên, mà là kết quả của sự mất cân bằng tâm lý lâu dài.
Nỗi đau bị chà đạp phẩm giá có thể biến thành ham muốn trả thù . Họ không nhớ đến những người đã giúp đỡ mình, mà nhớ đến quá khứ khiêm tốn của chính mình. Khi giao tiếp với những người như vậy, hãy giữ khoảng cách thích hợp. Đừng đánh giá thấp hiện tại của họ, cũng đừng đánh giá quá cao lòng biết ơn của họ.
Bạn càng khoe khoang về quá khứ thì hiện tại bạn càng không hạnh phúc.
Sống trong vinh quang của quá khứ bắt nguồn từ việc thiếu những thành tựu đáng khen ngợi ở hiện tại . Những người liên tục hoài niệm về “những ngày xưa tươi đẹp” thực ra đang dùng ký ức để lấp đầy khoảng trống của thực tại. Vinh quang quá khứ trở thành cái cớ để trốn tránh hiện tại và phơi bày cảm giác bất lực trong hiện tại.
Những người thực sự có năng lực không đắm chìm trong quá khứ . Họ tập trung vào những gì họ có thể làm hiện tại và những gì họ có thể đạt được trong tương lai. Khi ai đó thường xuyên hồi tưởng về quá khứ, điều đó thường có nghĩa là họ đã ngừng phát triển. Thay vì lắng nghe quá khứ huy hoàng của họ, tốt hơn nên tập trung vào giá trị họ đang tạo ra.
Những người giỏi ăn nói và có trí tuệ cảm xúc cao không thể kết bạn sâu sắc
Những màn trình diễn xã hội quá hoàn hảo thường là một lớp ngụy trang được dàn dựng tỉ mỉ . Những người thành công trong mọi hoàn cảnh thường che giấu những âm mưu sâu xa nhất. Mỗi lời họ nói đều đúng lúc, mỗi hành động họ làm đều hoàn hảo, nhưng bản thân sự hoàn hảo này lại không hề có thật.
Những người thực sự đáng tin cậy đôi khi cũng có thể trải qua những thay đổi tâm trạng và những sai lầm nhất thời . Tuy nhiên, những người có “trí tuệ cảm xúc cao”, những người luôn hoàn hảo, có thể đang tính toán lợi ích của từng lời nói. Thay vì bị quyến rũ bởi những lời hoa mỹ, tốt hơn hết là nên trân trọng những tương tác vụng về nhưng chân thành đó.
Sau khi cùng nhau làm một việc gì đó, tính cách thực sự của mọi người sẽ được bộc lộ theo thời gian.
Thời gian là vị thẩm phán công bằng nhất, và trải nghiệm là thước đo chân thực nhất . Ngay cả lớp ngụy trang hoàn hảo nhất cũng không thể vượt qua thử thách của trải nghiệm chung, và ngay cả màn trình diễn tinh vi nhất cũng sẽ bộc lộ những khiếm khuyết trong các tương tác hàng ngày. Thay vì vội vàng phán xét ai đó, hãy để thời gian trả lời.
Khi cùng nhau đối mặt với khó khăn, bản chất thật sự của con người sẽ tự nhiên bộc lộ . Có người rút lui, có người nhận trách nhiệm; có người than phiền, có người quyết tâm. Không có cách nào tốt hơn để thử thách một người bằng những trải nghiệm chung. Hãy cho nhau đủ thời gian, rồi sự thật sẽ lộ diện.
Nhìn thấu một người không đòi hỏi kỹ năng đặc biệt; chỉ cần sự sáng suốt và kiên nhẫn . Đừng để vẻ ngoài của người khác đánh lừa, cũng đừng để kỳ vọng của bản thân làm bạn mù quáng. Hãy ghi nhớ bảy góc nhìn này, bạn sẽ tránh được những cạm bẫy trong các mối quan hệ và tìm thấy những điều thực sự đáng trân trọng.
Ngay phút 18, Verdat Muriqi đánh đầu hạ gục Courtois, khiến sân Bernabeu sững lặng. Trước đó, Mbappe từng làm tung lưới Mallorca nhưng VAR từ chối vì việt vị.
Những nỗ lực của Vinicius, Mastantuono hay Tchouameni liên tục bị thủ thành Leo Roman cản phá. Phải đến phút 37, Real mới gỡ hòa nhờ pha dứt điểm cận thành của Arda Guler.
Vinicius tỏa sáng định đoạt trận đấu
Vinicius (phải) ghi bàn nâng tỷ số lên 2-1, trong trận gặp Mallorca, trên sân Bernabeu, Madrid, Tây Ban Nha hôm 30/8. (Ảnh: VnExpress)
Chỉ vài chục giây sau bàn gỡ, Vinicius đi bóng và dứt điểm quyết đoán, nâng tỷ số 2-1 cho Real. Trước giờ nghỉ, Mbappe lại bị tước bàn vì việt vị, còn đầu hiệp hai, pha lập công của Guler cũng không được công nhận do lỗi chạm tay.
Khoảng thời gian cuối trận, hàng thủ Real vất vả chống đỡ. Alexander-Arnold và Alvaro Carreras có những pha cứu thua ngay trên vạch vôi, giúp đội bóng giữ vững lợi thế.
Real giữ vững mạch toàn thắng
Trận đấu khép lại với tỷ số 2-1, Real kiểm soát 58% bóng, tung ra 17 cú dứt điểm, trong đó bảy lần trúng khung thành. Sau ba vòng La Liga, thầy trò Xabi Alonso toàn thắng, ghi sáu bàn và chỉ thủng lưới một lần.
Một vụ án gây rúng động Hà Nội: khách sốc ma túy tử vong trong quán karaoke, chủ quán cùng đồng phạm đưa xác nạn nhân vứt ra đê sông Hồng để che giấu hành vi.
Cuối tháng 8, TAND Hà Nội mở phiên xử Nguyễn Ngọc Cảnh (22 tuổi, chủ quán karaoke) về tội Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy và Xâm phạm thi thể, hài cốt. Cùng hầu tòa có Vũ Đức Kiên (29 tuổi) và Nguyễn Hữu Khanh (34 tuổi).
Theo cáo trạng, tối 7/9/2024, anh Hà (35 tuổi, trú Đông Anh, Hà Nội) trong tình trạng say rượu cùng bạn đến quán karaoke của Cảnh. Tại đây, nhóm người gọi thêm bạn và bàn bạc mua ma túy để sử dụng. Kiên được nhờ đi mua “ke” trị giá 3,5 triệu đồng.
Trong phòng VIP, cả nhóm dùng ma túy tổng hợp, riêng anh Hà liên tiếp sử dụng hai viên “kẹo” rồi thêm “ke”. Đến khoảng 22h40, anh Hà bất tỉnh. Kiên và Khanh kiểm tra thì xác định nạn nhân đã tử vong.
Kết quả giám định cho thấy trong máu nạn nhân có nồng độ cồn cao và ba loại ma túy MDA, MDMA, Ketamin. Nguyên nhân tử vong là rối loạn huyết động, nhồi máu cơ tim cấp, phù phổi dẫn đến suy hô hấp.
Che giấu tội lỗi bằng cách vứt xác
Sau khi thấy nạn nhân chết, Cảnh cùng đồng phạm dọn dẹp hiện trường, xóa dấu vết rồi khiêng thi thể lên xe máy, chở ra đê sông Hồng (xã Tráng Việt, huyện Mê Linh cũ) vứt bỏ.
Sáng hôm sau, người dân phát hiện xác anh Hà và báo cơ quan chức năng. Quá trình điều tra, Cảnh bỏ trốn, bị truy nã và ra đầu thú vào tháng 4/2025.
Ba bị cáo thừa nhận hành vi nhưng cho rằng chính anh Hà là người rủ rê sử dụng ma túy. Ngoài ra, bảy người cùng tham gia sử dụng ma túy đã bị xử phạt hành chính.
Tại phiên tòa ngày 28/8, gia đình nạn nhân đặt nghi vấn anh Hà có thể chưa tử vong khi bị bỏ ngoài đê. HĐXX chia sẻ mất mát nhưng khẳng định kết luận giám định là căn cứ pháp lý. Do phát sinh nhiều tình tiết, tòa đã trả hồ sơ để điều tra bổ sung.
Ngày 30/8, Công an tỉnh Vĩnh Long khởi tố và tạm giam Phạm Ngọc Linh, 47 tuổi, ngụ phường Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp. Ông bị điều tra về hành vi tàng trữ trái phép chất ma túy theo Điều 249 Bộ luật Hình sự. Trước đó, ngày 15/8, công an nhận tin báo về việc trồng cần sa tại khu vườn ở ấp Mỹ Phú 5, xã Tam Bình. Lực lượng chức năng lập tức kiểm tra khu vực này.
Số cần sa thu giữ tại khu vườn do Linh thuê canh tác. (Ảnh: VnExpress)
Tại hiện trường, công an phát hiện nhiều cành, lá, hoa và quả nghi là cần sa. Các vật phẩm này được phơi khô và cất giữ trong hai căn chòi. Khu vườn do Linh thuê để canh tác nông nghiệp, nhưng ông đã trồng cần sa xen lẫn các loại cây khác. Tổng cộng, công an thu giữ 5,12 kg cần sa sau giám định.
Cần sa được cất giữ tinh vi
Khu vườn của Linh có diện tích hàng ngàn mét vuông, chủ yếu trồng cây nông nghiệp. Tuy nhiên, ông dành một phần đất để trồng cần sa bất hợp pháp. Các cây cần sa được bố trí khéo léo, xen lẫn với cây trồng khác nhằm qua mắt người dân. Dù vậy, hành vi này không qua được sự phát giác của người dân địa phương. Họ đã báo tin cho công an, dẫn đến vụ bắt giữ.
Linh khai nhận đã thuê khu đất để canh tác nhưng cố ý trồng cần sa. Ông phơi khô và cất giữ cần sa trong các căn chòi. Việc này cho thấy ý định tàng trữ và sử dụng chất ma túy trái phép. Công an xác định số cần sa thu giữ thuộc loại ma túy bị cấm.
Hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng
Hành vi trồng và tàng trữ cần sa của Linh vi phạm nghiêm trọng pháp luật Việt Nam. Điều 249 Bộ luật Hình sự quy định rõ về tội tàng trữ chất ma túy. Với số lượng cần sa lớn, Linh đối mặt với hình phạt nghiêm khắc. Vụ việc đang được công an điều tra mở rộng.
Công an Vĩnh Long khuyến cáo người dân không trồng hoặc tàng trữ chất ma túy. Mọi hành vi liên quan đến ma túy đều bị xử lý nghiêm. Vụ việc là bài học cho những ai có ý định vi phạm pháp luật.
Thực tế, đó là một “cơn bão ngầm” đang âm thầm cuốn đi tuổi thơ, định hình lại não bộ và hành vi của thế hệ mới. TikTok không đơn thuần là ứng dụng xem video, mà đã trở thành môi trường ngầm định hình tâm lý, thói quen và nhân cách trẻ em. Nguy hiểm hơn, phần lớn phụ huynh không hề nhận ra sức mạnh của dòng chảy này. Vấn đề không nằm hoàn toàn ở ứng dụng, mà ở sự đồng hành và nhận thức của cha mẹ trong kỷ nguyên số, nơi một cú vuốt màn hình có thể thay đổi cả một thế hệ.
TikTok – Thế giới ngầm của trẻ em
Với trẻ em ngày nay, TikTok không chỉ là một ứng dụng, mà giống như “ngôi nhà thứ hai” nơi các em dành phần lớn thời gian để khám phá, cười nói và kết nối. Những video ngắn, âm nhạc lôi cuốn, thử thách hấp dẫn khiến trẻ dễ dàng đắm chìm, quên mất thế giới thật xung quanh.
Các khảo sát gần đây cho thấy, tỷ lệ trẻ em Việt Nam từ 8–16 tuổi sử dụng TikTok đang tăng nhanh chóng. Nhiều em dành trung bình từ 2 đến 4 giờ mỗi ngày để lướt nội dung, thậm chí có trường hợp trên 6 giờ. Điều này biến TikTok thành nền tảng mạng xã hội phổ biến nhất trong đời sống trẻ nhỏ, vượt xa cả YouTube hay Facebook.
Thế nhưng, đằng sau những tiếng cười và lượt xem tưởng chừng vô hại, TikTok đang trở thành một dòng chảy ngầm mạnh mẽ. Nó cuốn trẻ đi xa hơn mỗi ngày, hình thành thói quen và tâm lý mà cha mẹ ít khi nhận ra. Khi phụ huynh vẫn tin rằng con “chỉ xem cho vui”, thì thực tế, thế giới ngầm ấy đang dần định hình cách nghĩ, cách cảm nhận và giá trị sống của một thế hệ.
Mặt sáng ít ai phủ nhận
Không thể phủ nhận, TikTok đã mở ra những cơ hội học tập và sáng tạo mới cho trẻ em. Nhờ hình thức video ngắn, trực quan và sinh động, trẻ có thể tiếp cận kiến thức nhanh chóng, từ thí nghiệm khoa học đơn giản, mẹo học tập cho tới kỹ năng sống hàng ngày. Với những em yêu thích nghệ thuật, TikTok trở thành sân khấu để hát, nhảy, kể chuyện, hay làm clip hài hước.
Một số trẻ vốn nhút nhát cũng trở nên tự tin hơn khi được thể hiện bản thân trước ống kính, nhận phản hồi tích cực từ bạn bè đồng trang lứa. Ngoài ra, nền tảng này còn giúp trẻ kết nối cộng đồng, hòa nhập vào các xu hướng toàn cầu mà trước đây chỉ người lớn mới dễ dàng tiếp cận.
Tuy nhiên, tất cả những điểm sáng ấy chỉ là bề nổi của tảng băng. Phía dưới mặt nước là một “mặt tối” khổng lồ với sức mạnh cuốn trôi tuổi thơ, mà nhiều bậc cha mẹ vẫn chưa kịp nhận ra.
Cơn bão ngầm – Những tác động nguy hiểm
TikTok như một “cơn bão ngầm” cuốn trẻ vào vòng xoáy nội dung độc hại mà cha mẹ khó nhìn thấy (Ảnh: Khai mở)
Nếu mặt sáng của TikTok chỉ như lớp vỏ hào nhoáng, thì ẩn sâu bên dưới là một “cơn bão ngầm” với những tác động nguy hiểm đến sự phát triển của trẻ.
Trước hết là nghiện dopamine ngắn hạn. Những đoạn video chỉ dài vài chục giây tạo ra các cú “bùng nổ” dopamine liên tục trong não, khiến trẻ quen với cảm giác thỏa mãn nhanh và liên tục. Hệ quả là trẻ ngày càng khó tập trung vào những hoạt động đòi hỏi sự kiên nhẫn, như học bài, đọc sách hay làm việc nhà.
Thứ hai là thuật toán mù quáng. TikTok liên tục gợi ý nội dung theo sở thích thoáng qua của trẻ. Nếu vô tình dừng lại vài giây trước một video độc hại, trẻ có thể bị “nhấn chìm” trong hàng loạt clip bạo lực, tình dục hay mê tín mà cha mẹ không hề biết.
Không kém phần nguy hiểm là ảo giác giá trị. Trẻ bắt đầu đánh đồng bản thân với số lượt like, share và follower. Khi con số ấy thấp, nhiều em rơi vào trạng thái tự ti, thậm chí trầm cảm. Ngược lại, khi nổi tiếng ảo, trẻ dễ hình thành cái tôi lệch lạc, coi mạng xã hội là thước đo duy nhất.
Ngoài ra, việc sử dụng TikTok quá lâu dẫn tới mất kiểm soát sức khỏe: mất ngủ, suy giảm trí nhớ, mỏi mắt, kiệt sức. Đặc biệt, trẻ dễ bắt chước mù quáng các thử thách nguy hiểm. Đã có nhiều vụ việc thương tâm: ở Mỹ, một bé gái 10 tuổi tử vong khi tham gia “Blackout Challenge”; tại châu Âu, nhiều học sinh nhập viện vì thử thách ăn chất tẩy rửa. Những cái chết đau lòng ấy là hồi chuông cảnh tỉnh cho phụ huynh toàn cầu.
Rõ ràng, TikTok không chỉ là trò tiêu khiển vô hại, mà là một “cơn bão ngầm” đang từng ngày bào mòn tuổi thơ, sức khỏe và nhân cách của trẻ em.
Vì sao cha mẹ không nhận ra?
Điều đáng sợ không chỉ nằm ở sức mạnh của TikTok, mà còn ở việc nhiều cha mẹ hoàn toàn không nhận ra tác động của nó. Khoảng cách số là nguyên nhân đầu tiên. Trong khi con trẻ cập nhật xu hướng từng ngày, phụ huynh vẫn loay hoay với Facebook hoặc Zalo, ít ai hiểu được cơ chế thuật toán TikTok hoạt động ra sao.
Thứ hai là ảo tưởng an toàn. Nhiều cha mẹ thở phào khi con ngồi nhà với chiếc điện thoại thay vì lang thang ngoài đường. Nhưng họ quên mất rằng, chiếc màn hình nhỏ kia có thể mở ra cả một thế giới phức tạp, nguy hiểm không kém gì ngoài xã hội thật.
Cuối cùng, phần lớn phụ huynh thiếu kỹ năng số. Họ không biết cách cài đặt kiểm soát nội dung, cũng không chủ động trò chuyện với con về trải nghiệm trực tuyến. Khoảng trống ấy khiến trẻ tự xoay xở, tìm đến bạn bè và TikTok để có câu trả lời.
Chính sự im lặng của cha mẹ đã vô tình làm “cơn bão ngầm” mạnh hơn. Khi người lớn rút lui khỏi cuộc trò chuyện, trẻ sẽ càng chìm sâu vào thế giới ảo – nơi không phải lúc nào cũng có những bàn tay đủ an toàn để dẫn đường.
Góc nhìn chuyên gia – Báo động đỏ
Những cảnh báo về tác động của TikTok không chỉ đến từ các bậc phụ huynh lo lắng, mà còn được khẳng định bởi nhiều tổ chức quốc tế. UNICEF và WHO đều chỉ ra rằng việc sử dụng mạng xã hội quá mức có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tâm thần trẻ em, làm gia tăng nguy cơ trầm cảm, lo âu và rối loạn giấc ngủ.
Các chuyên gia tâm lý học cũng cảnh báo: trẻ em tiếp xúc thường xuyên với nội dung ngắn, gây kích thích mạnh sẽ dễ gặp rối loạn chú ý, giảm khả năng tập trung lâu dài. Nguy hiểm hơn, những so sánh trên mạng xã hội có thể làm trẻ rơi vào trạng thái cô đơn, cảm giác “không đủ tốt” dù xung quanh vẫn đầy rẫy lượt like và view.
Nhiều quốc gia đã có động thái mạnh mẽ. Tại Mỹ, một số bang xem xét cấm TikTok trên thiết bị của học sinh. Ở châu Âu, nhiều trường học quy định hạn chế hoặc cấm hoàn toàn việc sử dụng ứng dụng này trong khuôn viên. Trong khi đó, tại Việt Nam, mức độ quan tâm vẫn còn hạn chế, chủ yếu dừng lại ở cảnh báo chung chung.
Rõ ràng, đây không còn là mối lo nhỏ lẻ, mà đã trở thành vấn đề sức khỏe cộng đồng. Nếu không có giải pháp kịp thời, thế hệ trẻ có thể phải trả giá đắt cho sự thờ ơ hôm nay.
Cha mẹ cần làm gì?
Đồng hành cùng con trên TikTok – giải pháp giúp trẻ an toàn trong thế giới số (Ảnh: Khai mở)
Trước “cơn bão ngầm” mang tên TikTok, giải pháp không phải là cấm đoán cực đoan, mà là đồng hành. Cha mẹ cần chủ động trò chuyện với con về những gì con xem, thậm chí cùng ngồi xem vài video để lắng nghe quan điểm của con, rồi nhẹ nhàng phân tích mặt lợi – hại. Khi trẻ cảm nhận được sự tôn trọng, các em sẽ cởi mở chia sẻ thay vì giấu giếm.
Tiếp theo, cần dạy cho trẻ kỹ năng số – thứ “vaccine tinh thần” quan trọng trong kỷ nguyên công nghệ. Trẻ cần học cách phân biệt nội dung thật – giả, giá trị thật – ảo, và hiểu rằng thành công thực sự không nằm ở lượt like hay view.
Việc giới hạn thời gian cũng rất cần thiết. Cha mẹ có thể áp dụng nguyên tắc digital detox, quy định khung giờ cụ thể cho việc dùng mạng xã hội, kết hợp cùng con tham gia hoạt động khác để tạo nhịp sống cân bằng.
Đồng thời, hãy tạo môi trường thay thế lành mạnh: khuyến khích thể thao, đọc sách, tham gia hoạt động cộng đồng. Đây không chỉ là cách lấp khoảng trống thời gian, mà còn giúp trẻ tìm thấy niềm vui thật, bền vững hơn nhiều so với thế giới ảo.
Thực tế, đã có những gia đình thay vì cấm con dùng TikTok, họ chọn đồng hành: cùng lập kênh chia sẻ kiến thức, cùng đặt mục tiêu sáng tạo nội dung lành mạnh. Kết quả, đứa trẻ không những thoát khỏi vòng xoáy nghiện xem vô thức, mà còn trưởng thành hơn trong tư duy và kỹ năng sống.
Lời cảnh tỉnh cho cha mẹ
TikTok không phải là một “kẻ thù tuyệt đối”. Nó chứa đựng nhiều giá trị tích cực nếu được sử dụng đúng cách. Nhưng điều khiến nó trở nên nguy hiểm chính là khi trẻ bị bỏ mặc, tự bơi trong một đại dương nội dung mà không có chiếc phao an toàn từ cha mẹ.
Hãy hình dung TikTok như một dòng sông lớn. Ở đó, trẻ có thể học bơi, rèn sức khỏe, khám phá niềm vui. Nhưng cũng chính nơi ấy, nếu không được hướng dẫn, các em có thể bị cuốn trôi bởi những cơn xoáy ngầm nguy hiểm. Trách nhiệm của cha mẹ không phải là ngăn con khỏi dòng sông, mà là đứng bên bờ, dạy con cách bơi và luôn sẵn sàng cứu khi con lạc hướng.
Thông điệp quan trọng nhất ở đây là: “Hiểu để bảo vệ con, chứ không phải hiểu để kiểm soát con.” Công nghệ có thể mở ra cơ hội, nhưng cũng có thể biến thành chiếc lưới vô hình nhốt tuổi thơ.
Và câu hỏi cuối cùng dành cho mỗi bậc phụ huynh: Liệu chúng ta đang dạy con cách sử dụng công nghệ, hay đang để công nghệ dạy con thay chúng ta?
Câu hỏi ấy không chỉ khiến giới khảo cổ học bối rối, mà còn làm lung lay nhận thức của chúng ta về lịch sử nhân loại. Nếu tồn tại, quyển sách này sẽ là cuốn sách kim loại cổ xưa nhất được biết đến, mang trên mình tri thức vượt ngoài khả năng của thời đại. Giữa những kim tự tháp sừng sững và huyền thoại về các Pharaoh, “Quyển sách Sắt Ai Cập” trở thành dấu hỏi lớn, gợi mở khả năng rằng tổ tiên chúng ta đã từng tiếp cận những tri thức siêu việt mà khoa học hiện đại vẫn chưa thể lý giải trọn vẹn.
Khi sắt là “kim loại của các vì sao”
Trong suốt thời kỳ Cổ vương quốc Ai Cập, khi nhân loại vẫn còn quen thuộc với đồng và đồng thau, sắt gần như là một kim loại xa lạ. Các nhà khảo cổ đã chứng minh: phần lớn sắt mà người Ai Cập cổ đại sở hữu không đến từ lòng đất, mà từ… vũ trụ. Đó là sắt thiên thạch – loại kim loại hình thành khi những khối đá ngoài không gian lao xuống Trái đất.
Điều này lý giải vì sao trong ngôn ngữ Ai Cập cổ, từ “bia-en-pet” được dịch là “kim loại của trời”. Với họ, sắt không chỉ quý hiếm mà còn mang tính linh thiêng, bởi nó được coi là món quà đến từ các vị thần. Chính vì sự hiếm có ấy, những vật dụng bằng sắt thiên thạch thường gắn liền với nghi thức tôn giáo, dùng để chế tác đồ tùy táng cho hoàng gia, hoặc làm biểu tượng quyền lực tối cao.
Điều khiến các nhà khoa học hiện đại kinh ngạc là kỹ năng chế tác sắt của người Ai Cập diễn ra từ thiên niên kỷ thứ 3 trước Công nguyên – tức là hàng ngàn năm trước khi “Thời đại đồ sắt” chính thức bắt đầu. Để rèn và khắc sắt thiên thạch thành hiện vật, họ phải nắm giữ kỹ thuật nung luyện tinh vi, điều mà theo logic lịch sử, chỉ nên xuất hiện sau đó hàng thiên niên kỷ.
Chính vì thế, sắt trong thời Ai Cập không chỉ là kim loại, mà còn là bằng chứng cho thấy họ sở hữu một dạng tri thức vượt thời đại, khiến thế giới hôm nay vẫn còn phải kinh ngạc.
Quyển sách Sắt Ai Cập – Hiện vật hay huyền thoại?
Trong kho tàng huyền bí của Ai Cập cổ đại, ít có hiện vật nào khiến giới nghiên cứu phân vân như “Quyển sách Sắt”. Các tư liệu cổ mô tả đây là tập hợp những tấm sắt mỏng, trên đó khắc dày đặc ký hiệu và hình vẽ tượng hình, được xếp lại như những trang sách. Không giống giấy cói hay đá vôi, chất liệu sắt thiên thạch khiến cho “sách” trở thành vật phẩm vừa bền vững vừa thiêng liêng.
Theo một số học giả, quyển sách này từng được cất giữ trong các đền thờ, sử dụng trong nghi thức tôn giáo nhằm kết nối con người với các vị thần. Với họ, nó là “sách thiêng”, mang quyền năng tâm linh nhiều hơn giá trị khoa học. Tuy nhiên, một số nhà khảo cổ khác lại tin rằng đây thực sự là một hiện vật có thật, và những ký hiệu khắc trên đó có thể là bản ghi tri thức thiên văn, y học hay thậm chí là những công thức bí truyền được người Ai Cập muốn lưu giữ mãi mãi.
Tranh cãi lớn nhất nằm ở chỗ: bằng chứng vật lý về sự tồn tại của “Quyển sách Sắt” hiện vẫn rất hạn chế. Một số mảnh vụn được cho là từ quyển sách đã từng xuất hiện trong các sưu tập cổ vật tư nhân, nhưng chưa đủ cơ sở để xác nhận tuyệt đối. Điều này khiến giới học thuật chia làm hai phe: kẻ khẳng định, người hoài nghi.
Nếu giả thuyết về sự tồn tại của nó được chứng minh, thì đây sẽ là cuốn sách kim loại cổ xưa nhất của nhân loại – một minh chứng cho thấy Ai Cập cổ đại không chỉ xây dựng kim tự tháp, mà còn từng nắm giữ tri thức vượt ngoài tầm hiểu biết thời bấy giờ.
Dao găm Tutankhamun – Bằng chứng không thể phủ nhận
Dao găm của Pharaoh Tutankhamun, được chứng minh làm từ sắt thiên thạch – minh chứng cho công nghệ rèn vượt thời đại (Ảnh: Khai mở)
Nếu “Quyển sách Sắt” vẫn còn là ẩn số gây tranh cãi, thì dao găm trong mộ Pharaoh Tutankhamun lại là minh chứng rõ ràng nhất cho tri thức vượt thời đại của Ai Cập cổ. Năm 1925, nhà khảo cổ Howard Carter phát hiện một con dao găm được đặt cạnh thi hài vị vua trẻ, với lưỡi kim loại sáng bóng khác thường so với những đồ tùy táng bằng đồng.
Ban đầu, nhiều người nghi ngờ đó chỉ là sản phẩm trao đổi từ vùng đất khác. Thế nhưng, vào năm 2016, các nhà khoa học Ý và Ai Cập đã dùng kỹ thuật phân tích huỳnh quang tia X để xác định thành phần của lưỡi dao. Kết quả gây chấn động: nó chứa hàm lượng niken và coban cao, đặc trưng của sắt thiên thạch. Nói cách khác, lưỡi dao găm này được rèn từ một mảnh thiên thạch rơi xuống Trái đất hàng ngàn năm trước.
Điều đáng kinh ngạc là người Ai Cập không chỉ biết cách nhận diện thiên thạch, mà còn đủ kỹ năng chế tác nó thành vũ khí sắc bén. Trong khi phần lớn nhân loại lúc đó vẫn loay hoay với đồng thau, họ đã sử dụng một loại sắt đến từ vũ trụ – một công nghệ “đi trước thời đại” hàng thiên niên kỷ.
Từ phát hiện này, nhiều học giả lập luận: nếu dao găm Tutankhamun đã chứng minh được trình độ chế tác sắt thiên thạch, thì việc tồn tại một “Quyển sách Sắt” cũng hoàn toàn có cơ sở. Cả hai đều phản ánh một thực tế: Ai Cập cổ đại nắm giữ những mảnh tri thức vượt xa tầm hiểu biết của loài người cùng thời.
Giả thuyết và tranh cãi – Từ tôn giáo đến người ngoài hành tinh
“Quyển sách Sắt” trở thành tâm điểm của nhiều giả thuyết, trải dài từ giải thích truyền thống đến những ý tưởng táo bạo vượt ngoài khoa học chính thống.
Giả thuyết 1: Vật phẩm tôn giáo. Một số học giả cho rằng quyển sách chỉ đơn thuần là vật thiêng, dùng trong các nghi thức tôn giáo. Sắt thiên thạch được coi như “quà tặng của trời”, nên sách bằng sắt mang ý nghĩa kết nối giữa con người và thần linh, tượng trưng cho quyền năng vũ trụ chứ không phải kho tri thức thực sự.
Giả thuyết 2: Kho lưu trữ tri thức. Một hướng tiếp cận khác nhận định: người Ai Cập đã khắc lên những tấm sắt các công thức thiên văn, y học hay toán học. Họ chọn sắt vì tin rằng kim loại này có thể trường tồn hàng ngàn năm, đảm bảo rằng những tri thức quý giá sẽ không bao giờ mất đi. Nếu đúng, đây có thể là “thư viện kim loại” cổ xưa nhất của nhân loại.
Giả thuyết 3: Ảnh hưởng từ nền văn minh thất lạc. Nhiều nhà nghiên cứu huyền bí liên hệ quyển sách với Atlantis – nền văn minh được cho là đã biến mất dưới biển sâu. Theo họ, người Ai Cập chỉ là người thừa hưởng và lưu giữ lại một phần tri thức vượt ngoài thời đại từ tổ tiên xa xưa.
Giả thuyết 4: Bàn tay ngoài hành tinh. Táo bạo hơn cả là quan điểm cho rằng Ai Cập từng được “tiếp cận công nghệ ngoài hành tinh”. Kim tự tháp với độ chính xác thiên văn, dao găm thiên thạch, và cả quyển sách bằng sắt đều là dấu vết của sự can thiệp ấy.
Dẫu vậy, khoa học chính thống vẫn tỏ ra thận trọng. Cho tới nay, bằng chứng về “Quyển sách Sắt” chưa đủ sức nặng để khẳng định bất kỳ giả thuyết nào. Nhưng sự im lặng của lịch sử lại để ngỏ một câu hỏi lớn: phải chăng có những mảnh ghép tri thức nhân loại vẫn chưa hề được hé lộ?
Khoa học hiện đại giải mã gì?
Trước những tranh cãi xoay quanh “Quyển sách Sắt”, khoa học hiện đại đã vào cuộc với nhiều khảo sát và phân tích. Các mẫu hiện vật kim loại tìm thấy trong lăng mộ và đền thờ Ai Cập đều cho thấy dấu hiệu rõ ràng: chúng chứa hàm lượng niken và coban đặc trưng của sắt thiên thạch. Điều này khẳng định người Ai Cập cổ đại không chỉ nhận diện được đá từ trời rơi xuống, mà còn đủ khả năng khai thác và chế tác chúng thành hiện vật có giá trị.
Thế nhưng, câu hỏi lớn vẫn chưa có lời giải: bằng cách nào họ có thể nung luyện được một kim loại cứng và khó xử lý như vậy? Công nghệ lò rèn hiện đại ngày nay cần nhiệt độ hàng nghìn độ C, trong khi theo hiểu biết thông thường, Ai Cập thời ấy chưa có công cụ đủ sức đạt ngưỡng này. Một số giả thuyết cho rằng họ dùng kỹ thuật rèn nguội hoặc tận dụng đặc tính của thiên thạch, nhưng bằng chứng vẫn chưa thuyết phục hoàn toàn.
Điều chắc chắn là: người Ai Cập cổ đại thông minh và khéo léo hơn nhiều so với hình dung của chúng ta. “Quyển sách Sắt” – dù thật hay huyền thoại – đã cho thấy một sự thật: nhân loại hiện đại có lẽ đã đánh giá thấp trí tuệ của tổ tiên.
Bí ẩn còn để ngỏ
Kim tự tháp Ai Cập dưới bầu trời sao và ánh sáng thiên thạch – gợi nhắc về những tri thức ngoài tầm hiểu biết hiện đại (Ảnh: Khai mở)
Dù sự tồn tại của “Quyển sách Sắt Ai Cập” vẫn còn gây tranh cãi, điều quan trọng hơn nằm ở những câu hỏi mà nó để lại. Liệu một nền văn minh cổ đại có thể sở hữu tri thức vượt ngoài thời đại của mình? Liệu những gì chúng ta biết về lịch sử nhân loại chỉ là phần nổi của một tảng băng khổng lồ, trong khi phần chìm vẫn đang bị che phủ bởi thời gian?
Lịch sử vốn không phải là một đường thẳng tuyến tính, nơi con người đi từ dốt nát đến văn minh theo từng nấc thang. Đôi khi, nó xuất hiện những “bước nhảy” bất ngờ, nơi tri thức bùng nổ rồi biến mất, để lại cho hậu thế những dấu vết rời rạc như kim tự tháp, dao găm thiên thạch, hay một quyển sách bằng sắt.
Chính những bí ẩn chưa có lời giải ấy mới làm nên sức hút bất tận của lịch sử nhân loại. Chúng khơi gợi trí tò mò, thúc đẩy con người không ngừng tìm kiếm, không ngừng đặt câu hỏi. Có lẽ, điều quan trọng nhất mà “Quyển sách Sắt” mang đến cho chúng ta không phải là lời giải cuối cùng, mà là lời nhắc nhở: đừng bao giờ đánh giá thấp khả năng của những thế hệ đi trước, và đừng bao giờ thôi tò mò trước những điều chưa được khám phá.
