Xáo tam phân tại Nam Trung Bộ đang được săn lùng với giá mười triệu đồng một ký rễ nhờ khả năng hỗ trợ điều trị bệnh, dù giới chuyên gia vẫn đưa ra cảnh báo.
- Nghị Định 100 Bị Bãi Bỏ Từ 15/5: Mức Phạt Nồng Độ Cồn Hiện Nay Ra Sao?
- Hưởng lương hưu tối đa: Thay đổi số năm đóng bảo hiểm xã hội từ 2026
- Dược liệu Quýt hôi Pù Luông chứa hoạt chất kháng viêm hỗ trợ bảo vệ phổi
Xáo tam phân và giá trị dược liệu quý hiếm từ vùng đất nắng gió
Xáo tam phân với tên khoa học là Paramignya trimera, là một loài cây dây leo có hình thái rất đặc biệt thường thấy tại Nam Trung Bộ. Cây thuộc họ cam bưởi phân bố chủ yếu tại các vùng đất khô cằn của tỉnh Khánh Hòa, Phú Yên và Ninh Thuận. Với thân gỗ nhỏ có thể dài trên 5m cây phủ đầy gai nhọn và lớp vỏ màu nâu vàng dễ nhận biết. Lá cây thuộc dạng lá đơn thuôn hẹp với mép hơi cong xuống mặt trên xanh đậm đối lập với mặt dưới nhạt màu.
Điểm đáng chú ý nhất của loại cây này chính là phần rễ có mùi thơm nhẹ của tinh dầu và màu sắc đậm hơn thân gỗ. Để có thể thu hoạch được rễ đạt chất lượng dược tính, người trồng phải chờ đợi trong khoảng thời gian ít nhất là 6 năm. Hiện nay rễ xáo tam phân được săn lùng ráo riết với mức giá cực kỳ đắt đỏ, dao động từ 7 đến 10 triệu đồng mỗi ký. Ngay cả lá và cành cây cũng có giá từ 400.000 đến 500.000 đồng do nguồn cung tự nhiên đang dần khan hiếm.
Theo các ghi chép y học cổ truyền xáo tam phân có vị hơi đắng xen lẫn vị ngọt, tính bình hơi mát và hoàn toàn không chứa độc tố. Vị thuốc này quy vào nhiều kinh như tâm, can, tỳ, phế, thận và tâm bào, giúp hỗ trợ giải độc gan hay giảm đau xương khớp. Nhiều người dân còn gọi đây là cây thần xạ hay thần dược nhờ công dụng an thần và cải thiện giấc ngủ rất tốt. Chính vì vậy, cây thường được thu hái vào mùa khô để làm nguyên liệu cho các bài dược liệu bồi bổ sức khỏe.
Xáo tam phân dưới góc nhìn khoa học và những lưu ý khi sử dụng
Các nghiên cứu hiện đại từ Viện Dược liệu thuộc Bộ Y tế cho thấy xáo tam phân chứa nhiều nhóm hoạt chất sinh học như flavonoid và saponin. Trong rễ cây có chứa hoạt chất ostruthin một thành phần quan trọng có khả năng ức chế các dòng tế bào ung thư gan, phổi và cổ tử cung. Thân cây lại giàu các hợp chất phenolic với đặc tính chống viêm nổi bật, giúp bảo vệ tế bào thần kinh khỏi các tổn thương. Trong khi đó lá cây chứa nhiều tinh dầu có tác dụng kháng khuẩn mạnh đối với vi khuẩn Staphylococcus aureus.
Dù sở hữu nhiều tiềm năng y học bác sĩ Hoàng Sầm lưu ý rằng hầu hết các kết quả nghiên cứu hiện mới dừng ở mức tiền lâm sàng. Hiệu quả thực tế trên cơ thể người cũng như liều lượng sử dụng an toàn vẫn cần thêm nhiều nghiên cứu chuyên sâu để đánh giá chính xác. Chuyên gia khuyến cáo người dân tuyệt đối không nên tự ý sử dụng loài cây này như một loại thần dược vạn năng để chữa bệnh. Việc quá lạm dụng hoặc tin vào các lời đồn thổi có thể dẫn đến những rủi ro không đáng có cho sức khỏe.
Người dùng cần lưu ý những phản ứng phụ như đau bụng, tiêu chảy hoặc đau đầu khi bắt đầu sử dụng thảo dược này lần đầu tiên. Thảo dược này được khuyến cáo không dành cho phụ nữ mang thai, người đang cho con bú và trẻ em dưới 10 tuổi có hệ tiêu hóa non nớt. Đối với những người có thể trạng yếu, việc bắt đầu bằng liều lượng thấp để cơ thể thích nghi dần là điều vô cùng cần thiết. Mọi quá trình điều trị bằng xáo tam phân đều cần có sự tham vấn và theo dõi sát sao từ các bác sĩ chuyên khoa.
Theo: CafeF
