Iran tuyên bố sẽ không có thỏa thuận nào nếu Mỹ kiên quyết yêu cầu Tehran bàn giao uranium làm giàu ở cấp độ cao theo chỉ thị mới nhất của nước này.
- Tổng thống Putin hội ngộ kỹ sư Trung Quốc sau 26 năm
- Mỹ khẳng định không leo thang quân sự, để ngỏ tương lai mới cho quan hệ Mỹ – Cuba
- Quan hệ Mỹ – Iran: Đàm phán bên lằn ranh xung đột
Những mâu thuẫn cốt lõi trong tiến trình đàm phán song phương
Ngày 22/5/2026, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmaeil Baghaei, đã đưa ra những tuyên bố quan trọng thông qua hãng thông tấn chính thức IRNA. Ông khẳng định rằng bất kỳ yêu cầu nào từ phía Mỹ đòi hỏi Tehran phải bàn giao uranium làm giàu ở cấp độ cao đều là điều không khả thi trong bối cảnh hiện tại. Theo quan điểm của phía Iran, việc cố gắng đi sâu vào các chi tiết kỹ thuật liên quan đến khối lượng uranium sẽ chỉ làm chậm lại tiến trình tìm kiếm một tiếng nói chung giữa hai quốc gia vốn đã có nhiều bất đồng từ trước.
Trong các nỗ lực ngoại giao này, sự hiện diện của các bên trung gian đang đóng vai trò hết sức quan trọng để duy trì sợi dây liên lạc. Một phái đoàn từ Qatar hiện đang tiến hành các cuộc hội đàm trực tiếp với Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tại Tehran. Đồng thời, Pakistan vẫn tiếp tục duy trì vị thế là bên trung gian hòa giải chính, nỗ lực thu hẹp khoảng cách về quan điểm giữa Washington và Tehran. Dù có sự tham gia tích cực của các bên thứ ba, lộ trình hòa bình vẫn được đánh giá là còn rất gian nan và chưa đi đến những bước cuối cùng.
Ông Baghaei nhấn mạnh rằng sự khác biệt giữa hai bên hiện vẫn còn rất sâu sắc và đáng kể, khiến việc dự đoán thời điểm đạt được thỏa thuận trở nên khó khăn. Hiện tại, trọng tâm của các cuộc đàm phán chỉ mới dừng lại ở việc tìm cách chấm dứt các xung đột hiện hữu thay vì thảo luận chi tiết về chương trình hạt nhân. Phía Iran cho rằng việc chấm dứt xung đột trên tất cả các mặt trận phải là điều kiện tiên quyết mang tính cốt lõi trước khi có thể thảo luận sâu hơn về các cam kết hạt nhân trong tương lai không xa.
Chỉ thị của lãnh đạo tối cao về lằn ranh đỏ hạt nhân
Một nguồn tin thân cận từ đội ngũ đàm phán Iran tiết lộ với hãng thông tấn Tasnim rằng mặc dù đã có một số tiến triển nhất định, nhưng thỏa thuận chỉ được ký kết khi mọi vấn đề được giải quyết triệt để. Điểm nghẽn lớn nhất hiện nay chính là lằn ranh đỏ mà Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei đã xác lập. Theo đó, một chỉ thị nghiêm ngặt đã được ban hành, tuyệt đối không cho phép chuyển lượng uranium làm giàu cao của Iran ra khỏi lãnh thổ nước này dưới bất kỳ hình thức hay sự thỏa hiệp nào.
Sự đồng thuận trong bộ máy chính quyền Iran về việc giữ lại kho vật liệu hạt nhân xuất phát từ những lo ngại về an ninh quốc gia trong dài hạn. Giới chức Tehran tin rằng nếu gửi số vật liệu này ra nước ngoài, đất nước sẽ trở nên dễ bị tổn thương hơn trước các cuộc tấn công tiềm tàng từ phía Mỹ hoặc Israel. Ngay cả khi Nga đã ngỏ ý sẵn sàng tiếp quản và lưu trữ số vật liệu này để tạo điều kiện thuận lợi cho cuộc hòa đàm, phía Iran vẫn kiên định với quyết định giữ uranium lại trong nước để đảm bảo khả năng tự vệ.
Trái ngược với thái độ cứng rắn từ Tehran, Tổng thống Mỹ Donald Trump lại bày tỏ sự lạc quan trong bài phát biểu tại Suffern, New York vào ngày 23/5/2026. Ông tuyên bố cuộc xung đột với Iran sẽ sớm kết thúc và khẳng định phía Mỹ đã có những biện pháp ngăn chặn hiệu quả để Tehran không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, với việc Mỹ muốn tiêu hủy hoàn toàn kho vật liệu có thể chế tạo bom nguyên tử, trong khi Iran coi đó là bảo vật an ninh, cuộc đối đầu này vẫn đang ở trạng thái giằng co quyết liệt.
Theo: Báo Dân trí
