Nhiều năm qua, trong gian nhà cũ ở vùng quê Thanh Hóa vẫn lưu giữ một chiếc ghế gỗ được đóng riêng, cao hơn hẳn ghế thông thường. Chiếc ghế ấy theo ông Ngô Chí Ngọ (72 tuổi, TP. Thanh Hóa) qua nhiều đám giỗ, nhiều cái Tết, như một cách nhắc cả nhà rằng ông không còn ngồi chiếu được nữa. Khớp gối sưng viêm nặng và tràn dịch khiến ông không thể co chân ngồi chiếu ăn cơm như mọi người. Mỗi bữa cơm dòng họ, con cháu lại lẳng lặng kéo chiếc ghế riêng ấy ra cho ông. Ông vẫn cho rằng những năm tháng lái xe Trường Sơn và làm công trường đã lấy đi của mình không ít sức khỏe.
Da tắc kè
Đến tuổi nghỉ hưu năm 2009, ông Ngọ mang theo đủ thứ bệnh trong người: đại tràng kinh niên, thoái hóa đốt sống cổ, lưng và rối loạn tiền đình. Bạn bè nhìn nước da lúc xám xịt khi mệt mỏi của ông rồi tếu táo gọi là “da tắc kè”. Có những buổi sáng bất thần ngồi dậy, trần nhà đảo điên, đầu như muốn nổ tung, ông phải vội nằm xuống, hai tay níu chặt lấy mép chiếu. Tuổi già của ông là chuỗi ngày tìm đến các phòng mạch tư tiêm những mũi thuốc đắt tiền trực tiếp vào khớp gối, hay đắp những thứ lá giã hổ lốn nóng rát lên vai gáy. Tiền mất, khớp gối vẫn sưng, những cơn chóng mặt vẫn xuất hiện vào những buổi sáng bất chợt.
Nỗi bất lực thể xác dồn thành những cơn cáu bẳn đổ xuống đầu vợ con. Trong ký ức của ông, mỗi khi chồng sắp nổi khùng, bà vợ lại lẳng lặng bước nhanh lên gác, ra sân thượng chăm mấy giỏ lan để tránh một cuộc xung đột. Bà chị gái ở quê thương em, muốn hỏi thăm cũng không dám gọi điện nhiều vì ngại tính cậu gắt gỏng, thường phải gọi vòng qua một người cháu họ để nắm tình hình. Khi sức khỏe bế tắc, ông Ngọ gồng mình vào các cuộc tập luyện. Sáng 5 giờ ông gò lưng đạp xe hơn 30 cây số xuống Sầm Sơn, chiều lại đạp lên núi Hàm Rồng, rồi theo học lớp Yoga của thầy Ấn Độ suốt 3 năm liền. Nhưng những cơn đau ở khớp gối vẫn không buông tha.
Chữ mực tàu trên cây thượng lương
Bước ngoặt đến rất phẳng lặng vào một ngày cuối tháng 8 năm 2018. Người bạn hàng xóm bằng tuổi sang nhà chơi khi ông Ngọ đang bận tỉa tót giàn lan trên sân thượng, tay cầm theo cuốn sách Chuyển Pháp Luân. Người bạn bảo: “Ông đọc cuốn sách này đi, tôi đã đọc và đang tập luyện rồi”. Ông Ngọ không vồ vập, bảo bạn cứ để trên bàn giúp. Xong việc, ông xuống rửa tay rồi lật mở những trang đầu tiên. Ông nhớ lúc đó mình đọc cũng bình thường, đọc để biết chứ không có mong cầu gì.
Khi đọc gần đến cuối quyển sách, ông sững sờ dừng lại trước bốn chữ: “dũng mãnh tinh tấn”. Bốn chữ ấy làm ông nhớ ngay đến ngôi nhà cũ ở quê. Năm 1977, khi từ chiến trường miền Nam ra nghỉ phép, ông cùng bố mẹ khánh thành ngôi nhà gỗ năm gian. Bố ông, một người theo Phật giáo, đã bảo thợ mộc dùng mực tàu viết đúng bốn chữ “Dũng mãnh tinh tấn” lên cây thượng lương của ngôi nhà. Suốt hơn 40 năm, nét chữ mực tàu và từng hoa văn ngày ấy vẫn nằm im lìm trên xà nhà. Ông Ngọ kể mình ngồi nhìn bốn chữ ấy rất lâu.
Đôi khớp gối cứng đơ
Ông bắt đầu bước vào tập luyện Pháp Luân Đại Pháp bằng việc đọc sách và luyện 5 bài công pháp mỗi ngày. Những thay đổi không đến ngay. Nhiều tháng đầu, nếp sinh hoạt mới chủ yếu là những buổi dậy sớm, đọc sách và tập luyện đều đặn. Những ngày đầu ngồi thiền, hai khớp gối cứng đơ, đau nhức nhối khiến ông nhiều lần muốn buông chân. Thói quen thức dậy từ 3 giờ 40 phút sáng cũng là một thử thách đối với một cơ thể vốn quen với những cơn đau đầu hành hạ. Đôi lúc, sự nôn nóng muốn thấy kết quả ngay lập tức như khi uống một liều thuốc giảm đau lại trỗi dậy, bắt ông phải tự tập kiên nhẫn với chính mình.
Tiếng dép lê lúc ba giờ sáng
Nhiều năm nay, nếp sinh hoạt của ông Ngọ cố định theo một khung giờ nghiêm ngặt. Đúng 3 giờ 40 phút sáng, khi cả phố còn chìm trong giấc nồng, ông thức dậy ngồi luyện bài công pháp thứ năm. Tiếng dép lê nhẹ nhàng ngoài sân trước nhà bắt đầu từ lúc 5 giờ 15 phút, khi ông tập tiếp 4 bài công pháp đứng cho đến sáng rõ. Quét dọn xong khoảng sân, ông lên tầng thượng tưới sương cho giàn hoa lan, đến giờ nổ máy xe đưa đón đứa cháu nội đi học. Ông bảo mình đã không còn duy trì lịch đi viện lấy thuốc định kỳ như trước.
Theo lời ông Ngọ, chứng đau đầu kinh niên khiến ông phải lạm dụng thuốc an thần Seduxen trước đây đã thưa dần và nhiều năm nay không còn xuất hiện nữa. Bây giờ khi đang nằm, ông có thể ngồi ngay dậy mà không còn phải xoay người từ từ để tránh những trận chóng mặt đảo điên như trước. Người nhận ra sự thay đổi này sớm nhất lại là những người phụ nữ trong gia đình. Bà chị gái ở quê nhẹ lòng nói: “Nhiều người về hưu đều sinh bệnh rồi đi nhanh lắm, tôi lo cho cậu. Giờ lâu rồi không thấy cậu kêu ca gì, tôi mới yên tâm, không phải gọi điện hỏi thăm dò nữa”.
Không phải một đường thẳng
Bà vợ ông Ngọ cũng không còn phải trốn lên giàn lan để lánh nạn. Bà bảo, bệnh tật đỡ đi nên tính nết ông cũng thay đổi nhiều, đỡ nóng nảy và biết nghe người khác nói hơn trước. Tuy nhiên, cuộc sống tuổi già không phải là một đường thẳng hoàn hảo. Ở tuổi 72, những biểu hiện mệt mỏi thể xác thỉnh thoảng vẫn xuất hiện khi thời tiết thay đổi. Ông Ngọ thừa nhận, khi ra ngoài xã hội, va chạm với bạn bè quán xá, cái thói quen tranh luận hơn thua của một người từng làm chỉ huy công trường đôi khi vẫn chực trỗi dậy.
Góc nhà và chiếc ghế cũ
Sự chuyển biến của ông Ngọ có thể đến từ sự cộng hưởng của nhiều yếu tố: một lịch trình sinh hoạt kỷ luật, việc rời xa những buổi tụ tập nhậu nhẹt “nhàn vi cư”, và cả sự tĩnh tại tự nhiên của tuổi tác khi con người bước qua dốc bên kia cuộc đời. Nhưng đối với ông, việc đọc sách hằng ngày là cái mỏ neo giúp ông tập dừng lại một nhịp trước khi gắt gỏng với vợ con. Thay vì nghĩ mình là người bề trên, là người có bệnh bắt vợ con phải chiều chuộng, ông tập bỏ qua những chuyện trước đây mình thường cằn nhằn.
Dấu mốc rõ ràng nhất cho những thay đổi ấy diễn ra ngay trong bữa cơm gia đình ở quê. Tết năm đó, theo thói quen cũ, đứa cháu lại bê chiếc ghế đóng riêng đặt bên mâm cỗ.
Ông Ngọ cười, xua tay: Cất đi cháu. Rồi trước sự ngỡ ngàng của cả nhà, người đàn ông 72 tuổi từ từ ngồi xếp bằng xuống giữa anh chị em cùng các cháu. Hai khớp gối từng bị tràn dịch dẫu còn hơi cứng nhưng đã chịu nằm im dưới sàn nhà.
Chiếc ghế gỗ ấy sau đó được người cháu đưa trở lại góc nhà, phủ lên một tấm bạt cũ. Chiếc ghế thất nghiệp rồi! Đứa cháu quay lại nói. Cả nhà cười òa. Trong bữa cơm trưa hôm ấy, tiếng muỗng đũa va chạm lách cách hòa vào tiếng cười nói của anh chị em cùng con cháu.
