Câu chuyện của người đàn bà 62 tuổi từng vay nóng 20 triệu để lên bàn mổ
Buổi chiều ở tổ dân phố số 10 Phao Sơn, phường Chu Văn An, Hải Phòng thường bắt đầu bằng tiếng động cơ xe máy chở nông sản về làng. Trong căn nhà nhỏ của bà Nguyễn Thị Ca, mọi thứ diễn ra lặng lẽ hơn. Bà đang quét sân. Cái chổi cọ xuống nền xi măng đều đặn, mỗi nhát một tiếng sạt khô.
Nếu không tận mắt nhìn người đàn bà 62 tuổi ấy nhanh nhẹn như vậy, ít ai hình dung được rằng chỉ vài năm trước, căn nhà này từng đặc quánh mùi thuốc sắc, những hóa đơn dược phẩm nhàu nát nhét đầy ngăn kéo, và bà đã từng phải vay tiền của đứa cháu họ làm máy múc gần bệnh viện mới đủ tiền nộp tạm ứng trước ca mổ.
Một đời lo thuốc
Bà Ca sinh năm 1964, lấy chồng từ năm 1982, hai con, cả cuộc đời gắn với ruộng đồng và những lo toan đời thường của một gia đình nông thôn. Chồng bà làm phụ hồ, thu nhập bữa có bữa không. Con gái lấy chồng ở chung với nhà chồng, chồng đi làm ăn xa, con nhỏ, không có điều kiện giúp đỡ bố mẹ. Con trai học xong phổ thông, làm ở công ty sân gôn Sao Đỏ, lương thấp. “Làm được bao nhiêu tập trung dồn vào thuốc thang cho tôi. Có lúc không đủ lại phải vay thêm nóng của anh em, sau lại làm lo trả nợ,” bà kể, giọng đều đều, như đang kể chuyện của người khác từ lâu lắm.
Trước năm 2018, danh mục bệnh tật của bà dài như một tờ đơn thuốc đã cũ: u xơ tử cung, sỏi thận, huyết áp cao, rối loạn tiền đình, thoái hóa cột sống cổ. Bà đi khắp nơi — Tây y, Đông y, tiêm thuốc bổ não định kỳ mỗi 3 đến 6 tháng, những loại thuốc không tên mà người ta bảo “tốt lắm”. Nhưng cơ thể bà bắt đầu phản ứng. Có những lần uống thuốc xong, mặt và đầu sưng vù, ngứa ngáy không chịu được. Tiền bạc cứ chảy đi, còn lại là một cơ thể ngày một suy kiệt hơn. Đến khi bác sĩ nghi ngờ ung thư tuyến giáp và yêu cầu lên tuyến trên phẫu thuật, bà phải huy động thêm 20 triệu đồng tiền nộp tạm ứng. Số tiền ấy vay của đứa cháu con chị gái.
Giường bệnh và tờ giấy trắng
Tháng 5 năm 2018, sau ca phẫu thuật tuyến giáp tại Bệnh viện 108, bà Ca nằm nhìn lên trần nhà và lần đầu tiên trong đời thực sự muốn buông xuôi. Không phải vì đau. Mà vì cái cảm giác mình đã trở thành gánh nặng — là người mẹ, người vợ mà cả gia đình phải cắt từng đồng để đổi lấy những lần đi viện, rồi về nhà vẫn không khỏe hơn được. “Tôi đã từng oán trách: tại sao lại là tôi, tôi đã làm gì sai?” bà nói, rồi dừng lại một chút trước khi nói thêm: “Mà thật ra lúc đó chỉ muốn cho qua ngày thôi.”
Trong bệnh viện, một người hàng xóm ghé thăm và đề cập đến một môn tu luyện tên Pháp Luân Công. Bà Ca lắc đầu ngay từ đầu. Sau bao năm đi khắp nơi tìm thuốc, bà đã quen với sự hoài nghi — đó là bản năng tự vệ của người đã tốn quá nhiều tiền vào những lời hứa hẹn. Nhưng mẹ già và chồng bà động viên. Ông thậm chí là người chủ động nhờ mua cuốn sách Chuyển Pháp Luân về cho bà đọc. Bà nghĩ bụng: thử xem, biết đâu có duyên.
Những giấc ngủ gục trên trang sách
Những ngày đầu không dễ chút nào. “Cứ cầm sách đọc là buồn ngủ, đặt sách xuống lại không ngủ được.” Bà nhớ lại cái cảm giác luẩn quẩn đó không chút hài hước — đó là sự thật, và nó kéo dài khá lâu. Có lúc bà muốn bỏ hẳn. Nhưng có thứ gì đó vẫn giữ bà lại, khó gọi tên. Bà bắt đầu khấn thầm, mong mình tỉnh táo đủ để đọc hết mỗi trang. Dần dần, những khái niệm trong sách bắt đầu thấm vào — không phải như một đạo lý cao siêu, mà như ai đó đang nói về những điều bà đã cảm nhận mà chưa bao giờ có chữ để diễn tả.
Bà bắt đầu thực hành các bài công pháp mỗi sáng. Không có gì thay đổi ngay lập tức. Cuộc sống vẫn như cũ — lo cơm áo, chồng đi làm, con cái bận bịu. Chỉ là bà bắt đầu chú ý hơn đến cách mình phản ứng với những chuyện nhỏ trong ngày. Cái tật hay gắt gỏng khi mệt, cái thói hay cáu khi bực, cái tâm lý hay so đo thiệt hơn với người xung quanh — những thứ đó không biến mất ngay, nhưng bà bắt đầu nhận ra chúng.
Ngày 20 tháng 10 năm 2020
Ngày 27/5/2019, bà quay lại Bệnh viện 108 để chuẩn bị đợt hóa trị liều cao. Bác sĩ hẹn ngày 20/10/2020 tái khám và tiếp tục liệu trình. Suốt hơn một năm đó, bà vẫn duy trì tu luyện mỗi ngày, không bỏ hôm nào. Đến ngày tái khám, sau khi làm xét nghiệm, vị bác sĩ nhìn vào kết quả rồi ngẩng đầu lên cười: “Chị khỏi rồi, chị về ăn mừng đi nhé. Không cần uống hóa chất nữa.”
Bà Ca đứng im giữa hành lang. Không nói được gì. Nước mắt cứ tự trào ra. Lúc ra ngoài, bà gọi điện cho con gái — mà cũng chẳng nói được câu nào trọn vẹn, chỉ là những tiếng nấc: “Con ơi, mẹ được về rồi.” Từ hôm đó, những hóa đơn thuốc không còn xuất hiện trong ngăn kéo nhà bà nữa.
Cú ngã lúc 8 giờ 30 tối
Tháng 10 năm 2023, khi đang trên đường đi lấy máy về làm việc, bà bị một chiếc xe máy đâm từ phía sau. Cú va chạm mạnh khiến bà văng ra đường, mặt sát xuống nền nhựa, đầu sưng vù, máu mũi chảy dài. Người đàn ông gây tai nạn đứng run rẩy bên đường, luống cuống thanh minh, sợ phải đền vì xe của bà cũng đã vỡ. Ở vào hoàn cảnh đó, với đau đớn đang đầy người, bà chỉ xua tay: “Anh đi đi. Không người nhà tôi ra bây giờ lại gây khó khăn cho anh.” Rồi bà dắt chiếc xe hỏng về cổng một mình.
Chồng và con thấy mặt bà sáng hôm sau — sưng húp, hai mắt tím bầm — ép bà đi bệnh viện. Bác sĩ kết luận chấn thương phần mềm, kê đơn thuốc. Bà nhìn tờ đơn, rồi nói với bác sĩ là nhà còn nhiều thuốc. Bà không mua. Bà biết điều đó nghe có vẻ cứng đầu, và bà không cố giải thích với bác sĩ hay với chồng con. Bà chỉ tiếp tục luyện công và giữ tâm thái tĩnh lặng theo cách bà đã làm mấy năm nay.
Ba ngày sau, cô con dâu đi làm về, nhìn bà, rồi thốt lên: “Ô, mẹ không uống thuốc cũng không bôi gì mà thần kỳ vậy. Sáng con vẫn thấy mặt mũi mẹ sưng mà giờ như khỏi một nửa rồi.” Bà không trả lời. Chỉ mỉm cười.
Những gì còn lại
Ở tuổi 62, bà Ca vẫn làm nông, vẫn lo cơm áo, vẫn sống trong căn nhà ở Phao Sơn đã được sửa sang khang trang hơn mấy năm nay — một điều mà trước kia, khi cả nhà còn dồn tiền vào thuốc thang, bà không dám nghĩ tới. Mẹ chồng đã mất. Con cái đã có gia đình riêng, có cháu nội cháu ngoại, bốn gái một trai, học hành ổn định. Những lo toan ngày thường vẫn còn đó, không phải là không có. Nhưng bà tiếp nhận chúng khác đi.
Điều khó kể nhất trong câu chuyện của bà Ca không phải là chuyện bệnh tật hay khỏi bệnh. Đó là sự thay đổi trong cách bà nhìn người đàn ông đã đâm vào bà giữa đêm tối — không phải tha thứ theo kiểu cố ép lòng mình, mà là thực sự thấy thương khi nhìn ông ta đứng run. Đó là việc bà không cần giải thích hay thuyết phục ai về lựa chọn của mình nữa. Đó là những buổi sáng ngồi đọc sách trong khi mùi cơm nhà đang chín tới, và lần đầu tiên sau nhiều năm, bà không còn thấy mình đang “gồng mình” chống chọi với bất cứ điều gì.
Chiều nay, cái chổi vẫn cọ đều xuống sân xi măng. Nhịp sống ở tổ dân phố số 10 vẫn vậy — tiếng xe máy, mùi đất sau mưa, tiếng trẻ con đâu đó vọng lại. Bà Ca quét sân xong thì vào nhà, rót một chén nước, ngồi xuống. Cuộc đời không thay đổi nhiều về hình thức. Chỉ là người đang sống trong đó đã khác.
