AI đang được đặt câu hỏi lớn vào ngày 03/09/2025 khi giá GPU hạ, ROI bị soi và vốn đầu tư lệch pha. Từ Mỹ đến Trung Quốc, thị trường phát đi tín hiệu hạ nhiệt, khiến giới quan sát tranh luận liệu AI thoái trào hay bước vào giai đoạn trưởng thành.
- Nhân viên sứ quán Indonesia bị bắn chết tại Peru, nghi ngờ ám sát theo hợp đồng
- IAEA phát hiện hạt uranium tại một địa điểm ở Syria
- Ngày đầu đi làm sau kỳ nghỉ lễ, hàng ngàn xe ùn ứ tại vòng xoay cầu Bình Lợi
Từ kỳ vọng “cách mạng công nghiệp mới” đến thực tế khó đoán
Trong hai năm qua, trí tuệ nhân tạo được ca ngợi như một cuộc cách mạng công nghiệp mới. Hàng loạt tập đoàn và quỹ đầu tư đã đổ tiền vào lĩnh vực này. Nvidia công bố doanh thu kỷ lục nhờ nhu cầu chip AI. Microsoft và Google chi hàng chục tỉ USD để mở rộng trung tâm dữ liệu. Meta coi AI là động cơ tăng trưởng dài hạn, đặt cược vào công nghệ này.
Tuy nhiên, sự hưng phấn không kéo dài. Thị trường chứng khoán bắt đầu phản ứng tiêu cực ngay cả khi doanh nghiệp “vượt kỳ vọng”. Nvidia là ví dụ rõ ràng: doanh thu tăng mạnh nhưng cổ phiếu vẫn giảm. Nhà đầu tư tin rằng triển vọng không còn nhiều bất ngờ. Các mã “ăn theo AI” như AMD hay Super Micro cũng đồng loạt điều chỉnh, cho thấy sự thận trọng ngày càng lớn.
Chi tiêu hạ tầng khổng lồ và bài toán lợi nhuận
Đằng sau niềm tin dài hạn là chi phí khổng lồ chưa từng có. Microsoft dự kiến chi hơn 80 tỉ USD cho hạ tầng AI trong năm tài chính 2025. Con số này tương đương ngân sách quốc phòng của một quốc gia trung bình. Google và Meta cũng chạy đua mở rộng trung tâm dữ liệu để không bị bỏ lại.
Câu hỏi lớn là liệu nguồn vốn này có mang lại lợi nhuận tương xứng. Chi phí vận hành ngày càng đè nặng lên biên lợi nhuận, buộc các tập đoàn phải cắt giảm nhân sự và tái cấu trúc. Một nghịch lý đang lộ diện: AI được kỳ vọng giúp tối ưu chi phí, nhưng chính quá trình phát triển AI lại khiến doanh nghiệp phải chi nhiều hơn bao giờ hết.
Giá GPU hạ nhiệt và tín hiệu sàng lọc thị trường
Một chỉ báo rõ ràng cho thấy sự hạ nhiệt là giá chip. Năm 2024, giá thuê chip Nvidia H100 từng lên tới 8 USD/giờ, khiến nhiều start-up khó triển khai thử nghiệm. Đến năm 2025, mức giá này đã giảm xuống còn 2,8–3,5 USD/giờ.
Nguyên nhân là nguồn cung dần ổn định và cạnh tranh giữa các nhà cung cấp tăng. Doanh nghiệp cũng quản lý GPU chặt hơn, thay vì “vung tay” như trước. Đây là tín hiệu tích cực vì thị trường bước qua giai đoạn đầu cơ nóng để tiến tới cân bằng. Nhưng nó cũng phản ánh rằng nhu cầu không còn bùng nổ như giai đoạn 2023–2024.
Từ thất bại của dự án GenAI đến nguy cơ bong bóng vốn
Một nghiên cứu từ MIT gây chú ý khi chỉ ra 95% dự án Generative AI thí điểm không mang lại lợi ích tài chính. Nhiều doanh nghiệp triển khai AI mà thiếu KPI cụ thể, khiến kết quả khó đo lường hoặc không tích hợp được vào vận hành.
Trong khi đó, thị trường vốn lại cho thấy sự lệch pha. Quý I/2025, AI hút về 104 tỉ USD vốn đầu tư mạo hiểm, nhưng chỉ 36 tỉ USD được thoái vốn. Vốn vào nhiều nhưng lối ra hạn chế gợi nhớ đến bong bóng dotcom. Ở Trung Quốc, nguy cơ “bong bóng hạ tầng” hiện rõ khi hàng loạt trung tâm dữ liệu được xây dựng vượt nhu cầu. Alibaba thậm chí cảnh báo cung có thể vượt cầu nếu ứng dụng không kịp tăng trưởng.
Theo: Tuổi Trẻ
