Nền kinh tế Venezuela bất định sau khi Tổng thống Maduro bị Mỹ bắt giữ

Nền kinh tế Venezuela đối mặt bất định lớn khi Mỹ bắt giữ Tổng thống Maduro, kiểm soát dầu mỏ, duy trì trừng phạt và chưa làm rõ chia sẻ doanh thu.

Mỹ kiểm soát dầu mỏ Venezuela sau vụ bắt giữ

Việc Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro đang tạo ra tác động sâu rộng đến nền kinh tế nước này. Các hệ lụy xuất hiện ngay sau sự kiện. Câu hỏi lớn là tương lai kinh tế Venezuela sẽ đi về đâu.

Theo các nhà phân tích, diễn biến sắp tới phụ thuộc nhiều yếu tố then chốt. Các yếu tố gồm chính sách trừng phạt của Mỹ. Quan hệ Washington với chính quyền thay thế cũng rất quan trọng. Nguồn thu dầu mỏ là yếu tố quyết định nhất.

Venezuela sở hữu trữ lượng dầu được xác nhận lớn nhất thế giới. Dầu mỏ là trụ cột ngân sách quốc gia. Bất kỳ thay đổi nào cũng ảnh hưởng trực tiếp kinh tế xã hội.

Kể từ khi ông Maduro bị bắt hôm thứ Bảy, Mỹ liên tiếp đưa ra các thông báo về dầu mỏ Venezuela. Tốc độ công bố được đánh giá là dồn dập.

Hôm thứ Tư, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố kiểm soát việc bán dầu Venezuela vô thời hạn. Tuyên bố được đưa ra sau cảnh báo áp đặt hậu quả bổ sung.

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho biết Washington bắt đầu tiếp thị dầu bị trừng phạt. Lượng dầu này trước đó bị lưu kho. Lệnh cấm xuất khẩu dầu của Mỹ khiến dầu không thể bán.

Theo ông Wright, Mỹ sẽ kiểm soát toàn bộ các giao dịch bán dầu tương lai. Doanh thu được giữ trong tài khoản Bộ Tài chính Mỹ. Sau đó, Mỹ sẽ chia sẻ doanh thu với Venezuela.

Tuy nhiên, Washington chưa công bố tỷ lệ chia sẻ cụ thể. Caracas chưa biết phần ngân sách nhận được. Điều này tạo thêm bất định cho kinh tế Venezuela.

Một ngày trước đó, chính quyền Trump thông báo thỏa thuận với Caracas. Thỏa thuận cho phép xuất khẩu dầu trị giá tới 2 tỷ USD. Venezuela bàn giao từ 30 đến 50 triệu thùng dầu.

Bất ổn kéo dài và rủi ro xã hội gia tăng

Về dài hạn, Mỹ có thể nới lỏng trừng phạt nhập khẩu dầu Venezuela. Việc nhập khẩu thiết bị và vốn đầu tư cũng được cân nhắc. Thông tin được bà Rachel Ziemba chia sẻ với Al Jazeera.

Ông Trump tuyên bố các công ty dầu mỏ Mỹ sẵn sàng đầu tư hàng tỷ USD. Washington có thể cấp giấy phép riêng cho doanh nghiệp Mỹ. Dòng vốn và công nghệ có thể quay lại Venezuela.

Hiện sản lượng dầu Venezuela gần 1 triệu thùng mỗi ngày. Con số này thấp hơn nhiều so với đỉnh 3,5 triệu thùng thập niên 1990. Việc phục hồi cần thời gian dài.

Bà Ziemba cho rằng Mỹ vẫn duy trì một số biện pháp trừng phạt. Một phần dầu có thể lọt qua lệnh hạn chế. Điều này phụ thuộc việc Mỹ chia sẻ doanh thu.

Bà Cynthia Arnson nhận định mức độ bất định hiện nay rất lớn. Các công ty dầu mỏ cần môi trường ổn định để đầu tư. Ý tưởng họ đổ xô vào Venezuela bị coi là huyền thoại.

Theo bà Arnson, kinh tế Venezuela có thể xấu đi trước khi cải thiện. Chưa rõ Mỹ có hoàn trả tiền dầu bị trừng phạt hay không. Điều này ảnh hưởng ngân sách quốc gia.

Ông Tim Hunter cho biết 78% ngân sách Venezuela dành cho chi tiêu xã hội. Nếu nguồn tài chính bị siết, bất ổn xã hội có thể gia tăng nhanh chóng.

Người dân Venezuela đã chứng kiến giá hàng thiết yếu tăng mạnh. Thực tế được Al Jazeera ghi nhận. Áp lực đời sống ngày càng rõ rệt.

Ông Benjamin Radd nhận định dầu mỏ là chìa khóa phục hồi kinh tế. Tuy nhiên, ngành dầu cần đầu tư hạ tầng khổng lồ. Quá trình này có thể kéo dài nhiều năm.

Cấu trúc chính quyền Venezuela hiện largely giữ nguyên. Tính chính danh và khả năng điều hành vẫn chưa rõ. Nhiều câu hỏi tiếp tục bỏ ngỏ.

Theo: Aljazeera