Nỗi khổ âm thầm trên từng chuyến xe
Chiếc xe tải nhỏ chạy trên quốc lộ 1 đoạn qua Nghệ An, tiếng máy đều đều. Sơn hay nhìn những cột cây số bên đường không phải để đếm quãng còn lại, mà để tính xem còn bao lâu nữa thì có thể ghé vào một trạm xăng, một quán nước ven đường, hay bất cứ chỗ nào có nhà vệ sinh. Hồi đó là cứ ba mươi phút một lần, đều đặn, không trừ hôm nào. Với người ngồi văn phòng, điều đó có lẽ chỉ là bất tiện. Với người lái xe đường dài, đó là một dạng hành hạ âm thầm kéo dài suốt gần hai mươi năm.
Phan Tùng Sơn sinh năm 1960, con út trong một gia đình nông thôn ở Nghệ An. Ông hay kể về mình theo kiểu người đã quen nhìn lại, không phàn nàn nhiều, chỉ kể. Từ nhỏ đã gầy, sau xuất ngũ thì tiếp tục gầy. Ra trường cuối thập niên tám mươi, lấy vợ, có con, kinh tế khó, phải đi làm ăn xa. Những năm tháng đó, ông đi, vợ ở nhà. Hai đứa con nhỏ, một mình bà lo hết.
Bức ảnh ghi lại niềm vui giản dị của ông Sơn bên những người thân yêu nhất. (Ảnh: Khai Mở)
Gia đình trên vai người vợ
Vợ ông sức khỏe không tốt từ trước. Sau sinh con thứ hai thì bị trầm cảm kéo dài. Đến năm 2010, khi bà sinh đứa thứ ba lúc đã bốn mươi bốn tuổi, bị vỡ tử cung, từng đối mặt với nguy hiểm tính mạng. Ông nhắc đến chuyện đó ngắn gọn, giọng bằng phẳng. Nhưng cái cách ông dừng lại một chút trước khi tiếp tục nói thì không bằng phẳng. Hai vợ chồng khắc khẩu. Không phải lúc nào cũng to tiếng, nhưng cứ có mặt nhau là dễ căng. Có những bữa cơm, cả nhà ngồi mà im lặng nặng hơn tiếng muỗng gõ vào bát.
Nhiều năm loay hoay tìm cách thay đổi
Bệnh của ông bắt đầu từ cuối năm 1997. Gai cột sống, sỏi thận, khó ngủ kéo dài, nhịp tim nhanh, mùa hè đặc biệt mệt. Và cái chứng mót tiểu liên tục không rõ nguyên nhân, không thuốc nào trị dứt. Ông đã thử Thái cực quyền, Dịch cân kinh, Tâm năng dưỡng sinh, tập kiên trì không bỏ, nhưng sau nhiều năm cơ thể vẫn vậy, có khi còn mệt hơn vì tập. Đến năm 2016, ù tai thêm vào. Ông lúc đó cao 1m70 nhưng chỉ nặng 52 kg. Bạn bè nhìn thấy là hỏi ông có bệnh gì không, hỏi với giọng lo thật sự chứ không phải xã giao.
“Có những đêm nằm không ngủ được, tôi cứ nghĩ sao mình lại mang nhiều bệnh vậy. Bao nhiêu năm loay hoay mà không ra,” ông nói. Câu hỏi đó ông không hỏi ai. Ông hỏi vào buổi tối, vào cái trống không của phòng ngủ, lúc vợ đã ngủ mà ông thì không.
Bắt đầu từ một lần thử
Người quen giới thiệu Pháp Luân Công vào lúc ông đang tìm, dù không biết mình đang tìm gì. Ban đầu ông không nghĩ nhiều. Ông bảo, trước đó đã thử nhiều thứ rồi, thêm một cái nữa cũng không sao. Ông đọc cuốn Chuyển Pháp Luân, học năm bài công pháp. Vợ ông cũng bắt đầu tập cùng. Khoảng hai tháng sau, trong một chuyến chạy xe, ông đột nhiên thấy vùng ngực trái đau nhói từng cơn, cứ vài phút lại đau một lần. Ông lo, nhưng không dừng xe, không gọi điện cho ai. Ông tự nhủ: mình đang trong quá trình thay đổi, cứ bình tĩnh đã. Đó không hẳn là can đảm theo nghĩa thông thường, mà giống một dạng tin tưởng mà ông chưa biết gọi là gì.
Từ sau lần đó, tình trạng nhịp tim nhanh kéo dài nhiều năm bắt đầu giảm dần. Cái chứng mót tiểu triền miên cũng thay đổi theo thời gian. Những chuyến xe dài không còn phải tính cột cây số theo kiểu cũ nữa. Ông kể chuyện này không hứng khởi, không nhấn giọng, như kể một sự việc đã qua, đã được kiểm chứng đủ lần để không cần nhấn mạnh thêm.
Bớt được một tiếng quát
Nhưng cái phần ông kể lâu hơn, và ngập ngừng hơn, không phải là chuyện sức khỏe. “Trước đây tôi nóng tính. Ở công ty, ai làm gì không vừa ý là tôi lớn tiếng. Có lẽ vì nghĩ mình có chút học vấn, có quen biết, nên không ngại va chạm,” ông nói, rồi dừng lại. “Nhưng thật ra tôi không biết mình đang nghĩ gì. Chỉ thấy bực thì nói.” Với vợ con cũng vậy. Con làm sai là quát. Không phải mỗi lần đều có lý do chính đáng, đôi khi chỉ vì ông mệt, vì ngày đó đi xe về trễ, vì bực bội không tên. Ông gia trưởng theo kiểu không cần nghĩ đến chuyện đó là gia trưởng, vì cứ nghĩ đó là bình thường.
Thay đổi không có một khoảnh khắc bùng sáng nào. Không có buổi sáng ông thức dậy và thành người khác. Ông bắt đầu nhận ra mình đang nổi nóng trước khi nổi nóng xong, rồi dần dần nhận ra sớm hơn một chút. Mỗi lần có chuyện không vừa ý, ông tập nhắc mình phải bình tĩnh, phải thông cảm cho người ta một chút. Không phải lần nào cũng thành công. “Vẫn còn những lúc tôi nói không khéo,” ông thừa nhận. “Nhưng ít hơn. Và sau đó tôi biết mình vừa nói không khéo. Hồi trước thì không biết.”
Bầu không khí trong nhà thay đổi theo kiểu không ai tuyên bố
Vợ ông tập cùng. Hai người không còn khắc khẩu thường xuyên như trước. Không phải vì họ đã giải quyết xong mọi bất đồng, mà vì cả hai đều bớt cần phải thắng mỗi lần nói chuyện. Quan hệ trong công việc cũng nhẹ hơn. Ông không giải thích nhiều về điều đó, chỉ bảo mọi người xung quanh dường như đối xử với ông khác đi sau khi chính ông bắt đầu thay đổi cách đối xử với họ.
Ông bây giờ ngoài sáu mươi, vẫn lái xe. Cái nghề ông làm từ 2010, và có lẽ sẽ làm thêm một ít năm nữa, vì ông quen với nó, vì ông thích cái cảm giác ngồi một mình trên cabin dài, nhìn đường. Hỏi ông bây giờ có gì khác trên những chuyến xe đó, ông suy nghĩ một lúc rồi nói: “Nhẹ hơn. Không phải vì không còn mệt. Nhưng nhẹ hơn.”
Người trong gương
Có một chi tiết ông kể gần cuối, gần như vô tình. Ông bảo hồi còn chưa tới 52 cân, có một bữa ông nhìn vào gương và nghĩ, mình trông như người sắp chết. Không phải nghĩ bi kịch, chỉ là quan sát thực tế. Cái người nhìn lại ông trong gương gầy, xanh, mắt có vẻ mệt hơn tuổi. Bây giờ ông không còn nhớ chính xác lúc nào thì lên cân trở lại. Không có ngày cụ thể. Chỉ biết là ở một thời điểm nào đó, ông ngồi vào xe, nhìn vào gương chiếu hậu, và người nhìn lại ông trông khác đi. Ông không nói khác như thế nào. Chỉ nói: khác.
Bài viết ghi lại trải nghiệm của ông Phan Tùng Sơn, người tu luyện Pháp Luân Đại Pháp tại Vinh, Nghệ An.
