Tehran đề xuất cho phép tàu bè qua lại vùng biển phía Oman nhằm hạ nhiệt căng thẳng với Mỹ sau đợt phong tỏa gây gián đoạn nguồn cung năng lượng.
Eo biển Hormuz: Tín hiệu hạ nhiệt trong các cuộc đàm phán
Theo nguồn tin từ AFP ,ngày 15/4 chính quyền Iran đang cân nhắc một đề xuất mang tính nhượng bộ trong bối cảnh cuộc đối đầu với Mỹ và Israel vẫn diễn biến phức tạp. Tehran có thể sẽ cho phép các tàu thuyền lưu thông tự do qua phần vùng biển thuộc chủ quyền của Oman tại eo biển Hormuz mà không gặp phải sự cản trở hay đe dọa tấn công nào từ lực lượng quân sự nước này.
Tuy nhiên, các chuyên gia phân tích lưu ý rằng đề xuất này vẫn kèm theo những điều kiện tiên quyết chặt chẽ từ phía Iran. Hiện vẫn chưa rõ liệu Tehran có đồng ý dọn sạch các loại thủy lôi đã rải hay sẽ cho phép các tàu liên quan đến Israel đi qua hay không. Hiệu lực của cam kết này phụ thuộc hoàn toàn vào việc Washington có sẵn lòng đáp ứng các yêu cầu cốt lõi mà Tehran đưa ra trong các cuộc thảo luận kín hay không.
Cuộc chiến bắt đầu từ ngày 28/2 đã gây ra sự gián đoạn nguồn cung dầu khí toàn cầu nghiêm trọng nhất từ trước đến nay, khi Iran phong tỏa tuyến đường vận tải xử lý 20% lượng dầu và khí hóa lỏng thế giới. Dù lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần đã được thiết lập từ ngày 8/4 và Tổng thống Donald Trump tuyên bố xung đột sắp kết thúc, nhưng quyền kiểm soát vùng nước chiến lược này vẫn là nút thắt khó gỡ nhất trên bàn đàm phán.
Áp lực kinh tế và nỗ lực khôi phục trật tự hàng hải
Eo biển Hormuz với chiều rộng chỉ khoảng 34km, đóng vai trò là cửa ngõ huyết mạch nối Vùng Vịnh với Ấn Độ Dương. Đây không chỉ là tuyến đường vận chuyển năng lượng then chốt từ Trung Đông mà còn là hành lang quan trọng cho các mặt hàng thiết yếu như phân bón. Việc Iran xem xét rút lại các yêu cầu về thu phí tàu thuyền và khẳng định chủ quyền đối với eo biển được coi là bước đi hữu hình đầu tiên nhằm giảm bớt thái độ đối đầu.
Trước đó, Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) đã kiên quyết bác bỏ ý tưởng thu phí của Iran vì lo ngại tiền lệ nguy hiểm cho luật pháp quốc tế. Những áp lực từ cộng đồng quốc tế cùng với lệnh phong tỏa ngược lại từ phía Mỹ đối với các tàu chở dầu rời cảng Iran từ ngày 13/4 đã đặt Tehran vào thế khó. Quân đội Mỹ tuyên bố đã chặn đứng nhiều tàu thuyền, tạo ra một vòng vây siết chặt lên nền kinh tế quốc gia này.
Ước tính mỗi ngày bị phong tỏa, Iran phải gánh chịu thiệt hại kinh tế lên tới 435 triệu USD, trong đó phần lớn đến từ thất thu xuất khẩu dầu thô và hóa dầu. Dù dữ liệu hàng hải cho thấy một số ít tàu vẫn lọt qua được vòng vây của Mỹ, nhưng tình trạng kiệt quệ tài chính đang thúc đẩy Tehran tìm kiếm một giải pháp ngoại giao. Việc nới lỏng kiểm soát tại Hormuz có thể là quân bài cuối cùng để Iran giảm bớt gánh nặng kinh tế hiện tại.
Theo: Báo Dân trí











