TS Trương Bá Kiên cảnh báo El Nino có thể quay lại vào hè 2026 với xác suất trên 60%. Hiện tượng này gây nắng nóng gay gắt và thiếu nước tại Việt Nam cuối năm.
- Phong tỏa Hormuz: Iran dọa tung đòn hiểm đáp trả hải quân Mỹ
- Bệnh dại liên tiếp gây tử vong cho các bệnh nhân tại miền Nam
- Làng cổ Đường Lâm: Trải nghiệm du ngoạn bằng xe trâu giữa lòng di sản
El Nino và khả năng xuất hiện kịch bản cường độ mạnh
TS Trương Bá Kiên từ Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển cho biết các cơ quan quốc tế dự báo xác suất El Nino quay lại trong hè 2026 đạt trên 60%. Hiện tượng này có thể kéo dài liên tục đến tận cuối năm, khoảng 25% khả năng hiện tượng sẽ chạm ngưỡng rất mạnh vào thời điểm cuối năm, Chỉ số ONI dùng để theo dõi dị thường nhiệt độ mặt biển tại khu vực Nino 3.4 là thước đo chính. Cường độ được phân loại từ mức yếu đến rất mạnh khi chỉ số đạt từ 2 độ C trở lên.
Việc so sánh đợt El Nino năm 2026 với các sự kiện lịch sử như 1997-1998 hay 2015-2016 cần sự thận trọng. Dù chỉ số ONI có thể tương đương, nhưng tác động thực tế còn phụ thuộc vào cấu trúc không gian của nhiệt độ mặt biển. Mức độ kết nối với hoàn lưu khí quyển cũng đóng vai trò then chốt, biến đổi khí hậu đang làm nền nhiệt toàn cầu tăng cao rõ rệt. Các hiện tượng cực đoan hiện nay là kết quả của sự chồng lấn giữa dao động tự nhiên và một nền khí hậu đang nóng lên.
Cơ chế tác động của El Nino bắt nguồn từ việc làm suy yếu hoàn lưu Walker. Đây là hệ thống gió quy mô lớn chi phối sự vận chuyển không khí và độ ẩm, điều này dẫn đến xáo trộn các vùng mây đối lưu và các dòng xiết cận nhiệt trên toàn cầu. Đối với Việt Nam tín hiệu đại dương rõ rệt đang ủng hộ xu thế ấm lên, dự báo vẫn đối mặt với “rào cản mùa xuân” nên biên độ giữa các kịch bản còn khá rộng.
Những hệ lụy khô hạn và bài toán quản trị rủi ro
Tại Việt Nam hiện tượng El Nino thường gắn liền với tình trạng nền nhiệt cao và lượng mưa suy giảm. Khu vực Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ thường chịu ảnh hưởng rõ rệt nhất về khô hạn. Miền Bắc đối mặt với số ngày nắng nóng gay gắt tăng cao hơn mức bình thường. Chuyên gia dự báo nhiệt độ trung bình có thể cao hơn từ 0,5 đến 1 độ C, dù số lượng bão có thể ít hơn nhưng rủi ro từ những cơn bão mạnh có quỹ đạo phức tạp vẫn rất lớn.
Lộ trình tác động được dự báo sẽ chia theo từng giai đoạn cụ thể từ mùa hè 2026, trong giai đoạn hè và đầu thu. Nguy cơ chính là nắng nóng diện rộng tại Bắc Bộ và Trung Bộ, tình trạng này gây áp lực cực lớn lên hệ thống điện và gây thiếu nước cục bộ. Chuyển sang giai đoạn mùa khô 2026-2027 hạn hán và xâm nhập mặn sẽ gia tăng. Áp lực nặng nề sẽ đè nặng lên sinh kế của người dân tại Tây Nguyên và khu vực phía Nam.
Để giảm thiểu thiệt hại, chuyên gia khuyến nghị cần thực hiện quản trị rủi ro đa mục tiêu. Ngành nông nghiệp cần chủ động điều chỉnh lịch thời vụ và thay đổi cơ cấu cây trồng. Việc áp dụng các biện pháp tưới tiết kiệm là bắt buộc để ứng phó với suy giảm dòng chảy. Các địa phương cũng cần chuẩn bị cho rủi ro kép trong năng lượng khi thủy điện thiếu hụt nước, đồng thời không được lơ là trước các hiện tượng thời tiết cực đoan như giông lốc hay mưa đá.
Theo: VnExpress









